Ngăn chặn thuốc lá điện tử xâm nhập vào môi trường học đường
Trong những năm gần đây, thuốc lá điện tử đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ – học sinh, sinh viên. Với hình thức bắt mắt, nhiều hương vị hấp dẫn, thuốc lá điện tử đang âm thầm xâm nhập vào môi trường học đường. Thực tế cho thấy đây không chỉ là nguy cơ đối với sức khỏe mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy đối với đạo đức lối sống và tình hình an ninh trật tự.
Ngày 30/11/2024, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 173/2024/QH15, chính thức cấm hoàn toàn việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển và sử dụng các loại thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ ngày 01/01/2025.
Ngày 30/3/2026, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó có nội dung liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Theo đó, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng có thể bị phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng và buộc tiêu hủy tang vật. Phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình. Mức phạt nêu trên áp dụng đối với cá nhân; đối với tổ chức, mức phạt sẽ gấp 02 lần so với cá nhân.
Những quy định trên thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong việc ngăn chặn thuốc lá điện tử xâm nhập vào môi trường học đường.
Hành vi sử dụng thuốc lá điện tử có thể bị phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng và buộc tiêu hủy tang vật. Ảnh minh họa.
Lồng ghép, tuyên truyền tác hại thuốc lá điện tử trong giáo dục nếp sống học đường
Theo Trang thông tin điện tử phường Ô Chợ Dừa – TP Hà Nội, từ chỉ đạo của ngành giáo dục, Trường THCS Tô Vĩnh Diện (nay là Trường THCS Cát Linh, Hà Nội) triển khai tuyên truyền thường xuyên về tác hại thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá thế hệ mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng…), lồng ghép trong mọi hoạt động giáo dục nếp sống học đường.
Nhà trường phối hợp công an phường, trạm y tế và phụ huynh, vận dụng tham vấn tâm lý và nhiệm vụ trải nghiệm để giáo dục thay vì kỷ luật cứng nhắc, giúp học sinh nâng cao nhận thức, ký cam kết không sử dụng và thay đổi tích cực.
Nhà trường coi đây là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn với tiêu chí đánh giá thi đua, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và không khói thuốc.
Đại diện nhà trường cho biết: "Chúng tôi đã thực hiện lồng ghép nội dung tuyên truyền vào các tiết sinh hoạt đầu tuần, hoạt động giáo dục công dân và giờ sinh hoạt lớp. Đồng thời tổ chức các chuyên đề tuyên truyền qua hình thức sân khấu hóa, tiểu phẩm, video clip, và đặc biệt tuyên truyền "Nói không với thuốc lá thế hệ mới" với sự phối hợp của Công an phường Ô Chợ Dừa.
Chi đoàn giáo viên cũng thường xuyên cập nhật tài liệu, infographic tuyên truyền từ Cổng thông tin điện tử của Bộ và Sở GD&ĐT để đăng tải trên bảng tin, website, và các nhóm truyền thông nội bộ của trường. Song song với đó, chúng tôi phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh để tuyên truyền tại gia đình, góp phần hình thành ý thức và hành vi lành mạnh cho học sinh.
Sau các buổi tuyên truyền, học sinh của trường đã nhận thức rõ ảnh hưởng của thuốc lá tới sức khỏe của bản thân và cộng đồng, 100% học sinh đã thực hiện ký cam kết không sử dụng thuốc lá hay thuốc lá điện tử.
Theo Báo Giáo dục & Thời đại, tại buổi tiếp sóng trực tuyến tiết học về phổ biến pháp luật cho học sinh trung học toàn thành phố do Công an TP Hà Nội tổ chức, đại diện lãnh đạo xã và Công an xã An Khánh đã có những chia sẻ với học sinh Trường THPT Hoài Đức B về tác hại, cách nhận diện và phòng tránh các chất gây nghiện, trong đó có thuốc lá điện tử.
Theo các chuyên gia, khói thuốc điện tử chứa các kim loại nặng (chì, niken, thiếc), benzene và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Khi hít vào, các chất này gây tổn thương phổi cấp tính, viêm phế quản mãn tính và tăng nguy cơ ung thư. Đáng lo ngại hơn, thuốc lá điện tử đang trở thành phương tiện để tội phạm trà trộn ma túy tổng hợp, tinh dầu cần sa, đẩy học sinh vào vòng xoáy của các tệ nạn xã hội nặng nề hơn.
Trong những buổi sinh hoạt dưới cờ, thầy cô tại Trường THPT Hoài Đức B không chỉ tổ chức hát múa văn nghệ, mà còn cho học sinh tham gia đóng tiểu phẩm tuyên truyền về tác hại và cách từ chối lời mời hút thuốc lá điện tử. Các em hiểu rằng, việc không hút thuốc không khiến mình trở nên kém cỏi mà ngược lại, đó là biểu hiện của bản lĩnh và sự tự chủ.
Nhà giáo Hoàng Ánh Phương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học, THCS & THPT Khương Hạ (Khương Đình, Hà Nội) cho rằng, công tác phổ biến tuyên truyền, giáo dục pháp luật nói chung, phòng chống tác hại của thuốc lá điện tử nói riêng trong học đường đang ngày càng trở nên cấp thiết.
"Để bảo vệ học sinh khỏi làn khói thuốc độc hại, việc xây dựng các sân chơi thể dục thể thao, văn hóa nghệ thuật không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là chiến lược cốt lõi để kiến tạo một môi trường học đường lành mạnh, bổ ích. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa kiến thức - thái độ - hành động đúng từ chính mỗi học sinh và xã hội", cô Hoàng Ánh Phương nói.
Tăng cường công tác tuyên truyền nói không với thuốc lá điện tử đến thế hệ trẻ. Ảnh minh họa.
Tăng cường công tác truyền thông về tác hại của thuốc lá điện tử đến người dân
Để thực thi Nghị quyết số 173/2024/QH15 hiệu quả, Bộ Y tế cho biết cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương. Chính quyền cấp xã có vai trò then chốt trong việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến người dân.
Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam… cần phối hợp chặt chẽ để tuyên truyền trong học đường, tăng cường giáo dục và xử lý nghiêm các vi phạm trong học sinh, sinh viên.
Cơ quan quản lý thị trường, Bộ Công Thương cũng sẽ được giao nhiệm vụ tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường để phát hiện và xử lý các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới còn lưu hành. Việc công khai các trường hợp vi phạm trên truyền thông được xem là biện pháp răn đe và nâng cao nhận thức hiệu quả.
