Thời sự

Trong Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về mộ liệt sĩ tập thể tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM), Đại tá Nguyễn Văn Tàu (bí danh Tư cang, sinh năm 1928), Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVT), là một nhà tình báo huyền thoại, từng giữ các chức vụ Cụm trưởng cụm tình báo H63 (thuộc Bộ Tham mưu Miền B2); Chính ủy Lữ đoàn đặc công 316 vẫn nhớ như in từng thời khắc đã trải qua trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.

Ký ức của ông như một thiên sử ký vừa oanh liệt, vừa đầy những khoảng lặng bi tráng. Những hồi ức này càng trở nên đau đáu khi gắn liền với các sự kiện tìm kiếm mộ tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (nghĩa địa Chí Hòa cũ) qua lời kể của những nhân chứng thời điểm ấy mới chừng 10 đến 15 tuổi.

Kỳ 2: Chiến dịch 500 ngày đêm: Chiến dịch Mậu Thân từ ký ức Đại tá Tư Cang- Ảnh 1.

Đại tá Tư Cang cho biết, năm Mậu Thân 1968: "Tôi ở trong thành (đây là cách gọi quen thuộc của người dân để chỉ trung tâm Sài Gòn xưa), để mà theo dõi cặn kẽ từng giờ và kịp thời báo cáo cho cấp trên. Chiến dịch Mậu Thân 1968 đợt 1 ngày 31/1/1968, khi đồng chí Võ Văn Kiệt (cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt – thời điểm đó là Bí thư Khu ủy Sài Gòn – Gia Định) đã rà soát lại các mục tiêu, thấy tại sao không đánh Đại sứ quán Mỹ. Đánh Sài Gòn mà không đánh Đại sứ quán Mỹ coi như không đánh".

Theo Đại tá Tư Cang, sau khi Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt chỉ đạo, tại Chiến khu Long Nguyên (Bình Dương), Biệt động Sài Gòn, thành lập gấp một đội đánh Đại sứ quán Mỹ.

Kỳ 2: Chiến dịch 500 ngày đêm: Chiến dịch Mậu Thân từ ký ức Đại tá Tư Cang- Ảnh 2.
Kỳ 2: Chiến dịch 500 ngày đêm: Chiến dịch Mậu Thân từ ký ức Đại tá Tư Cang- Ảnh 3.

Đại tá Tư Cang bồi hồi kể, khi họp bàn, thủ trưởng cho xem bộ phim "Nổi Gió" rồi yêu cầu lựa 15 người đi đánh Đại sứ quán Mỹ. Trước khi lựa chọn, thủ trưởng có nói trước đây là một trận đánh có đi mà không có về. Khi đó, tất cả những người có mặt tại cuộc họp đều giơ tay lên, xung phong đánh. 

Sau đó, đã lựa 15 người tinh nhuệ đi đánh. Có 2 nữ chiến sĩ là y tá kiên quyết đòi đi theo. Khi thủ trưởng từ chối vì tính chất quá nguy hiểm. Hai nữ y tá đã chia sẻ, gia đình bị địch thảm sát hết rồi. Thậm chí, 2 nữ chiến sĩ dọa tẩm xăng tự thiêu và lên đạn súng để khẳng định quyết tâm tham dự trận đánh.

Kỳ 2: Chiến dịch 500 ngày đêm: Chiến dịch Mậu Thân từ ký ức Đại tá Tư Cang- Ảnh 4.

Đại tá Tư Cang lý giải, chính sự quyết tâm của các chiến sĩ mà điểm đánh Đại sứ quán Mỹ có đến 17 chiến sỹ thay vì 15 chiến sỹ như kế hoạch ban đầu. Hiện nay, tấm bia tưởng niệm tại tòa Đại sứ quán Mỹ (phường Sài Gòn, TPHCM) ghi danh 17 chiến sĩ trong trận đánh Mậu Thân 1968.

Kỳ 2: Chiến dịch 500 ngày đêm: Chiến dịch Mậu Thân từ ký ức Đại tá Tư Cang- Ảnh 5.

"Đợt 1, mình đánh, các chiến sĩ đã chiến đấu, chiếm được khuôn viên và lên được tầng 3 Đại sứ quán Mỹ. Thời điểm đó, nó quay về tivi (truyền hình) chiếu cảnh lính Mỹ nằm ở Đại sứ quán Mỹ về bên kia, đã có làn sóng người dân phản đối, yêu cầu rút quân. Sau đó Tổng thống Johnson phải đứng lên xin lỗi và hứa rằng không ra ứng cử nữa", Đại tá Tư Cang nhớ kể lại.

Tết Mậu Thân 1968, các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn hy sinh nhiều và cũng có tình báo bị bắt và hy sinh. Kể đến đây, giọng Đại Tá Tư Cang nghẹn lại, trầm xuống, chất chứa nỗi niềm chia sẻ: "Các chiến sĩ tình báo bị bắt, tra tấn dã man ở tù nhưng không khai ra đồng đội nên bảo toàn toàn bộ hệ thống tình báo H63".

Kỳ 2: Chiến dịch 500 ngày đêm: Chiến dịch Mậu Thân từ ký ức Đại tá Tư Cang- Ảnh 6.

Theo Đại tá Tư Cang, trước thời điểm tiến công đợt 2 ngày 4/5/1968, mạng lưới tình báo thời điểm đó thu thập được nguồn tin tối mật từ địch. Phía Mỹ nhận định, rằng nếu quân ta đánh đợt 2, sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài thương lượng rút quân. Sau đó, ông Tư Cang truyền thông tin trên về cho cấp trên được tuyên dương, khen.

Đợt 2, lực lượng cũng chịu tổn thất nặng nề ví dụ như Trung đoàn 31 do ông Võ Văn Điều (bí danh Hai Hoàng) làm chỉ huy, đánh từ hướng Gò Vấp xuống, đã chiến đấu đến người cuối cùng. Dù lực lượng chịu tổn thất nặng nề, đợt 2 vẫn giáng một đợt đánh mang tính quyết định vào ý chí xâm lược của Mỹ. Phía Mỹ ra quyết định cách chức Đại tướng William Westmoreland - Tổng tư lệnh quân Mỹ tại miền Nam Việt Nam.

Kỳ 2: Chiến dịch 500 ngày đêm: Chiến dịch Mậu Thân từ ký ức Đại tá Tư Cang- Ảnh 7.

Căn hầm từng chứa 2 tấn vũ khí của Biệt động Sài Gòn.

Đại tá Tư Cang nhấn mạnh, thắng lợi của hai đợt Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 đã khiến Mỹ phải thay đổi từ chiến lược Chiến tranh cục bộ, chấp nhận đàm phán và bắt đầu chuyển sang Việt Nam hóa chiến tranh.

Sau khi lắng nghe những chia sẻ của các nhân chứng, chuyên gia và Ban chỉ đạo 515 tại Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về mộ liệt sĩ tập thể tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM), Đại tá Tư Cang không giấu được cảm xúc và bày tỏ tâm nguyện mong sớm triển khai công tác tìm kiếm và đưa các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh về với đất Mẹ.

ANH VŨ - ĐỖ BÁ
Ý kiến của bạn