Nhiều trường hợp có thể cải thiện hiệu quả bằng cách điều chỉnh lối sống và áp dụng các biện pháp đơn giản ngay tại nhà.
Tự chữa táo bón, người đàn ông 40 tuổi suy hô hấp nguy kịch
Tin lời truyền miệng dùng lá du mại chữa táo bón, người đàn ông 40 tuổi rơi vào tình trạng suy gan, tan máu cấp và suy hô hấp nguy kịch.
Theo thông tin từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, bệnh nhân P.Đ.B. (trú tại xã Hương Cần, tỉnh Phú Thọ) có tình trạng táo bón kéo dài nên tự lên rừng hái lá du mại về đun nước uống. Trong quá trình sử dụng, người bệnh nhiều lần xuất hiện đau bụng, buồn nôn, mệt mỏi nhưng không đi khám. Đến trước ngày nhập viện, người bệnh mệt nhiều, vàng da, tiểu đỏ như máu, đau đầu và choáng váng nên được đưa đi cấp cứu.
Khi nhập viện, bệnh nhân khó thở nặng phải hỗ trợ thở máy, da vàng, niêm mạc nhợt nhạt và đau dữ dội vùng thượng vị. Kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh bị tan máu cấp tính, men gan tăng cao, suy gan cấp và suy hô hấp do ngộ độc lá du mại. Các bác sĩ đánh giá đây là trường hợp rất nặng, nguy cơ đe dọa tính mạng.
Người bệnh được điều trị tích cực bằng truyền máu, thuốc bảo vệ gan, kháng sinh, vitamin C, xanh methylen và các biện pháp chống độc chuyên sâu. Sau 8 ngày điều trị, chức năng gan của bệnh nhân dần hồi phục, hết khó thở, tỉnh táo và đủ điều kiện xuất viện.
Bổ sung chất xơ là một trong những biện pháp cải thiện táo bón hiệu quả và bền vững nhất.
Cách cải thiện táo bón tại nhà an toàn hiệu quả
- Uống đủ nước
Thiếu nước là một trong những nguyên nhân phổ biến gây táo bón ở cả trẻ em lẫn người lớn. Khi cơ thể không được cung cấp đủ nước, phân sẽ trở nên khô cứng và khó di chuyển trong đại tràng.
Mỗi người nên uống khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày tùy thể trạng và mức độ hoạt động thể lực. Việc uống đủ nước giúp làm mềm phân, kích thích nhu động ruột và hỗ trợ quá trình đào thải chất cặn bã ra ngoài dễ dàng hơn. Tuy nhiên, cần hạn chế các loại đồ uống có gas, nước ngọt nhiều đường, rượu bia hoặc cà phê quá mức vì có thể khiến cơ thể mất nước, làm táo bón nặng hơn.
- Tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn
Bổ sung chất xơ là một trong những biện pháp cải thiện táo bón hiệu quả và bền vững nhất. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân, giữ nước trong ruột và kích thích nhu động ruột hoạt động tốt hơn. Trong đó, chất xơ hòa tan có khả năng hấp thụ nước tạo thành dạng gel mềm, giúp phân dễ di chuyển hơn trong đường ruột. Những thực phẩm như yến mạch, cà rốt, đậu Hà Lan hay chuối chín đặc biệt có lợi cho người bị táo bón.
Ngoài ra, người dân nên tăng lượng chất xơ từ từ để cơ thể thích nghi, tránh bổ sung quá nhanh gây đầy hơi hoặc khó chịu bụng.
- Duy trì vận động thể chất thường xuyên
Ít vận động là nguyên nhân khiến nhu động ruột hoạt động chậm lại, làm phân lưu lại lâu trong đại tràng và trở nên khô cứng hơn.
Chỉ cần duy trì hoạt động thể chất đều đặn khoảng 30 phút mỗi ngày cũng có thể giúp cải thiện đáng kể chức năng tiêu hóa. Những bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, đạp xe hoặc bơi lội đều mang lại hiệu quả tích cực. Đối với người ít vận động hoặc làm việc văn phòng, nên đứng dậy đi lại sau mỗi 45 – 60 phút ngồi liên tục để kích thích lưu thông máu và hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa.
- Kiểm soát căng thẳng để hệ tiêu hóa hoạt động ổn định
Nhiều nghiên cứu cho thấy căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hệ tiêu hóa. Khi stress, cơ thể tiết ra nhiều hormone làm rối loạn nhu động ruột, gây đầy hơi, khó tiêu và táo bón. Vì vậy, việc kiểm soát căng thẳng đóng vai trò quan trọng trong quá trình cải thiện tình trạng táo bón.
Người trưởng thành nên ngủ ít nhất 7 - 8 giờ mỗi đêm để cơ thể phục hồi và duy trì hoạt động ổn định của hệ tiêu hóa.
- Hình thành thói quen đi vệ sinh đúng giờ
Một trong những nguyên nhân khiến táo bón kéo dài là thường xuyên nhịn đi đại tiện hoặc đi vệ sinh không đúng giờ. Việc tạo thói quen đi đại tiện vào cùng một thời điểm mỗi ngày sẽ giúp cơ thể hình thành "đồng hồ sinh học" cho hệ tiêu hóa. Thời điểm lý tưởng nhất thường là vào buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc sau bữa ăn sáng.
Khi có nhu cầu đi vệ sinh, không nên cố nhịn vì điều này khiến phân lưu lại lâu trong đại tràng, trở nên khô cứng hơn và gây khó khăn cho việc đào thải. Ngoài ra, người dân cũng nên dành đủ thời gian khi đi vệ sinh, tránh vừa sử dụng điện thoại vừa ngồi quá lâu trong nhà vệ sinh vì có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hậu môn - trực tràng.
- Có nên dùng thuốc nhuận tràng?
Trong một số trường hợp táo bón kéo dài gây đau đớn hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc hỗ trợ như thuốc nhuận tràng, thuốc làm mềm phân hoặc thuốc kích thích nhu động ruột. Tuy nhiên, việc dùng thuốc cần được thực hiện đúng chỉ định và dưới sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Để đảm bảo an toàn khi sử dụng thuốc điều trị táo bón, người bệnh cần lưu ý:
- Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc;
- Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng;
- Không tự ý tăng liều hoặc kéo dài thời gian dùng thuốc;
- Kết hợp điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt;
- Theo dõi các tác dụng phụ bất thường.
Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau bụng dữ dội, tiêu chảy kéo dài, buồn nôn hoặc mất nước sau khi dùng thuốc, cần ngưng sử dụng và đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Táo bón thông thường có thể cải thiện bằng thay đổi lối sống. Tuy nhiên, người dân không nên chủ quan nếu tình trạng kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường.
Cần đi khám sớm nếu có các biểu hiện:
- Táo bón kéo dài trên 2 tuần
- Đau bụng dữ dội
- Phân có máu
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Buồn nôn, nôn nhiều
- Đại tiện rất khó khăn dù đã thay đổi chế độ ăn uống.
Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tiêu hóa nghiêm trọng như viêm đại tràng, polyp đại tràng hoặc ung thư đường tiêu hóa.
