Từ việc chấn chỉnh dứt điểm những tồn tại tại bếp ăn bán trú đến chuẩn hóa quy trình vận hành một chiều, công khai minh bạch trên hệ thống HanoiCheck và phát huy sức mạnh giám sát của 100% tổ tự giám sát cộng đồng tại cơ sở, Hà Nội đang thiết lập "lá chắn thép" toàn diện bảo vệ bữa ăn của người dân Thủ đô.
Trong hành trình tháo gỡ các điểm nghẽn của siêu đô thị hơn 10 triệu dân, an toàn thực phẩm (ATTP) học đường luôn là lĩnh vực nhạy cảm, nhận được sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội. Đằng sau mỗi khay cơm bán trú không chỉ là câu chuyện dinh dưỡng, mà còn là sức khỏe của thế hệ mầm non và niềm tin của hàng triệu phụ huynh gửi gắm nơi mái trường.
Nhìn thẳng vào thực tế quản lý trước đây, Kế hoạch số 336/KH-UBND của UBND Thành phố đã chỉ rõ công tác bảo đảm ATTP tại bếp ăn tập thể, đặc biệt là bếp ăn bán trú trường học và thức ăn đường phố quanh cổng trường vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Thực tế thời gian qua từng ghi nhận những vụ việc đáng tiếc về nguyên liệu đầu vào chưa bảo đảm tại một số cơ sở giáo dục khu vực ngoại thành hay các điểm cung ứng suất ăn sẵn thiếu chặt chẽ, đặt ra yêu cầu cấp bách phải lập lại kỷ cương tận gốc.
Đơn cử, thời gian qua, dư luận từng quan tâm đặc biệt trước một số sự việc phát sinh trong khâu tiếp nhận, sơ chế nguyên liệu đầu vào tại bếp ăn bán trú ở khu vực ngoại thành như Trường Tiểu học Quảng Bị 1 (xã Quảng Bị) hay Trường Tiểu học Cự Khê (xã Bình Minh). Bên cạnh đó, qua đợt tổng rà soát gần đây, các đoàn kiểm tra liên ngành của Thành phố cũng phát hiện, đình chỉ hoạt động 2 tháng đối với 3 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai cung cấp cho trường học và xử phạt nặng hàng loạt đơn vị cung ứng suất ăn sẵn chưa bảo đảm quy chuẩn vệ sinh. Dù chỉ là những điểm nóng cục bộ, nhưng các vụ việc này cho thấy chỉ cần một mắt xích lỏng lẻo ở khâu tuyển chọn nhà cung cấp hay giám sát giao nhận thực phẩm, sức khỏe học sinh sẽ lập tức đối mặt với không ít rủi ro.
Quang cảnh học sinh sử dụng bữa ăn bán trú tại trường Tiểu học Quảng Bị 1. Ảnh: Bảo Loan
Trước những diễn biến đó, Thành phố thể hiện rõ tinh thần nhất quán: không bao che, không né tránh, không có "vùng cấm" trong xử lý vi phạm. Ngay khi tiếp nhận thông tin, Lãnh đạo UBND Thành phố đã chỉ đạo các đoàn kiểm tra liên ngành vào cuộc đột xuất, truy xuất tận cùng trách nhiệm của đơn vị cung ứng thực phẩm cũng như vai trò giám sát của nhà trường và chính quyền địa phương. Qua đó, nhiều cơ sở vi phạm đã bị đình chỉ hoạt động, chấm dứt hợp đồng cung ứng và xử phạt nghiêm minh.
Quan trọng hơn, từ những bài học thực tiễn ấy, Lãnh đạo UBND Thành phố xác định không dừng lại ở các đợt kiểm tra sự vụ, mà phải kiến tạo hành lang pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật đồng bộ dài hạn. Hàng loạt quyết sách quan trọng đã được ban hành khẩn trương:
Quyết định số 4289/QĐ-UBND (ngày 14/8/2026) phê duyệt Đề án mô hình tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026 - 2030.
Hướng dẫn số 02/HD-BCĐ của Ban Chỉ đạo công tác ATTP Thành phố quy định khắt khe từng tiêu chí đánh giá, lựa chọn đơn vị cung cấp suất ăn, thực phẩm trường học năm học 2026 - 2027.
Văn bản số 146/SXD-QLXD của Sở Xây dựng chuẩn hóa tiêu chuẩn thiết kế kỹ thuật đối với các dự án xây dựng, cải tạo khu bếp bán trú bảo đảm vận hành đúng nguyên tắc một chiều.
Đặc biệt, triển khai Quyết định số 5066/QĐ-UBND (ngày 17/9/2026), Thành phố đã thành lập 04 đoàn kiểm tra liên ngành đặc biệt tổng rà soát công tác tổ chức bữa ăn bán trú toàn địa bàn. Báo cáo của Sở Y tế đến đầu tháng 11/2026 ghi nhận, các đoàn đã trực tiếp kiểm tra tại 26 phường, xã, 56 cơ sở giáo dục và 18 cơ sở cung ứng suất ăn. Lực lượng chức năng đã xử phạt 8 cơ sở vi phạm với số tiền 313,8 triệu đồng, kiên quyết đình chỉ hoạt động 2 tháng đối với 3 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai cung cấp cho trường học, đồng thời lấy 79 mẫu nông sản tại 13 cơ sở cung ứng để kiểm nghiệm độc lập các chỉ tiêu an toàn.
Hà Nội đang thiết lập "lá chắn thép" toàn diện bảo vệ bữa ăn của người dân Thủ đô. Ảnh: Bảo Loan
Không chỉ dừng lại ở các quyết sách điều hành của UBND Thành phố, công tác bảo đảm ATTP học đường còn được đặt dưới sự giám sát tối cao và quyết nghị chính sách mạnh mẽ từ cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Tại Kỳ họp thứ 5 (tháng 7/2026), HĐND Thành phố khóa XVII đã tiến hành tái chất vấn, làm rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành trong việc bảo đảm ATTP gắn với bữa ăn bán trú sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Kết luận phiên chất vấn, Chủ tịch HĐND Thành phố Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh yêu cầu phải "tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm để mỗi bữa ăn của người dân, đặc biệt là học sinh thực sự an toàn".
Song hành với đó, HĐND Thành phố đã ban hành Nghị quyết số 84/2026/NQ-HĐND quy định cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học từ năm học 2026 - 2027, tạo nền tảng nguồn lực quan trọng để các nhà trường nâng cao chất lượng dinh dưỡng và siết chặt tiêu chuẩn đầu vào.
5 giờ sáng, khi phố phường Hà Nội còn chìm trong màn sương sớm, khu bếp ăn bán trú của nhiều trường tiểu học, mầm non đã sáng đèn, bắt đầu bước vào ca làm việc nghiêm ngặt nhất trong ngày.
Ghi nhận thực tế của phóng viên tại Trường Tiểu học Quảng Bị 1 (xã Quảng Bị, TP Hà Nội) – nơi từng xảy ra sự cố nguyên liệu đầu vào và nay đã được chấn chỉnh toàn diện – cho thấy diện mạo các bếp ăn bán trú đã thay đổi rõ nét nhờ sự chuẩn hóa đồng bộ. Toàn bộ không gian bếp được phân khu tách biệt theo nguyên tắc vận hành một chiều khép kín từ khu tiếp nhận nguyên liệu sống đến khu sơ chế, chế biến nhiệt và khu chia suất ăn chín, tuyệt đối không để xảy ra chồng chéo, nhiễm khuẩn chéo.
Ngay khi xe vận chuyển thực phẩm cập cổng trường, quy trình kiểm soát "3 bên" lập tức được kích hoạt với sự có mặt của đại diện Ban Giám hiệu, nhân viên y tế học đường và Ban đại diện cha mẹ học sinh. Từng khay thịt, sọt rau đều được đối chiếu hóa đơn, giấy kiểm dịch thú y và quét mã truy xuất nguồn gốc.



Ghi nhận thực tế của phóng viên tại Trường Tiểu học Quảng Bị 1 (xã Quảng Bị, TP Hà Nội) – nơi từng xảy ra sự cố nguyên liệu đầu vào và nay đã được chấn chỉnh toàn diện – cho thấy diện mạo các bếp ăn bán trú đã thay đổi rõ nét nhờ sự chuẩn hóa đồng bộ. Ảnh: Bảo Loan
Ngay tại bàn tiếp nhận, cán bộ y tế dùng bộ kit test nhanh kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong rau củ và hàn the, fooc-môn trong thực phẩm tươi sống. Chỉ khi mọi chỉ số đạt ngưỡng an toàn, nguyên liệu mới được phép đưa vào khâu sơ chế. Trước giờ học sinh dùng bữa, toàn bộ món ăn sau chế biến đều được trích lưu mẫu nghiêm ngặt trong tủ bảo quản chuyên dụng suốt 24 giờ, có tem niêm phong và chữ ký xác nhận.
Từ năm học 2026 - 2027, Hà Nội đã đưa vào vận hành Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và ATTP học đường (HanoiCheck). Đến nay, 126/126 phường, xã (đạt tỷ lệ 100%) đã công khai danh sách các đơn vị cung cấp thực phẩm trường học qua thẩm định lên hệ thống số. Tại nhiều trường điểm như THCS Trần Duy Hưng (phường Yên Hòa), Tiểu học Đông La (xã An Khánh) hay Mầm non Họa Mi (phường Hoàng Liệt), hệ thống camera giám sát cũng được triển khai ngay tại khu bếp để theo dõi quy trình chế biến theo thời gian thực.
Không chỉ siết chặt bên trong khuôn viên nhà trường, "vòng đai an toàn" còn được mở rộng ra khu vực cổng trường. Vào các khung giờ cao điểm đầu giờ sáng và tan tầm, công an phường, xã phối hợp cùng lực lượng trật tự đô thị thường xuyên cắm chốt, tuần tra. Các xe đẩy hàng rong, quầy đồ ăn vặt tự phát, nước giải khát không rõ nguồn gốc quanh cổng trường được giải tỏa triệt để, trả lại không gian học đường văn minh, an toàn.
Nếu sự vào cuộc của toàn hệ thống chính quyền Hà Nội là lực đẩy chính sách, hành động, thì sự đồng thuận và tham gia giám sát chủ động của người dân chính là mạch nguồn bền vững làm nên thành công của cuộc chiến chống thực phẩm bẩn.
Tại các chợ dân sinh - nơi cung cấp thực phẩm thiết yếu hằng ngày cho đại bộ phận các gia đình - chuyển biến tích cực đang lan tỏa rõ nét.
Ghi nhận tại chợ đầu mối phía Nam (phường Hoàng Mai), gần 100% hộ kinh doanh thực phẩm đều duy trì nề nếp ghi chép sổ theo dõi nguồn gốc xuất xứ hằng ngày, lưu giữ hóa đơn nhập hàng và dán công khai mã QR ngay tại quầy sạp.
Chia sẻ với phóng viên, một tiểu thương kinh doanh nông sản lâu năm tại chợ cho biết, trước đây bà con cứ nghe thấy đoàn kiểm tra là lo lắng, đối phó nhưng từ khi được phường và ban quản lý chợ tập huấn, hướng dẫn ghi sổ nguồn gốc và dán mã QR công khai, khách hàng đến mua rất tin tưởng, lượng hàng tiêu thụ ổn định hơn hẳn. Làm ăn minh bạch chính là cách giữ khách bền vững nhất.
Đoàn kiểm tra Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP Hà Nội kiểm tra công tác đảm bảo an toàn vẹ sinh tại các cơ sở kinh doanh thực phẩm trên địa bàn.
Tinh thần làm chủ và giám sát của cộng đồng còn được thể chế hóa mạnh mẽ thông qua mô hình "Tổ tự giám sát ATTP cộng đồng". Thực hiện chỉ tiêu bắt buộc tại Kế hoạch số 336/KH-UBND, đến nay 126/126 phường, xã trên toàn Thành phố (đạt 100%) đã thành lập và duy trì hoạt động mạng lưới này với sự tham gia nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh và các tổ dân phố.
Bằng sự am hiểu địa bàn, các thành viên tổ tự giám sát thường xuyên nhắc nhở, giám sát chéo các quán ăn sáng, cơ sở kinh doanh thực phẩm, bếp ăn tập thể ngay tại khu dân cư. Theo thống kê của Sở Y tế, riêng mạng lưới giám sát cộng đồng tại cơ sở đã kịp thời phát hiện, cung cấp tới 1.898 tin phản ánh liên quan đến ATTP, giúp chính quyền địa phương xác minh, xử lý ngay từ khi vi phạm mới manh nha.
Song hành với giám sát tại chỗ là sức mạnh răn đe từ cơ chế công khai minh bạch trên nền tảng số. Đến nay, 126/126 phường, xã đã thiết lập chuyên mục công khai danh sách các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, vùng sản xuất an toàn, sản phẩm OCOP cũng như công khai danh tính các cơ sở vi phạm trên trang thông tin điện tử địa phương. Cùng với Cổng thông tin chuyên ngành antoanthucpham.hanoi.gov.vn, kênh Zalo OA của Thành phố tiếp cận hơn 3 triệu người dùng và ứng dụng iHanoi, một "tòa án dư luận" minh bạch đã được hình thành. Khi danh tính các cơ sở gian dối bị công khai trước cộng đồng, sự tẩy chay văn minh từ người tiêu dùng trở thành chế tài nghiêm khắc nhất.
Không dừng lại ở đó, thực hiện Kế hoạch số 336/KH-UBND, Thành phố đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trình HĐND Thành phố để tăng nặng chế tài xử phạt vi phạm hành chính về ATTP theo thẩm quyền đặc thù của Điều 33 Luật Thủ đô, bảo đảm mức phạt đủ sức triệt tiêu động cơ trục lợi bất chính trên sức khỏe cộng đồng.
Nhìn lại chặng đường triển khai quyết liệt các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn ATTP thời gian qua, có thể khẳng định cuộc chiến chống thực phẩm bẩn của Hà Nội không phải là chiến dịch hành chính mang tính phong trào. Đó là minh chứng thuyết phục cho triết lý quản trị đô thị hiện đại: lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy sự an toàn và sức khỏe của người dân làm thước đo cao nhất cho năng lực điều hành.
Sự đồng lòng giữa ý Đảng, quyết tâm của chính quyền và sự hưởng ứng tự giác của mỗi người dân chính là nền tảng bền vững nhất để toàn Thành phố kiến tạo một Thủ đô "Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", an toàn và phát triển thịnh vượng. Ảnh: Bảo Loan
Từ những chủ trương chiến lược trong Kế hoạch số 336/KH-UBND, sự chỉ đạo sâu sát của Lãnh đạo Thành phố đã chuyển hóa các cam kết trên văn bản thành hành động thực chất ở từng tổ dân phố, từng gian bếp trường học, từng quầy hàng chợ dân sinh và trên từng nút chạm công nghệ số.
Bằng phương châm "6 rõ" và bản lĩnh "Hà Nội đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng", Lãnh đạo UBND Thành phố Hà Nội không chỉ từng bước tháo gỡ thành công một điểm nghẽn đô thị cố hữu, mà còn bồi đắp, củng cố vững chắc niềm tin trong lòng Nhân dân.
Sự đồng lòng giữa ý Đảng, quyết tâm của chính quyền và sự hưởng ứng tự giác của mỗi người dân chính là nền tảng bền vững nhất để toàn Thành phố kiến tạo một Thủ đô "Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", an toàn và phát triển thịnh vượng.







