Khi thuốc lá điện tử dễ dàng tiếp cận giới trẻ
Theo Nghị quyết số 173/2024/QH15, Việt Nam đã cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ ngày 14/1/2025.
Mục tiêu của Nghị quyết là bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đảm bảo trật tự, an toàn xã hội. Chính phủ được giao trách nhiệm tổ chức thực hiện cụ thể các nội dung này. Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, về tác hại của rượu, bia, thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các chất gây nghiện khác.
Người dùng dễ dàng bắt gặp hàng loạt trang page, website, tài khoản ảo rao bán công khai thuốc lá điện tử. Ảnh: T.S
Theo ghi nhận thực tế của PV, mặc dù đã bị cấm buôn bán, thế nhưng thị trường thuốc lá điện tử (vape, pod) hiện nay vẫn khá "sôi động", phát triển mạnh mẽ trên không gian mạng. Chỉ cần gõ các từ khóa liên quan trên mạng xã hội hay các hội nhóm kín, người dùng dễ dàng bắt gặp hàng loạt trang page, website, tài khoản ảo rao bán công khai với cam kết "giá rẻ", "đủ vị", "ship thần tốc tận nơi".
Đáng lo ngại hơn, phân khúc khách hàng mà các đầu mối hướng tới chủ yếu lại là học sinh các cấp và giới trẻ – lứa tuổi đang trong giai đoạn phát triển tâm sinh lý, tò mò muốn khẳng định cái tôi nhưng lại thiếu sự trang bị đầy đủ về kiến thức pháp luật và kỹ năng phòng vệ.
Sự buông lỏng trong khâu xác minh độ tuổi người mua, kết hợp với phương thức giao nhận qua các ứng dụng shipper công nghệ, khiến phụ huynh và nhà trường vô cùng khó phát hiện. Thuốc lá điện tử cứ thế ngấm ngầm xâm nhập vào không gian học đường, trở thành một trào lưu lệch lạc đe dọa trực tiếp đến lối sống và sức khỏe của thế hệ tương lai.
Những loại thuốc lá điện tử với đủ kiểu giáng, màu sắc khác nhau.Ảnh: T.S
Nhận diện các loại thuốc lá điện tử phổ biến hiện nay
Nhằm qua mắt phụ huynh và lực lượng chức năng, các nhà sản xuất không ngừng "biến hóa" thiết kế của thuốc lá điện tử thành những món đồ chơi công nghệ, phụ kiện thời trang sành điệu với màu sắc rực rỡ và nhiều hương vị khác nhau. Theo khảo sát của PV, các dòng sản phẩm đang thịnh hành và len lỏi vào giới trẻ hiện nay chủ yếu gồm:
Loại dùng một lần (Cigalike): Được thiết kế ngụy trang tinh vi đến mức giống hệt một điếu thuốc lá truyền thống, bút máy hoặc các vật dụng nhỏ gọn quen thuộc, không thể sạc hay nạp lại dung dịch sau khi sử dụng hết.
Loại dạng bút (Vape pen): Có hình dáng thon dài như chiếc bút viết, cho phép người dùng dễ dàng cất giấu trong hộp bút, túi áo và có thể thay thế hoặc châm thêm dung dịch tinh dầu.
Loại cải tiến (Tank mod): Sở hữu kích thước lớn hơn, hiệu năng cao, cho phép người dùng chủ động điều chỉnh nhiệt độ, công suất và thay đổi linh hoạt thành phần dung dịch theo sở thích cá nhân.
Loại Pod-mod: Dòng sản phẩm được giới trẻ ưa chuộng nhất hiện nay nhờ thiết kế siêu nhỏ gọn, sử dụng muối nicotine (nicotine salt) với nồng độ cực cao, mang lại cảm giác "phê" nhanh chóng và dễ dàng thay thế đầu chứa tinh dầu.
Phần lớn các sản phẩm thuốc lá điện tử đều chứa hàm lượng nicotine cao và các hóa chất độc hại.
Hiểm họa khôn lường từ "độc dược thế hệ mới"
Ẩn sau lớp vỏ bọc thời thượng và mùi hương trái cây hấp dẫn là một tổ hợp hóa chất độc hại đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người. Phần lớn các sản phẩm này đều chứa hàm lượng nicotine siêu cao – chất gây nghiện mạnh làm thay đổi cấu trúc não bộ đang phát triển của thanh thiếu niên, dẫn đến suy giảm trí nhớ, khả năng tập trung và kết quả học tập.
Không những thế, khói thải từ thuốc lá điện tử chứa nhiều kim loại nặng và hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp, tim mạch, đột quỵ, đồng thời gây hại cho cả những người hút thuốc thụ động xung quanh. Chưa kể, cấu trúc pin lithium kém chất lượng trong các thiết bị trôi nổi luôn tiềm ẩn nguy cơ phát nổ bất ngờ, gây bỏng nặng và chấn thương vùng mặt cho người sử dụng.
Nhận thức rõ những hệ lụy khôn lường đối với an sinh xã hội, hệ thống pháp luật Việt Nam đã thiết lập những "tấm khiên" phòng vệ vững chắc:
Theo Luật Đầu tư, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đã chính thức được liệt vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh.
Theo các quy định xử phạt vi phạm hành chính mới nhất, chế tài được siết chặt đối với cả người sử dụng lẫn chủ cơ sở kinh doanh. Cụ thể, chủ các quán cà phê, tiệm Internet, khu vui chơi hay địa điểm quản lý để khách sử dụng thuốc lá điện tử trái phép có thể bị phạt tiền nặng, lên đến 10 triệu đồng.
Đẩy lùi hiểm họa thuốc lá điện tử không thể chỉ dựa vào nỗ lực đơn lẻ của lực lượng chức năng trong việc quét sạch các hội nhóm buôn bán trên không gian mạng, mà đòi hỏi sự chung tay đồng bộ từ gia đình và nhà trường. Việc tăng cường tuyên truyền trực quan, giáo dục ý thức chấp hành nội quy và xây dựng môi trường học đường trong sạch là chìa khóa then chốt. Bản lĩnh thực sự của tuổi trẻ chưa bao giờ nằm ở những làn khói ảo giác hay việc chạy theo trào lưu độc hại, mà ở sự tỉnh táo để kiên quyết nói “không” với cạm bẫy, bảo vệ sức khỏe và tương lai của chính mình ngay từ hôm nay.
