Chia sẻ tại sự kiện VIOBA - Vì một Việt Nam già hóa chủ động ngày 26/1, ông Trương Xuân Cừ - Phó Chủ tịch Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam cho biết, với khoảng 17 triệu người cao tuổi hiện nay và con số này sẽ tăng rất nhanh trong thời gian tới, nguồn lực người cao tuổi không chỉ nằm ở nhu cầu chăm sóc mà còn ở khả năng phát huy, đóng góp cho phát triển kinh tế – xã hội.
"Kinh tế bạc" là khái niệm chỉ toàn bộ các hoạt động, sản phẩm và dịch vụ được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi. Trên thế giới, đây đã là một lĩnh vực phát triển rõ nét, trong khi tại Việt Nam, tư duy này vẫn còn khá mới mẻ.
Hiện nay, chính sách đối với người cao tuổi chủ yếu tập trung vào trợ cấp xã hội, bảo hiểm và chăm sóc y tế, trong khi nhiều lĩnh vực có tiềm năng lớn như: y tế lão khoa, điều dưỡng, nhà ở thích nghi, du lịch an toàn, thực phẩm chức năng và công nghệ hỗ trợ vẫn chưa được khai thác tương xứng.
Già hóa dân số không còn chỉ là áp lực, mà trở thành cơ hội cho phát triển bền vững.
Theo ông Trương Xuân Cừ, trong "kinh tế bạc" có hai động lực phát triển then chốt. Thứ nhất, là đầu tư cho chăm sóc người cao tuổi, bao gồm chăm sóc sức khỏe, tinh thần, thể trạng và trí tuệ – lĩnh vực vừa đáp ứng nhu cầu xã hội, vừa tạo ra tăng trưởng kinh tế đáng kể.
Thứ hai, là phát huy vai trò chủ thể của người cao tuổi, khi họ chính là chủ doanh nghiệp, chủ các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Điều này phù hợp với quan điểm xuyên suốt của Đảng và Nhà nước: người cao tuổi là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển đất nước.
Từ góc nhìn quốc tế, bà Phạm Thị Lan - Trưởng nhóm Dân số và Phát triển, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho rằng, già hóa dân số không phải là một "đích đến" mà là một quá trình dài. Do đó, không thể chờ đến khi dân số đã già mới bắt đầu hỗ trợ, mà cần có sự thích ứng sớm và liên tục.
"Việc thích ứng này nhằm hỗ trợ cả người cao tuổi hiện tại và những người sẽ trở thành người cao tuổi trong tương lai. Nếu có sự chung tay và hợp tác, quá trình tiến tới một xã hội già hay "siêu già" sẽ không trở thành rào cản cho phát triển", chuyên gia UNFPA nói.
Thích ứng với già hóa dân số, vì một Việt Nam già hóa chủ động.
Trong bối cảnh đó, nhiều định hướng chính sách hiện nay cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chủ động thích ứng với già hóa dân số, phát triển các mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng, bền vững và lấy con người làm trung tâm. Bà Trần Bích Thủy, thành viên sáng lập mô hình này nhấn mạnh, già hóa không chỉ là quá trình thêm năm tháng vào cuộc sống, mà còn là thêm cuộc sống vào năm tháng.
"Chúng tôi muốn người cao tuổi được tham gia tích cực vào đời sống xã hội, già hóa khỏe mạnh và sống trọn vẹn với phẩm giá. Đặc biệt, cách tiếp cận liên thế hệ và theo vòng đời sẽ quan tâm đồng thời tới người cao tuổi hôm nay và những người sẽ trở thành người cao tuổi trong tương lai", bà Thủy chia sẻ.
