Hành trình 15 năm và giấc mơ đưa đào tạo y khoa hội nhập quốc tế

Sức lan tỏa ấy vừa được minh chứng rõ nét qua thành công của Hội nghị Khoa học sinh viên mở rộng lần thứ XII diễn ra tại Trường Đại học Y Hà Nội. Không chỉ dừng lại ở những con số ấn tượng về quy mô và chất lượng chuyên môn, diễn đàn này đã thực sự trở thành một diễn đàn học thuật uy tín - nơi sinh viên y khoa tự tin phản biện hoàn toàn bằng ngoại ngữ trước các nhà khoa học đầu ngành. Thế nhưng, để có được những giá trị thực chất hôm nay là cả một hành trình bền bỉ, kết tinh từ định hướng chiến lược hội nhập suốt 15 năm qua.

15 năm kiên định và bản lĩnh người mở đường

Ngược dòng thời gian 15 năm trước, khi khái niệm "nhập khẩu chương trình đào tạo tinh hoa" còn khá mới mẻ, Trường Đại học Y Hà Nội đã dũng cảm dấn thân vào một lộ trình đầy thách thức. Trường đã bảo vệ thành công dự án chương trình Tiên tiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo, với chủ trương nhập khẩu chương trình từ các đại học hàng đầu thế giới để tạo động lực chuyển mình cho cả hệ thống.

Nhắc về những ngày đầu ấy, GS.TS Nguyễn Hữu Tú, người đứng đầu Trường Đại học Y Hà Nội hôm nay, khi đó là Phó Hiệu trưởng phụ trách đào tạo bồi hồi nhớ lại những chuyến công tác xuyên lục địa cùng các thầy cô nhà trường đến Úc, Mỹ để trực tiếp tìm kiếm đối tác. Giữa thời điểm nguồn lực tài chính của dự án rất khiêm tốn, việc thuyết phục các đại học danh tiếng như Sydney hay California là một thử thách quá lớn, nhiều lúc lãnh đạo nhà trường đã nghĩ đến việc dừng thực hiện dự án này. 

Thế nhưng, vượt qua những cản trở về kinh phí và các yêu cầu nghiêm ngặt từ phía đối tác, cuối cùng nhà trường đã đạt được đồng thuận với đối tác Đại học California, khởi đầu hiện thực hóa thành công chương trình Cử nhân điều dưỡng Tiên tiến - một nỗ lực được coi là phi thường trong khối ngành Y dược lúc bấy giờ. Đây cũng là dự án duy nhất của ngành Y tế thời điểm đó vượt qua các tiêu chí khắt khe để được lựa chọn, xác lập lộ trình đào tạo nhân lực theo chuẩn toàn cầu.

Quyết định chọn Điều dưỡng - một lĩnh vực vốn được coi là "hậu phương" để làm mũi nhọn đột phá thay vì các ngành lâm sàng truyền thống chính là một chiến lược đầy tính nhân văn và thực tiễn. Đó không chỉ đơn thuần là việc nhập khẩu một chương trình, đó còn là sự đột phá lớn trong đào tạo, mong muốn đào tạo một thế hệ nhân viên y tế mới: Giỏi chuyên môn, tinh thông ngoại ngữ và mang tâm thế sẵn sàng hội nhập.

Vượt qua muôn vàn khó khăn từ những ngày đầu, chương trình đào tạo với thời lượng chủ yếu bằng tiếng Anh dần dần được hình thành. "Lúc đó, các thầy cô và tôi gần như tuần nào cũng trực tiếp xuống giảng đường gặp gỡ, động viên để các em yên tâm theo học chương trình tiên tiến. Nếu không kiên trì nuôi dưỡng, ý tưởng này đã thất bại ngay từ đầu", vị Hiệu trưởng nhớ lại.

Trong năm đầu sinh viên được học nửa năm tiếng Anh cấp tốc để những năm sau phải tiếp cận 70-80% nội dung chuyên môn hoàn toàn bằng ngoại ngữ. Nhận thấy ngoại ngữ vẫn là cản trở lớn nhất và từ thực tế các em phải làm khóa luận ra trường bằng tiếng Anh, thầy Tú trăn trở: "Cần tạo một sân chơi để các em rèn luyện và thể hiện năng lực ngoại ngữ trong nghiên cứu khoa học".

Với ông, khi làm quản lý đào tạo, cơ hội tạo dựng cho học trò một môi trường học thuật theo chuẩn quốc tế dù rất khó vẫn luôn được quan tâm hàng đầu.

Từ những bước đi "mở đường" đầy quyết liệt ấy, thầy trò nhà trường đã trải qua nhiều năm kiên định, vượt lên mọi khó khăn. Hội nghị đầu tiên chỉ vẻn vẹn 10 báo cáo viên tham gia. Từ 10 "hạt giống" sơ khai đó, qua 12 kỳ hội nghị, một diễn đàn học thuật tầm vóc đã hình thành, lớn dần qua từng năm, lan toả từ chương trình đào tạo cử nhân điều dưỡng tiên tiến sang tất cả các chương trình đào tạo khác trong toàn trường, biến ngoại ngữ từ một môn học thuần túy thành công cụ nghiên cứu sắc bén.

"Cứ đi là sẽ đến" - Sức lan tỏa của một triết lý hội nhập

Thành công rực rỡ của Hội nghị Khoa học sinh viên mở rộng lần thứ XII vừa qua là minh chứng rõ nhất cho sức nặng của một thương hiệu học thuật. Với 12 hội đồng giám khảo gồm các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành, hội nghị đã đánh giá 107 báo cáo khoa học chuyên sâu. Nội dung nghiên cứu mở rộng ra đa ngành: Y khoa, Răng - Hàm - Mặt, Điều dưỡng, Y tế công cộng, Kỹ thuật y học... Dấu ấn quốc tế được khẳng định mạnh mẽ với 93 báo cáo bằng tiếng Anh và 14 báo cáo bằng tiếng Pháp, thu hút sinh viên từ 11 trường đại học y dược hàng đầu cả nước cùng bạn bè quốc tế đến từ Philippines, Myanmar, Malaysia.

Đặc biệt, việc mở thêm phân ban tiếng Pháp năm nay không chỉ nhằm tôn vinh truyền thống di sản của ngôi trường 124 năm tuổi mà còn khẳng định vị thế của nhà trường trong cộng đồng Pháp ngữ toàn cầu. Sự tự tin của sinh viên Việt Nam khi trình bày, phản biện hoàn toàn bằng ngoại ngữ đã chứng minh ranh giới học thuật thực sự được xóa nhòa. Sức ảnh hưởng này đã tạo ra một luồng sinh khí mới, lan tỏa sâu rộng trong toàn hệ thống. Thầy Tú khẳng định: "Muốn làm tốt nghiên cứu khoa học phải giỏi ngoại ngữ. Đó cũng là yêu cầu sống còn để hội nhập thực sự".

Chính từ sự thành công này, những năm gần đây nhà trường đã mạnh dạn yêu cầu Hội nghị Nghiên cứu sinh chuyển sang báo cáo chủ yếu bằng tiếng Anh. Xa hơn, Hội nghị Khoa học Tuổi trẻ ngành Y tế toàn quốc năm 2022 khi quay về Đại học Y Hà Nội sau 40 năm hình thành cũng đã áp dụng mô hình này. Từ một sáng kiến nhỏ, nay đã trở thành "mặc định" của cả một hệ thống đào tạo y khoa chất lượng cao.

Duy trì hành trình 15 năm bền bỉ để đạt được mục tiêu theo GS.TS Nguyễn Hữu Tú, cái khó nhất là bản lĩnh để từ bỏ những thói quen cũ, thay đổi hệ thống đã định hình, bước ra ngoài "vùng an toàn"; yếu tố quyết định chính là trường đã tập hợp được sức mạnh của đội ngũ giảng viên cùng nhìn về một hướng, đặc biệt trong điều kiện còn nhiều hạn chế về nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất.

Bằng sự quyết tâm và bản lĩnh, ông đã cùng các thầy cô nhà trường chứng minh một triết lý sâu sắc: "Trong giáo dục đào tạo, những giá trị mới và thực chất không thể đến sau một đêm. Nó cần sự nỗ lực bền bỉ để xoay chuyển cả một hệ thống". Sự kiên trì và nỗ lực của ông không chỉ nhằm duy trì một hội nghị, đó còn là sứ mệnh bảo vệ giá trị về danh dự và trách nhiệm của người thầy trong việc xác lập những chuẩn mực mới cho ngành Y.

Nhìn lại hành trình từ những bước đi sơ khởi đến vị thế điểm đến học thuật khu vực, người đứng đầu Đại học Y Hà Nội không giấu được niềm hạnh phúc. Với thầy, "giấc mơ đào tạo y khoa hội nhập quốc tế" đã hiện hữu qua hàng trăm điều dưỡng của chương trình tiên tiến đang công tác tại các bệnh viện lớn của châu Âu, những bài báo quốc tế Q1, Q2 của học trò và hình ảnh những sinh viên quốc tế tham gia hội nghị như những "sứ giả" mang giá trị y khoa Việt Nam ra thế giới.

Hành trình 15 năm khép lại một chương rực rỡ, mở ra tầm nhìn về một vị thế mới, đưa Đại học Y Hà Nội vươn mình mạnh mẽ để định danh vững chắc trên bản đồ y khoa thế giới trong thập kỷ tới.

Giáo dục y khoa Việt Nam trước bước ngoặt đổi mới và hội nhập quốc tế

SKĐS - Giáo dục y khoa Việt Nam đang trong giai đoạn đổi mới mạnh mẽ, hướng tới chuẩn đào tạo quốc tế. Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Báo Sức khỏe & Đời sống có cuộc trao đổi với GS.TS Nguyễn Hữu Tú – Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội về định hướng phát triển gắn thực hành và hội nhập.