Nhiều người vẫn băn khoăn nội soi đại tràng có đau không và cần chuẩn bị những gì trước khi thực hiện để quá trình nội soi diễn ra an toàn, hiệu quả.
1. Nội soi đại tràng có đau không?
Nội soi đại tràng là kỹ thuật sử dụng một ống nội soi mềm, đưa từ hậu môn vào đại tràng để quan sát toàn bộ niêm mạc đại trực tràng. Thông qua hình ảnh thu được, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương như:
- Viêm, loét đại tràng.
- Chảy máu đường tiêu hóa dưới.
- Polyp đại trực tràng.
- Khối u hoặc ung thư đại trực tràng.
- Dị vật hoặc các bất thường khác của niêm mạc ruột.
Nội soi đại tràng được chỉ định với các mục đích:
- Chẩn đoán các bệnh lý đại trực tràng.
- Tầm soát ung thư đại trực tràng và các tổn thương tiền ung thư.
- Thực hiện các thủ thuật điều trị như cắt polyp, cầm máu, lấy dị vật...
- Theo dõi sau điều trị hoặc sau phẫu thuật các bệnh lý đại trực tràng.
Hiện nay, hai phương pháp nội soi đại tràng được áp dụng phổ biến là nội soi không gây mê và nội soi tiền mê (nội soi không đau).
- Nội soi đại tràng không gây mê
Đây là phương pháp có chi phí thấp, người bệnh hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình thực hiện. Tuy nhiên, khi ống nội soi di chuyển qua các đoạn gấp của đại tràng hoặc bơm hơi để quan sát, một số người có thể cảm thấy căng tức bụng, khó chịu hoặc đau nhẹ.
- Nội soi đại tràng tiền mê
Nội soi tiền mê ngày càng được nhiều người lựa chọn vì mang lại sự thoải mái trong quá trình thực hiện.
Ưu điểm của phương pháp này gồm:
Người bệnh không cảm thấy đau hoặc khó chịu trong khi nội soi.
Hạn chế cử động, giúp bác sĩ quan sát rõ tổn thương.
Nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.
Thuận lợi khi thực hiện các thủ thuật như cắt polyp hoặc sinh thiết.
Nội soi đại tràng được xem là "tiêu chuẩn vàng" trong chẩn đoán các bệnh lý đường tiêu hóa dưới. Ảnh AI
2. Khi nào cần nội soi đại tràng?
Bác sĩ thường chỉ định nội soi đại tràng khi người bệnh có các triệu chứng nghi ngờ bệnh lý đường tiêu hóa dưới hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao.
Những dấu hiệu nên đi nội soi đại tràng
- Đau bụng kéo dài, đặc biệt vùng bụng dưới.
- Thay đổi thói quen đại tiện như táo bón, tiêu chảy kéo dài hoặc táo bón xen kẽ tiêu chảy.
- Đi ngoài ra máu hoặc có máu lẫn trong phân.
- Phân nhỏ, dẹt bất thường.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Thiếu máu kéo dài.
- Mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
- Đầy bụng, khó tiêu kéo dài.
- Buồn nôn hoặc nôn kéo dài.
Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể chỉ định nội soi định kỳ đối với người có tiền sử polyp đại trực tràng, ung thư đại trực tràng hoặc có người thân mắc bệnh.
3. Những lưu ý trước khi nội soi đại tràng
Để quá trình nội soi diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác, người bệnh cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ.
- Thông báo đầy đủ tình trạng sức khỏe
Trước khi nội soi, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ nếu:
Đang sử dụng thuốc chống đông máu, thuốc điều trị đái tháo đường hoặc các thuốc điều trị bệnh mạn tính khác.
Có tiền sử dị ứng thuốc.
Đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai.
Có bệnh lý tim mạch, hô hấp hoặc các bệnh lý nền khác.
- Chuẩn bị đại tràng sạch
Làm sạch đại tràng là bước rất quan trọng vì nếu còn phân trong lòng ruột sẽ che khuất tổn thương, làm giảm giá trị chẩn đoán.
Người bệnh cần lưu ý:
Trước nội soi một ngày, nên ăn thức ăn mềm, dễ tiêu và ít chất xơ.
Tránh các thực phẩm có màu đỏ, tím hoặc xanh vì có thể gây nhầm lẫn khi quan sát.
Nhịn ăn ít nhất 6 giờ trước nội soi.
Không uống sữa, cà phê, nước ngọt hoặc các loại đồ uống có màu trong vòng 4 giờ trước nội soi.
Ngừng uống nước khoảng 2 giờ trước khi thực hiện thủ thuật.
Uống thuốc làm sạch ruột đúng thời điểm và đúng hướng dẫn của bác sĩ.
- Đối với nội soi tiền mê
Thông thường, người bệnh nên có người thân đi cùng để hỗ trợ đưa về sau khi nội soi.
Tuy nhiên, tại nhiều cơ sở y tế, sau nội soi tiền mê, người bệnh sẽ được theo dõi tại phòng hồi tỉnh với sự giám sát của nhân viên y tế và hệ thống theo dõi cho đến khi hoàn toàn tỉnh táo. Vì vậy, trong một số trường hợp không có người nhà đi cùng vẫn có thể bảo đảm an toàn theo hướng dẫn của cơ sở y tế.
4. Những lưu ý sau khi nội soi đại tràng
Sau khi nội soi, người bệnh nên:
- Nghỉ ngơi đến khi hết cảm giác đầy hơi hoặc khó chịu ở bụng.
- Ăn uống theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Uống đủ nước để bù lượng dịch đã mất trong quá trình làm sạch ruột.
Đặc biệt, nếu nội soi có gây mê, người bệnh cần:
Không lái xe hoặc vận hành máy móc trong ít nhất 12 giờ sau thủ thuật.
Nghỉ ngơi đầy đủ trong ngày đầu tiên.
Nếu sau nội soi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, sốt, chảy máu nhiều qua hậu môn, nôn ói liên tục hoặc chóng mặt kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Các chuyên gia khuyến cáo, nội soi đại tràng là phương pháp chẩn đoán và tầm soát hiệu quả các bệnh lý đại trực tràng, đặc biệt là ung thư đại trực tràng. Việc chuẩn bị đúng trước nội soi, lựa chọn cơ sở y tế uy tín và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp quá trình nội soi diễn ra an toàn, hạn chế khó chịu và nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.
