Sáng 24/4, tại Lễ khởi động chương trình "Ký ức COVID-19 tại TPHCM", TS.BS Lê Trường Giang - Chủ tịch Hội Y tế công cộng TPHCM cho biết, TPHCM là trung tâm kinh tế, đầu mối giao lưu quốc tế và có mật độ dân cư cao, nên là địa phương chịu tác động sớm của đại dịch COVID-19.
Theo TS.BS Lê Trường Giang, trước một đại dịch có tốc độ lây lan nhanh, tỷ lệ tử vong cao và gây khủng hoảng toàn diện, không chỉ TPHCM và Việt Nam mà nhiều quốc gia trên thế giới đều rơi vào thế bị động. Tuy nhiên, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự dấn thân của lực lượng y tế và toàn xã hội, thành phố đã triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống dịch như xét nghiệm, truy vết, phong tỏa, giãn cách, tiêm vaccine, đảm bảo điều trị, an sinh và cứu trợ.
TS.BS Lê Trường Giang - Chủ tịch Hội Y tế công cộng TPHCM chia sẻ tại buổi lễ khởi động.
Sau đại dịch, TPHCM đã triển khai nhiều giải pháp như biên soạn sách về phòng chống COVID-19; triển khai chính sách như củng cố trạm y tế phường xã; xây dựng mạng lưới cộng tác viên sức khỏe cộng đồng; kiện toàn Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM.
"Tự hào rằng, TPHCM là một trong số ít địa phương trên thế giới xây dựng Công viên tưởng niệm nạn nhân COVID-19, thể hiện sự tri ân và ghi nhớ những mất mát do đại dịch gây ra", Chủ tịch Hội Y tế công cộng TPHCM nói.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, ký ức về đại dịch có nguy cơ phai nhạt theo thời gian, trong khi Tổ chức Y tế Thế giới và nhiều tổ chức quốc tế trên toàn cầu đã cảnh báo khả năng sẽ có một đại dịch mới bùng phát trên toàn cầu, nguy hiểm hơn đại dịch COVID-19.
Trong bối cảnh đó, việc nhìn lại một cách khoa học và thực tiễn những gì đã làm được và chưa làm được trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm xây dựng và ứng phó một cách chủ động, hiệu quả và bền vững hơn.
Từ thực tiễn đó, Hội Y tế Công cộng TPHCM đề xuất xây dựng chương trình "Ký ức COVID-19" nhằm thu thập, xây dựng kho dữ liệu về hoạt động phòng chống dịch; đồng thời triển khai các nghiên cứu khoa học để rút ra bài học kinh nghiệm và nhận diện hạn chế trong ứng phó đại dịch.
Công viên tưởng niệm nạn nhân COVID-19 tại TPHCM. Ảnh: TTXVN.
Chủ tịch Hội Y tế công cộng TPHCM cũng cho biết, chương trình hướng tới kiến nghị các chương trình, dự án can thiệp nhằm nâng cao năng lực sẵn sàng ứng phó với dịch bệnh trong tương lai, đồng thời tham gia triển khai một số hoạt động liên quan của thành phố.
Chương trình được triển khai theo ba mục tiêu cốt lõi là: "Nhớ lại – Suy nghĩ – Hành động". Trong đó, "nhớ lại" tập trung xây dựng kho dữ liệu từ các tư liệu, hình ảnh, câu chuyện về giai đoạn 2019–2023; "suy nghĩ" là quá trình nghiên cứu, phân tích để rút ra bài học; còn "hành động" là từ các kết quả nghiên cứu, xây dựng đề án, giải pháp nhằm nâng cao năng lực ứng phó với dịch bệnh trong tương lai.
Theo kế hoạch, năm 2026, chương trình tập trung tổ chức lễ khởi động; thu thập tài liệu, hình ảnh giai đoạn 2020–2023; tổng hợp các nghiên cứu, đề án liên quan; đồng thời xây dựng nền tảng công nghệ với sự hỗ trợ của Đại học Khoa học Sức khỏe và đối tác quốc tế. Bên cạnh đó, các hội thảo về tiêm ngừa COVID-19 cũng sẽ được tổ chức nhằm xác định các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu cho tương lai.
Chia sẻ tại sự kiện, ông Gilles Angles - Tham tán Y tế, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam nhận định, dù đại dịch Covid-19 đã lắng xuống nhưng toàn xã hội vẫn đang phải hàng ngày ứng phó với những hậu quả để lại. Đây là thời điểm vô cùng phù hợp để bước vào giai đoạn hồi tưởng và phân tích những gì đã diễn ra.
Theo ông Gilles Angles, những trải nghiệm và bài học được rút ra từ TPHCM không chỉ có giá trị nội tại, mà còn có thể đóng góp to lớn vào kinh nghiệm chung của thế giới trong việc xây dựng một hệ thống y tế có khả năng thích ứng cao hơn. Ký ức không chỉ là quá khứ, mà chính là nền tảng để suy nghĩ và chuẩn bị cho tương lai.
Trong khuôn khổ chương trình, Viện Ký ức COVID-19 (Pháp) đã ký kết hợp tác với Hội Y tế Công cộng TPHCM.
