Ngày 12/8, phường Tây Hồ - TP Hà Nội tổ chức khai trương mô hình thí điểm "Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày" – một trong 6 mô hình được triển khai trên địa bàn Hà Nội.
Đưa chăm sóc người cao tuổi đến gần hơn với cộng đồng
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh, điều đáng nói của mô hình không chỉ là có thêm một cơ sở chăm sóc người cao tuổi, mà quan trọng hơn là đây là bước đi cụ thể nhằm hình thành phương thức chăm sóc người cao tuổi ngay tại cộng đồng, phù hợp với yêu cầu của một xã hội đang già hóa nhanh.
"Sống lâu hơn là một thành tựu của phát triển. Nhưng điều đó cũng đặt ra một câu hỏi lớn đối với ngành Y tế: làm thế nào để những năm tháng sống thêm cũng là những năm tháng khỏe mạnh, độc lập và có chất lượng?", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nêu.
Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia, GS.TS Trần Văn Thuấn phát biểu. Ảnh: Linh Chi
Theo Thứ trưởng, đối với người cao tuổi, sức khỏe không đơn thuần là có bệnh hay không có bệnh. Một người có thể cùng lúc sống với tăng huyết áp, đái tháo đường, thoái hóa xương khớp, suy giảm thị lực, giảm trí nhớ..., nhưng điều họ quan tâm nhiều khi lại rất giản dị: còn tự đi lại được không, còn tự chăm sóc bản thân được không, còn có người để trò chuyện, còn được sống trong ngôi nhà và cộng đồng thân thuộc hay không.
Vì vậy, chăm sóc người cao tuổi không thể chỉ bắt đầu khi có bệnh và kết thúc khi người bệnh ra khỏi bệnh viện. Ngành Y tế cần chuyển mạnh sang quản lý sức khỏe liên tục, phòng ngừa suy giảm chức năng, quản lý tốt bệnh mạn tính, phục hồi chức năng, dinh dưỡng, sức khỏe tinh thần và chăm sóc dài hạn ngay tại cộng đồng.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho rằng, cách tiếp cận này cũng phù hợp với tinh thần xuyên suốt trong chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi, đồng thời phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Trong cách tiếp cận đó, Thứ trưởng đánh giá cao việc phường Tây Hồ triển khai mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày. Điểm đáng quý của mô hình là không tách người cao tuổi khỏi gia đình mà đưa dịch vụ chăm sóc đến gần hơn với cuộc sống của họ.
"Mô hình tạo ra một khoảng nối rất cần thiết giữa gia đình, cộng đồng, y tế cơ sở và bệnh viện, đồng thời chia sẻ một phần áp lực chăm sóc với con cháu mà không làm mất đi vai trò trung tâm của gia đình", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nói.
Lấy chất lượng và an toàn của người cao tuổi làm nguyên tắc cao nhất
Do đây là mô hình mới, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị TP Hà Nội, ngành Y tế Thủ đô và phường Tây Hồ đặc biệt quan tâm 3 vấn đề.
Thứ nhất, phải lấy chất lượng và an toàn của người cao tuổi làm nguyên tắc cao nhất. Theo Thứ trưởng, người cao tuổi là nhóm rất đặc thù, một lần té ngã, một sai sót nhỏ trong sử dụng thuốc hay một dấu hiệu đột quỵ bị bỏ qua có thể làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống của một con người.
Vì vậy, từ sàng lọc, quản lý bệnh mạn tính, sử dụng thuốc, dinh dưỡng, vận động, phục hồi chức năng đến xử trí cấp cứu, chuyển viện đều phải có quy trình rõ ràng, nhân lực phù hợp và trách nhiệm cụ thể.
Thứ hai, chăm sóc người cao tuổi phải là chăm sóc toàn diện và liên tục. Không chỉ đo huyết áp hay đường huyết mà phải quan tâm cả khả năng vận động, trí nhớ, dinh dưỡng, giấc ngủ, tâm lý và khả năng tự chăm sóc.
Việc chăm sóc cũng không chỉ diễn ra tại cơ sở mà cần kết nối với gia đình; không chỉ dựa vào trạm y tế mà cần có sự hỗ trợ chuyên môn thường xuyên của các bệnh viện và các chuyên khoa như lão khoa, tim mạch, thần kinh, phục hồi chức năng và các lĩnh vực liên quan.
Thứ ba, phải lấy hiệu quả thực chất làm thước đo của mô hình, qua đó tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện chính sách và xem xét mở rộng phù hợp.
"Điều cần quan tâm không chỉ là có bao nhiêu người đến mỗi ngày, mà là sau một thời gian, người cao tuổi có khỏe hơn, độc lập hơn, vui hơn và gia đình có yên tâm hơn hay không", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng, nếu trả lời được những câu hỏi trên bằng kết quả thực tế, Tây Hồ sẽ không chỉ có một cơ sở chăm sóc tốt mà còn có thể đóng góp một mô hình có giá trị để thành phố và cả nước nghiên cứu, hoàn thiện và từng bước nhân rộng khi đủ điều kiện.
Chăm sóc sức khỏe gắn với phát huy vai trò người cao tuổi
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh, với người cao tuổi, sức khỏe không chỉ là những chỉ số trên hồ sơ bệnh án. Quan trọng hơn là còn đi lại vững vàng, còn minh mẫn, ăn ngủ tốt, có niềm vui, có người sẻ chia và vẫn thấy mình có ích cho gia đình, cộng đồng.
"Tôi mong rằng Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày phường Tây Hồ sẽ bắt đầu từ những việc rất cụ thể như vậy, để mỗi ngày các bác đến đây không chỉ được chăm sóc sức khỏe, mà còn tìm thấy niềm vui, sự kết nối và thêm một lý do để sống khỏe, sống vui, sống có ích", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn bày tỏ.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn và Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà cùng đại biểu thực hiện nghi thức khai trương mô hình thí điểm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày. Ảnh: Ngọc Tú
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà ghi nhận sự chủ động, trách nhiệm của phường Tây Hồ trong triển khai mô hình; đồng thời nhấn mạnh hoạt động chăm sóc người cao tuổi cần gắn với việc phát huy năng lực, kinh nghiệm và vai trò của người cao tuổi trong cộng đồng.
Từ kinh nghiệm của mô hình đầu tiên tại phường Long Biên, trong điều kiện cơ chế, chính sách và mô hình mẫu còn đang được hoàn thiện, phường Tây Hồ đã chủ động huy động nguồn lực, phối hợp với các cơ quan chuyên môn, Hội Người cao tuổi, tổ dân phố và y tế cơ sở để đưa mô hình vào hoạt động.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà, mô hình cần tập trung vào hai nhóm nhiệm vụ chính là chăm sóc sức khỏe, đời sống tinh thần và phát huy vai trò, năng lực của người cao tuổi.
Việc bố trí cơ sở gắn với trạm y tế là hướng đi phù hợp, tạo điều kiện theo dõi sức khỏe thường xuyên và từng bước kết nối với hồ sơ sức khỏe toàn dân.
Bên cạnh nhu cầu được chăm sóc, giao lưu và tham gia các hoạt động văn hóa, người cao tuổi còn sở hữu nhiều kiến thức, kinh nghiệm và uy tín trong cộng đồng. Do đó, phường Tây Hồ cần tiếp tục bổ sung các hoạt động để người cao tuổi trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, tham gia các hoạt động xã hội và những công việc phù hợp với khả năng...
