Khẩu phần ăn cân đối – nền tảng cho sự phát triển toàn diện của trẻ em
Theo Viện Dinh dưỡng, khẩu phần ăn cân đối là nền tảng của dinh dưỡng hợp lý, giúp trẻ em phát triển khỏe mạnh, học tập hiệu quả và phòng tránh các vấn đề dinh dưỡng thường gặp. Việc xây dựng khẩu phần ăn cho trẻ không chỉ dựa trên việc "ăn đủ no" mà quan trọng hơn là ăn đúng, ăn đủ và ăn cân đối theo nhu cầu dinh dưỡng của từng giai đoạn phát triển.
Khẩu phần ăn cân đối được hiểu là khẩu phần cung cấp đầy đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng thiết yếu với tỷ lệ hợp lý, phù hợp với nhu cầu sinh lý của cơ thể. Đối với trẻ em, khẩu phần ăn cân đối đóng vai trò đặc biệt quan trọng, bởi đây là giai đoạn cơ thể tăng trưởng nhanh về cả thể chất lẫn trí tuệ.
Khẩu phần ăn cân đối – nền tảng cho sự phát triển toàn diện của trẻ em.
Theo các nguyên tắc dinh dưỡng hợp lý, một khẩu phần ăn cân đối không chỉ giúp trẻ tăng trưởng chiều cao, cân nặng một cách hài hòa mà còn hỗ trợ phát triển trí não, tăng cường sức đề kháng và nâng cao khả năng học tập. Nếu khẩu phần ăn thiếu cân đối, trẻ có thể rơi vào tình trạng thiếu dinh dưỡng, thiếu vi chất hoặc thừa cân, béo phì – những vấn đề đang tồn tại song song trong xã hội hiện nay.
Khẩu phần ăn cân đối còn có ý nghĩa trong việc hình thành thói quen ăn uống lành mạnh cho trẻ từ sớm. Khi trẻ được làm quen với chế độ ăn đa dạng, khoa học, các em sẽ có xu hướng duy trì lối sống lành mạnh trong suốt cuộc đời.
Nguyên tắc xây dựng khẩu phần ăn cho trẻ em theo từng lứa tuổi
ThS Trịnh Hồng Sơn, Viện Dinh dưỡng cho biết, xây dựng khẩu phần ăn cho trẻ em cần dựa trên nhu cầu dinh dưỡng theo từng lứa tuổi, giới tính và mức độ hoạt động thể lực. Không có một khẩu phần ăn chung phù hợp cho tất cả trẻ em, bởi mỗi giai đoạn phát triển có đặc điểm sinh lý và nhu cầu dinh dưỡng riêng.
Theo khuyến nghị dinh dưỡng cho người Việt Nam, khẩu phần ăn của trẻ cần đảm bảo đủ năng lượng và cân đối giữa các nhóm chất sinh năng lượng gồm chất bột đường, chất đạm và chất béo. Chất bột đường là nguồn năng lượng chính, cần được cung cấp đầy đủ để đáp ứng nhu cầu học tập và hoạt động. Chất đạm cần thiết cho sự phát triển mô, cơ và hệ miễn dịch, đặc biệt quan trọng trong giai đoạn tăng trưởng nhanh. Chất béo cung cấp năng lượng đậm đặc và hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu, nhưng cần được sử dụng với lượng hợp lý.
Xây dựng khẩu phần ăn cho trẻ em cần dựa trên nhu cầu dinh dưỡng theo từng lứa tuổi, giới tính và mức độ hoạt động thể lực.
Bên cạnh đó, khẩu phần ăn cần chú trọng đến việc cung cấp đầy đủ các vi chất dinh dưỡng thông qua thực phẩm đa dạng. Việc kết hợp nhiều nhóm thực phẩm khác nhau trong bữa ăn hằng ngày sẽ giúp trẻ được cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất, góp phần phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng.
Gia đình và nhà trường là hai môi trường có ảnh hưởng trực tiếp đến khẩu phần ăn của trẻ em. Gia đình là nơi tổ chức các bữa ăn chính và hình thành thói quen ăn uống cho trẻ từ sớm. Nhà trường là nơi trẻ dành phần lớn thời gian trong ngày và có điều kiện tổ chức bữa ăn tập thể, đặc biệt là bữa trưa và bữa phụ.
Trong gia đình, cha mẹ cần quan tâm đến việc lựa chọn thực phẩm, xây dựng thực đơn phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của trẻ và tạo điều kiện để trẻ tham gia vào các bữa ăn gia đình. Không khí bữa ăn tích cực, khoa học sẽ giúp trẻ hình thành thói quen ăn uống lành mạnh và bền vững.
Nhà trường có vai trò quan trọng trong việc tổ chức bữa ăn học đường và giáo dục dinh dưỡng cho học sinh. Việc xây dựng thực đơn học đường cân đối, đa dạng và phù hợp với từng lứa tuổi sẽ góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng và nâng cao sức khỏe học sinh. Đồng thời, thông qua các hoạt động giáo dục học đường, học sinh sẽ hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của dinh dưỡng hợp lý đối với sức khỏe và học tập.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường sẽ tạo nên một hệ thống chăm sóc dinh dưỡng toàn diện, giúp xây dựng khẩu phần ăn cân đối cho trẻ em một cách hiệu quả và bền vững.
Xây dựng khẩu phần ăn cân đối cho trẻ em là giải pháp căn cơ để bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống của thế hệ trẻ. Khi trẻ được chăm sóc dinh dưỡng đúng cách, các em sẽ có điều kiện phát triển toàn diện, học tập hiệu quả và sẵn sàng cho tương lai.
