ĐBQH cảnh báo nguy cơ mất ATTP từ những bếp ăn tập thể tự nấu

11-11-2026 15:26 | Thời sự

SKĐS - Đại biểu Quốc hội cảnh báo những lỗ hổng trong quản lý bếp ăn tập thể, đề nghị siết hậu kiểm và trách nhiệm người đứng đầu.

Chiều 11/11, Quốc hội thảo luận phiên toàn thể về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Nhiều đại biểu đề nghị siết chặt quản lý bếp ăn tập thể, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý và người đứng đầu khi để xảy ra vi phạm.

Không để bếp ăn tập thể trở thành "vùng trũng" về ATTP

Góp ý dự thảo Luật, đại biểu Châu Quỳnh Dao (Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang) bày tỏ lo ngại trước quy định miễn cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với bếp ăn tập thể không đăng ký kinh doanh, chỉ yêu cầu cam kết và nộp cho chính quyền địa phương quản lý.

Theo đại biểu, vi khuẩn, nấm mốc hay hóa chất độc hại tồn dư không phân biệt bếp ăn có đăng ký kinh doanh hay không. Trong khi đó, nhiều bếp ăn tập thể phục vụ hàng trăm, hàng nghìn suất ăn mỗi ngày cho học sinh và công nhân.

Dẫn số liệu, đại biểu cho biết ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể tự nấu chiếm 22,1% tổng số vụ, nhưng số người bị ảnh hưởng lên tới 84,4%. Năm 2025, các trường học tự nấu ghi nhận 11 vụ ngộ độc khiến 650 học sinh nhập viện; tại nhà máy, xí nghiệp có 13 vụ, khiến 900 công nhân phải nghỉ việc điều trị.

Trong 10 tháng năm 2026, khối trường học tiếp tục ghi nhận 8 vụ với gần 500 học sinh bị ảnh hưởng; các doanh nghiệp tự tổ chức nấu ăn xảy ra 9 vụ, liên quan đến 700 công nhân.

Đại biểu cho rằng việc miễn giấy chứng nhận có thể khiến bếp ăn tập thể trở thành "vùng trũng" trong quản lý an toàn thực phẩm. Đại biểu kiến nghị cân nhắc bãi bỏ quy định miễn cấp giấy chứng nhận đối với các trường hợp này; đồng thời luật hóa cơ chế giám sát giữa các bên, cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra ngộ độc do buông lỏng quản lý hoặc tự ý cắt giảm chi phí bữa ăn.

Tăng hậu kiểm, làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước

Cũng góp ý về dự án Luật, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ) đề nghị bổ sung các tiêu chí kỹ thuật bắt buộc về kiểm soát vật tư đầu vào, chất lượng nguồn nước tưới tiêu, nuôi trồng đối với cơ sở sản xuất nhỏ lẻ.

Đối với quy định giao UBND cấp xã tiếp nhận thông báo của các cơ sở nhỏ lẻ, đại biểu kiến nghị chính quyền địa phương phải chủ trì phối hợp với hợp tác xã, hội nông dân và tổ chức giám sát cộng đồng, định kỳ lấy mẫu kiểm tra xác suất các chỉ tiêu kỹ thuật.

Đại biểu cũng đề nghị luật hóa nguyên tắc "một sản phẩm - một khâu - một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm đến cùng"; đồng thời cá thể hóa trách nhiệm pháp lý của cơ quan chuyên môn thuộc UBND các cấp khi để xảy ra điểm nóng về thực phẩm bẩn, lò mổ chui hoặc ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng kéo dài.

Đáng chú ý, đại biểu Tô Ái Vang cho rằng quy định tần suất kiểm tra an toàn thực phẩm không quá một lần trong năm tại khoản 8 Điều 57 có thể hạn chế hoạt động quản lý. Đại biểu đề nghị bỏ giới hạn này đối với bếp ăn trường học, bệnh viện, khu công nghiệp và các cơ sở có nguy cơ cao; tăng cường hậu kiểm đột xuất dựa trên phân tích nguy cơ và phản ánh của người dân.

Về chế tài, đại biểu kiến nghị xử phạt nghiêm các hành vi cố ý sử dụng chất cấm, hóa chất độc hại, làm giả hồ sơ thực phẩm; nghiên cứu bổ sung hình thức cấm vĩnh viễn cá nhân, chủ sở hữu vi phạm thành lập hoặc quản lý cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Theo đại biểu, an toàn thực phẩm không chỉ là chuyện miếng ăn hằng ngày mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe nhân dân, chất lượng giống nòi và sự phát triển bền vững của đất nước. Luật chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi giải quyết được những điểm nghẽn từ thực tiễn, bảo vệ sức khỏe hơn 100 triệu người dân Việt Nam.