Theo Bộ Tư lệnh tấn công toàn cầu Không quân Mỹ (AFGSC), chương trình sửa chữa B-1B hoàn thành nhanh hơn dự kiến nhiều tháng, nhờ sử dụng công nghệ "bản sao kỹ thuật số" để lập kế hoạch và mô phỏng toàn bộ quá trình sửa chữa trước khi bắt tay vào thực tế.
Máy bay B-1B Lancer cất cánh từ căn cứ Dyess, Texas, ngày 11/4. (Nguồn: Không quân Mỹ)
AFGSC cho biết, chiếc B-1B đã sẵn sàng quay lại biên chế sau khi thay thế một phần thân quan trọng dài khoảng 10 mét ở khu vực thân trên phía trước.
'Xương sống' của lực lượng ném bom Mỹ
Rockwell B-1B Lancer được phát triển từ thời Chiến tranh Lạnh, nổi tiếng với khả năng mang lượng lớn vũ khí thông thường, bao gồm cả bom dẫn đường chính xác lẫn bom không điều khiển. Máy bay có thể thực hiện các nhiệm vụ tấn công ở cả độ cao thấp và cao.
Chính vì vai trò đặc biệt này mà B-1B thường được phi công Mỹ gọi bằng biệt danh "Bone" — cách chơi chữ từ tên gọi "B-One".
Hiện Không quân Mỹ vẫn duy trì khoảng 45 chiếc B-1B trong biên chế. Dù từng có kế hoạch cho nghỉ hưu dòng máy bay này vào cuối thập niên 2020, Washington sau đó quyết định kéo dài thời gian phục vụ của chúng đến năm 2037 hoặc thậm chí lâu hơn.
Điều đó đồng nghĩa với việc các máy bay B-1B cũ phải liên tục được nâng cấp và sửa chữa để tiếp tục hoạt động. Chiếc B-1B lần này được sửa chữa trong khuôn khổ Dự án BackBONE, chương trình thay thế các bộ phận cấu trúc quan trọng của thân máy bay.
Công việc được thực hiện tại Viện Nghiên cứu Hàng không Quốc gia thuộc Đại học bang Wichita ở Kansas, với sự phối hợp giữa các kỹ sư của Không quân Mỹ và viện nghiên cứu này.
Ban đầu, quá trình sửa chữa được dự đoán sẽ kéo dài khoảng 12 tháng. Tuy nhiên, máy bay chỉ được đưa tới cơ sở sửa chữa vào tháng 9/2025 và toàn bộ công việc đã hoàn thành trong khoảng 8 tháng.
Theo bà Abigail Ngo thuộc Trung tâm Quản lý Vòng đời Không quân Mỹ, nhóm kỹ thuật đã hoàn thành sớm hơn kế hoạch khoảng 3,5 tháng.
Bà cho biết tốc độ hoàn thành nhanh như vậy là điều đáng kinh ngạc, đặc biệt với một dự án sửa chữa cấu trúc cực kỳ phức tạp trên dòng máy bay đã phục vụ nhiều thập kỷ.
Điểm đặc biệt nhất của dự án lần này là việc sử dụng công nghệ "bản sao kỹ thuật số" của máy bay B-1B. Trong nhiều năm qua, các kỹ sư tại Viện Nghiên cứu Hàng không Quốc gia Mỹ đã quét từng bộ phận của các máy bay B-1B bị tháo dỡ, từ những cấu trúc lớn cho tới cả các chi tiết nhỏ như bu lông và đinh tán.
Dữ liệu đó sau đó được kết hợp với các tài liệu kỹ thuật cũ để tạo thành mô hình 3D có độ chính xác rất cao của toàn bộ máy bay.
Nhờ vậy, trước khi bắt đầu sửa chữa thực tế, toàn bộ quy trình đã được mô phỏng và sắp xếp chi tiết trên môi trường kỹ thuật số. Các kỹ sư biết trước từng bước cần thực hiện, giúp giảm đáng kể thời gian tháo lắp và xử lý các vấn đề phát sinh.
Theo Không quân Mỹ, công nghệ này không chỉ giúp đẩy nhanh sửa chữa mà còn có thể hỗ trợ xử lý các vấn đề mỏi cấu trúc, một trong những thách thức lớn nhất đối với các máy bay quân sự đã phục vụ quá lâu.
B-1B sẽ còn phục vụ thêm nhiều năm
Năm 2020, một chiếc B-1B đã ngừng hoạt động được đưa từ căn cứ Davis-Monthan tới Wichita để phục vụ việc quét và xây dựng mô hình kỹ thuật số hoàn chỉnh.
Kết quả từ chương trình này hiện được đánh giá là rất tích cực, giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí bảo trì và kéo dài tuổi thọ cho các máy bay ném bom chiến lược của Mỹ.
Ông Joe Stupic, Trưởng bộ phận Vật tư cấp cao và Trưởng phòng Chương trình B-1 cho biết, chiếc B-1B sau sửa chữa sẽ cần ít đợt kiểm tra bảo dưỡng hơn trước đây và có khả năng hoạt động ổn định hơn.
Theo ông, B-1B vẫn là "xương sống" của lực lượng máy bay ném bom Mỹ, đồng thời các chương trình sửa chữa như vậy sẽ giúp dòng máy bay này tiếp tục phục vụ thêm nhiều năm nữa.
Ngoài chiếc vừa hoàn thành sửa chữa thân máy bay, một chiếc B-1B khác cũng vừa quay trở lại hoạt động sau quá trình phục chế tại căn cứ không quân Tinker ở Oklahoma trước khi tái gia nhập phi đội tại căn cứ Dyess ở Texas.
