Vị thuốc Địa Long: Góc nhìn xưa và nay

25-08-2021 7:09 PM | Vị thuốc quanh ta

SKĐS- Tác dụng dược lý của Địa Long là thành tựu của cả quá trình nghiên cứu áp dụng đánh giá hiệu quả, nay lại được "thổi bùng" công dụng bởi những "thầy thuốc tự xưng" vì một mục đích nào đó.

Địa long trị sốt cao co giật, hen suyễn, phong thấpĐịa long trị sốt cao co giật, hen suyễn, phong thấp

SKĐS - Địa long là toàn thân khô của con giun còn có tên khác: giun đất, khâu dẫn, giun khoang, thổ long, trùn hổ.

Ngày nay tùy lúc, tùy nơi, tùy mục đích người ta thổi bùng các công dụng của một phương pháp, hay thổi phồng tác dụng của vị thuốc để nhằm đạt mục đich nào đó như: nổi tiếng, bán thuốc, câu like…chứ một phương pháp, một cây thuốc nhưng người thầy thuốc học tập suốt đời với từng bước hoàn thiện và cập nhật cả quá trình điều trị, cả quá trình áp dụng hiệu quả,…

Xin giới thiệu 1 vị thuốc xôn xao dân mạng vừa qua: Giun đất hay còn gọi Địa long.

Vị thuốc Địa Long:  Góc nhìn xưa và nay - Ảnh 2.

Vị thuốc Địa Long

Địa Long là để chỉ toàn con giun đất để nguyên hoặc nỗ bỏ đất ở ruột rồi phơi hay sấy khô. Tên khoa học: Pheretima asiatica Michaelsen thuộc họ Cự dẫn Megascolecidae

Nhiều công trình nghiên cứu đã chứng minh giun đất có tác dụng dược lý như sau: Giảm sốt, giãn khí quản, chống histamin, hạ huyết áp và ức chế sự co bóp của ruột non, phá huyết

Theo tài liệu cổ, giun đất có vị mặn, tính hàn vào 3 kinh Tỳ, Vị Thận. Thanh nhiệt trấn kinh, lợi tiểu, giải độc. dùng chữa bệnh nhiệt phát cuồng, ho suyễn, kinh phong mạn và cấp, bán thân bất toại, tiểu tiên khó khăn. Dùng ngoài đắp mụn nhọt, không phải thực nhiệt không dùng được.

Giun đất thường được dùng trong nhân dân làm thuốc chữa sốt rét, chữa sốt, ho hen do tác dụng làm dãn phế quản và còn được dùng chữa bệnh cao huyết áp, cứng mạch máu nhức đầu; do có nhân purin, giun đất còn có tác dụng lợi tiểu, chữa đau nhức xương.

Ngày dùng 6-12g dưới dạng thuốc sắc hoặc 2-4g dưới dạng thuốc bột.

Bài thuốc có địa long (giun đất) dùng trong nhân dân

Bổ dương hoàn ngũ thang: 

dùng trong các trường hợp bán thân bất toại, mồm miệng và mắt méo xệch, không nói được, miệng sùi bọt mép, bí đại tiện, đi tiểu nhiều lần: hoàng kỳ 15g, đương quy (Quy Vĩ) 8g, Xích thược 6g, địa long, xuyên khung, đào nhân, hồng hoa mỗi vi 4g. thêm 600ml nước, sắc còn 200ml chia 3 lần ương trong ngày. 

Thường uống thang này khi đã thành di chưng bán thân bất toại. còn giai đoạn đầu có thể dùng bài thuốc gia thêm phòng phong 4g. uống trong vòng 4-5ngày thì bỏ vị phòng phong đi.

Điều trị bệnh lý liên quan đến sốt:

Theo kinh nghiệm dân gian đơn thuốc này dùng trong bệnh lý sốt có xuất huyết như cửu khiếu xuất huyết, ngũ tạng lục phủ xuất huyết, não bộ xuất huyết, hôn mê bất tỉnh kéo dài nhiều ngày, phù thận, phù toàn thân, phù tim, đột ngột phát điên không rõ nguyên nhân ( có hoặc không có sốt), bí đai, trung, tiểu tiện, bụng báng trướng nước, khí hư bạch đới…. đơn thuốc gồm: địa long 20-50g khô (20-50 con tươi) tùy tuổi + đậu xanh, đậu đen mỗi thứ 100g + bồ ngót 200g, giun đất nếu còn tươi rọc ra, rửa sạch, sao thơm dòn, giã nhỏ. Đậu và rau sao thơm. 

Tất cả cho vào nồi hay siêu đất, cho vào 4 chén nước (khoảng 1,2 lít nước) sắc còn 1/3 hay 1/2 chén. Uống, dùng 1-3 thang.

Xin nhớ những vị thuốc, những phương pháp điều trị dù được lưu truyền từ xưa hay có tác dụng dược lý hôm nay là cả quá trình tích lũy, nghiên cứu, áp dụng và đánh giá hiệu quả của bao thế hệ chuyên môn thầy thuốc những người phải được học tập, đào tạo trong nhiều năm hay có khi là cả một đời, chứ không phải từ những "kỳ nhân", những "thầy thuốc tự xưng" bỗng dưng xuất hiện trong 1 ngày 1 buổi làm xoáy mòn niềm tin vào y học.

Mời độc giả xem thêm video đang được quan tâm

Trong khu cấp cứu bệnh nhân COVID-19 nặng do Bệnh viện Bạch Mai quản lý


BSCKII Huỳnh Tấn Vũ
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
BỘ TRƯỞNG BỘ Y TẾ: HOẠT ĐỘNG CHỈ ĐẠO, ĐIỀU HÀNH THÔNG TIN Y TẾ 63 TỈNH, THÀNH