DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0912101021 bandientuskds@gmail.com
Truyền hình trực tuyến: Những hiểu lầm về dinh dưỡng người dân hay mắc phải
Thuý Huyền - 15:23 21/07/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Những hiểu lầm về dinh dưỡng người dân hay mắc phải” vào 15h30, thứ Ba ngày 21/07/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm

Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia

Mời độc giả xem video chương trình:


Dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe của mỗi chúng ta. Theo thống kê, hiện nay ở Việt Nam, trên 70% số ca tử vong từ bệnh tật là do các bệnh mạn tính không lây nhiễm.  Đứng đầu các bệnh này phải kể đến bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư, thừa cân-béo phì, rối loạn mỡ máu, Gout,…...

Các chuyên gia cho biết, lối sống hiện đại kèm theo chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý là một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ mắc bệnh ngày càng gia tăng nhanh. Bên cạnh đó, những hiểu lầm về dinh dưỡng - yếu tố quan trọng trong việc kiểm soát và điều trị bệnh - khiến chất lượng sống giảm xuống nghiêm trọng.

Và, trên thực tế, những thông tin sai lệch về dinh dưỡng điển hình như: ăn tinh bột làm tăng cân; bỏ bữa để giảm cân; thay đổi chế độ ăn đột ngột; hoặc caffeine gây mất nước cho cơ thể… là những sai lầm phổ biến nhưng lại dễ dàng tìm kiếm trên mạng và dần bén rễ trong tâm trí của nhiều người.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một chế độ dinh dưỡng hợp lý, đúng đắn, đáp ứng đủ nhu cầu cơ thể trong các giai đoạn khác nhau của chu kỳ vòng đời sẽ tạo ra sự tăng trưởng và phát triển tối ưu cho thai nhi và trẻ nhỏ cũng như đảm bảo sức khỏe, thể chất tốt cho người trưởng thành sau này.

Nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức về chế độ dinh dưỡng khoa học, loại bỏ những hiểu lầm về dinh dưỡng hay mắc phải, kiểm soát cân nặng hiệu quả ; các phương pháp tập luyện tốt cho sức khỏe và phòng bệnh do dinh dưỡng sai lầm gây ra, Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn Truyền hình trực tuyến “Những hiểu lầm về dinh dưỡng người dân hay mắc phải”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

GS.TS. Lê Thị Hương – Viện trưởng Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng; Trưởng bộ môn Dinh dưỡng ATTP (Trường Đại học Y Hà Nội).

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm – Nguyên Phó viện trưởng Viện Dinh Dưỡng Quốc gia


MC Mỹ Linh

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu vào 15h30 Thứ Ba, ngày 21/07/2020. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 0933 133 163 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Trong mỗi chương trình chúng tôi sẽ có những câu hỏi tương tác tới khán giả và những khán giả có câu trả lời chính xác và nhanh nhất, đồng thời like và share thông tin của chương trình sẽ nhận được những phần quà.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn GS.TS. Lê Thị Hương – Viện trưởng Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng; Trưởng bộ môn Dinh dưỡng ATTP (Trường Đại học Y Hà Nội), PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm – Nguyên Phó viện trưởng Viện Dinh Dưỡng Quốc gia đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến bằng cách:

1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống

2. Share link sự kiện của chương trình.

3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Câu hỏi tương tác 01:

Thói quen nhịn ăn sáng đã tạo ra rất nhiều ảnh hưởng về sức khoẻ. Vậy theo bạn, bữa sáng cần bổ sung thế nào là đúng cách?

A. Ăn đầy đủ, đa dạng các nhóm chất, không nên ăn quá no.

B. Buổi sáng có thể không ăn tuỳ vào nhu cầu của cơ thể.

Đáp án đúng là: A

Chúc mừng độc giả có facebook là Chu Minh đã trúng thưởng câu hỏi số 01 của chương trình !

Câu hỏi tương tác 2:

Làm thế nào để cơ thể đảm bảo dinh dưỡng cân bằng, kiểm soát cân nặng hiệu quả?

A. Nhịn ăn.

B. Ăn uống cân bằng, bổ sung các nhóm chất đầy đủ với lượng phù hợp, tập thể dục đều đặn

C. Ăn uống thoải mái rồi uống thuốc giảm cân.

Đáp án đúng là: B

Chúc mừng độc giả có facebook là My Ha đã trúng thưởng câu hỏi số 02 của chương trình !

Trân trọng cảm ơn Tập đoàn dinh dưỡng toàn cầu Herbalife Nutrition đã đồng hành cùng chương trình!

Thuý Huyền

  • MC :
    Chúng ta nghĩ rằng, trong thời đại thông tin, sẽ có ít hiểu lầm về dinh dưỡng hơn là ở các thế hệ trước. Tuy nhiên, Internet đầy rẫy những thông tin sai lệch, những hiểu lầm mà trước đây chỉ được truyền miệng giờ đã lan truyền rộng rãi trên các mạng xã hội, blog, và thật sự khó có thể biết được thông tin nào dựa trên bằng chứng khoa học. Vậy hậu quả có thể gặp phải khi dinh dưỡng không đúng cách là gì?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

     

    Thực tế trong công tác dinh dưỡng, chúng tôi thường gặp phải nhất là ở mẹ đang nuôi con nhỏ. Mẹ không quan tâm và cho ít chất béo vào  món ăn cho trẻ và điều này làm cho trẻ tăng cân chậm, có khi 1 năm không tăng cân, khẩu phần ăn quá nghèo năng lượng, không đa dạng thực phẩm. Mẹ tập cho con tự ăn (ăn chỉ huy, ăn theo kiểu người Nhật), mẹ chưa có kiến thức đầy đủ để con lựa chọn thực phẩm khiến trẻ suy dinh dưỡng nhẹ cân, thấp còi. Tỉ lệ suy dinh dưỡng hiện nay 4 trẻ dưới 5 tuổi thì có 1 trẻ thấp chiều cao và để lại hậu quả đến tuổi trưởng thành.  Mẹ không có thói quen tắm năng, bổ sung vitamin D, nhiều trẻ răng thiếu canxi, vitamin D (răng mủn, đen), nguy cơ thấp còi.

    Trẻ ăn thiếu chất ảnh hưởng tới trí tuệ, ngủ không ngon giấc, đêm dậy 3-4 lần. Người trưởng thành ăn thừa chất có thể thừa cân béo phì nguy cơ bệnh mạn tính không lây : thừa cân, béo phì, tiểu đường…

  • MC :
    Nhiều người cho rằng: Tinh bột ( Carbohydrate) là lý do gây tăng cân. Điều này có đúng không? Theo tôi được biết, Để sinh trưởng và phát triển, con người cần carbohydrate. Vậy chuyên gia có thể chia sẻ để độc giả hiểu rõ về carbohydrate? Chúng có từ đâu và vai trò của chúng đối với cơ thể?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

    Chúng ta gọi Carbohydrate là tiếng Anh còn tiếng Việt gọi là nhóm bột đường gồm: các thực vật từ ngũ cốc: gạo, mì, ngô, khoai, sắn… nằm trong nhóm ngũ cốc đó và các loại đường ngọt (đường hoa quả), bình thường khẩu phần ăn khoảng 50-65% khẩu  phần từ bột đường và chúng tôi thấy rằng trong đó đa phần khoảng 70% là đường bột phức hợp còn có chất xơ (gạo lứt, xát dối, bánh mì đen…) đường được hấp thu từ từ, nhóm đường bột này được phân giải từ từ ra đường glucose để hấp thu cho các tế bào sử dụng, trong các loại đường bột thì tổ chức y tế thế giới cũng khuyến nghị các loại đường ngọt (đường kính, glucose hay đường tinh luyện) không được quá 5-10% năng lượng phần từ đường ngọt và đường ngọt thì không chỉ ở hạt đường mà có ở trong nước ngọt, nước trà sữa, sữa, trà cà phê…Chúng ta không nên sử dụng quá nhiều đường ngọt gây ra hấp thu quá nhanh gây đường máu cao, rối loạn đường máu. Đó là khuyến nghị chung cho người bình thường. Trong một số trường hợp giảm cân, khuyến nghị chung cho người giảm cân thì có thể ăn tăng chất đạm,  chất bột đường giảm đi (40% tổng năng lượng khẩu phần).

  • MC :
    Hiện nay có rất nhiều chế độ ăn để giảm cân được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Trong đó có chế độ ăn Low-carb, tức là giới hạn lượng carbohydrate và tăng tỉ lệ protein cũng như chất béo trong khẩu phần. GS. Lâm có ý kiến như thế nào về vấn đề này? Chế độ ăn kiêng low-carb có thực sự giúp giảm cân?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

    Chúng ta thấy chế độ ăn thì chất bột đường là năng lượng cung cấp chính trong khẩu phần ăn của người VN, khi mà chúng  ta cắt bỏ thì tổng năng lượng khẩu phần có giảm nhưng sai lầm ở đây là chúng ta cắt hẳn chất bột đường, ăn nhiều chất đạm, béo quá mà chất đạm từ thịt thì nhiều cholesterol, chất béo bão hòa (nếu ăn lâu dài) dễ bị mỡ máu cao dẫn đến các biến cố tim mạch. Nếu ăn chất đạm nhiều thì axit uric trong máu cao dễ dẫn đến bệnh gút, đau xương khớp… ăn nhiều đạm làm thận phải làm việc nhiều và là một trong những nguyên nhân dẫn đến suy thận. Một số bệnh ung thư cũng gia tăng ở người mà ăn quá nhiều thịt rồi lại ăn quá ít rau quả khiến mắc bệnh táo bón.

    Chế độ ăn Low-carb mà kéo dài thì chúng tôi nghĩ là cũng không nên, có thể áp dụng 1-2 tuần nhưng sau đó vẫn phải chuyển về cân đối các thành phần. Vì khi bị mắc bệnh chuyển hóa thì không bình phục hoàn toàn vẫn còn di chứng về thận, tim mạch…

    Khi mà muốn áp dụng một chế độ ăn nào thì cần phải tư vấn của bác sĩ dinh dưỡng để khẩu phần ăn thấp năng lượng nhưng chế độ ăn vẫn phải đảm bảo.

  • MC :
    Ngoài tinh bột thì protein có vai trò cũng rất quan trọng trong cơ thể. Mọi người cần dùng thực phẩm nhiều protein hàng ngày vì đây là một chất dinh dưỡng thiết yếu, được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt trong chế độ ăn kiêng cắt giảm tinh bột nhưng giàu đạm. Nhưng cơ thể thực sự cần lượng protein mỗi ngày là bao nhiêu? Bao nhiêu đạm thì được xem là quá nhiều?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

    Protein là một trong những chất rất quan trọng tạo nên cấu trúc của tế bào đặc biệt là cơ, khối cơ không đủ protein thì không phát triển được và đặc biệt chúng ta thấy ở trẻ suy dinh dưỡng do khẩu phần ăn thiếu kéo dài thì cơ thể teo đét gần như không có cơ. Protein tạo hình, tạo nên tế bào trong cơ thể  nên khi mà thiếu protein ảnh hưởng đến các cơ quan bộ máy, protein tham gia vào chuyển hóa trong cơ thể, tham gia vào các enzyme mà các enzyme đó tham vào các phản ứng hóa học trong cơ thể. Vì vậy khi thiếu protein sẽ có bất thường trong các cơ quan cơ thể, cảm thấy người yếu, lớp cơ bớt dần, người già, người bệnh nằm lâu sẽ mất dần lớp cơ. Khi cơ thể thiếu thì sẽ huy động dự trữ trong gan để tạo ra năng lượng để cơ thể hoạt động, khi dự trữ hết sẽ huy động đến khối mỡ rồi đến khối cơ. Nếu cơ thể không được bổ sung protein thì khối cơ mất dần. Protein quan trọng với người già, trẻ em, người bệnh.

    Lượng protein trong khẩu phần đáp ứng từ 13-20% năng lượng khẩu phần đến từ protein, tùy theo đối tượng, độ tuổi, trẻ em thì lượng protein cần nhiều hơn để phát triển, người già thì hiện tượng teo cơ thì năng lượng trong khẩu phần thấp đi, thì protein trong khẩu phần thì tăng lên, ăn bớt carbohydrate tăng lượng protein hơn.  VD người bị bỏng, ốm nặng thì lượng protein cần tăng gấp đôi.

    PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm bổ sung: Protein là nhóm quan trọng, xây dựng cơ bắp cho cơ thể, hệ miễn dịch cho cơ thể cũng như khả năng miễn dịch  cơ thể phụ thuộc vào lượng protein, thiếu protein thì khả năng đáp ứng miễn dịch cơ thể giảm. Nhiều khi có quan điểm sai là người già thì ăn sơ xài, không cần protein nhưng gần đây thì các nghiên cứu cho thấy người già cần ăn khẩu phần protein nhiều hơn cả người trẻ vì khi thiếu sẽ yếu cơ dễ dẫn đến ngã. Cơ cấu khẩu phần protein bình thường từ 13-20% nhưng đối tượng như người tiểu đường, người giảm cân (giảm mỡ, tăng  cơ) cao hơn 25-30%.   

  • MC :
    Canxi là một thành phần không thể thiếu trong cơ thể mỗi người, thiếu hay thừa canxi đều gây ra các tình trạng bệnh lý. Bổ sung canxi là cách bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh về đau nhức xương khớp. Thế nhưng không phải ai cũng biết cách bổ sung sao cho đúng và đủ để tránh các bệnh sinh ra do thiếu canxi. Vậy nhu cầu canxi mỗi ngày là bao nhiêu? Và bổ sung canxi đúng cách như thế nào?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

    Canxi là rất quan trọng đối với cơ thể, canxi xây dựng hệ xương, hệ răng trong cơ thể, canxi còn tham gia quá trình điều hòa huyết áp, đông máu. 99% canxi ở hệ xương, hệ răng và 1% ở dịch bào trong máu (có vai trò quan trọng), để bổ sung canxi thì chúng ta cũng cần hiểu nhu cầu khuyến nghị canxi là bao nhiêu cho một ngày.  Trẻ 1-2 tuổi là 400mg/1 ngày, tăng dần theo nhóm tuổi, 10 – 18t cần 1000mg canxi mỗi ngày, người trưởng thành cần 800mg, người mang thai cần 1200mg, cho con bú 1300mg. Nhu cầu canxi với người VN cũng chưa đáp ứng đủ nhu cầu khuyến nghị, khẩu phần ăn người Việt Nam mới đáp ứng được khoảng 500mg (50%) như vậy chúng ta thiếu và có  ảnh hưởng nhiều, trẻ ảnh hưởng đến răng, xương, người cao tuổi thì bị loãng xương, bà mẹ cho con bú thiếu canxi thì đau nhức, chuột rút… Các cầu thủ bóng đá nếu thiếu canxi thì dễ bị chuột rút khi thi đấu.

    Bổ sung canxi thì căn cứ vào nhu cầu khuyến nghị và căn cứ vào khẩu phần ăn trong 24h, 100ml sữa thì cung cấp 100mg canxi. Viên canxi có từ 100-300mg canxi nguyên tố trong 1 viên, uống 1-2 viên thì tùy theo đối tượng. Viện dinh dưỡng khuyến nghị ăn đa dạng thực phẩm, với đối tượng nguy cơ cao như người cao tuổi, phụ nữ mang thai, vận động viên thì cũng cần bổ sung.

  • MC :
    Dinh dưỡng cho sức khỏe có vai trò rất quan trọng, bất kì hoạt động nào cũng cần phải có sự can thiệp của dinh dưỡng và các chất cần thiết cho sức khỏe. Chuyên gia có thể đưa ra lời khuyên cho độc giả, để có sức khoẻ tốt, mọi người cần có những lưu ý gì trong chế độ dinh dưỡng?

    GS.TS. Lê Thị Hương :

     

    Chế độ dinh dưỡng cần: Đủ: năng lượng (calo cần), đủ thành phần nhóm thực phẩm: tinh bột, protein, chất béo, vitamin, khoáng chất. Cân đối: giữa nguồn gốc động vật, thực vật, cân đối giữa năng lượng cung cấp: gluxit, lipid, protit theo tỉ lệ. Lượng glucid 55-65% năng lượng khẩu phần, protein 15-20%, chất béo: 20-25%... cân đối thực phẩm nguồn gốc động vật thực vật, 30% từ động vật trong khẩu phần, thực vật chiếm 50%.

    Cần ăn hợp lý các bữa trong ngày chứ không phải vào một bữa trong ngày, ăn sáng, trưa nhiều chút còn ăn tối ít đi một chút.

  • Nguyễn Thọ (1972 – Nho Quan) :
    Tôi là người thường xuyên uống cà phê, nhưng có một số thắc mắc về caffeine muốn hỏi bs. Tôi đọc trên mạng có nói rằng caffeine gây mất nước cho cơ thể? BS có thể chia sẻ giúp tôi được không?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

     

    Điều này đúng một phần, chúng ta uống cà phê trong đó có caffeine gây tim đập nhanh, lưu lượng nước lọc qua thận nhiều hơn và nếu uống quá đậm đặc thì cũng gây lợi tiểu và gây mất nước và uống cà phê nhiều gây mất canxi, kali, magie do đào thải qua nước tiểu. Không nên uống 3 cốc/1 ngày

  • MC: :
    Thưa hai vị khách mời, nay chúng ta bàn về những Sai lầm về dinh dưỡng người dân hay mắc phải. Vậy điều đầu tiên, các chuyên gia có thể giúp khán giả hiểu rõ hơn về vai trò của dinh dưỡng đối với cơ thể? Thực trạng dinh dưỡng tại Việt Nam nhìn chung hiện nay như thế nào? (Các chỉ số được các tổ chức nghiên cứu công bố - nếu có)

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

    Chúng ta đã biết dinh dưỡng vô cùng quan trọng, nếu chúng ta ăn không đầy đủ chất dinh dưỡng nhất là trẻ nhỏ thì cơ thể  không thể phát triển được như  bình thường. Trẻ có thể bị còi xương, suy dinh dưỡng, nếu ăn thừa chất thì sẽ mắc một số bệnh như béo phì và bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp… Nếu chúng ta ăn không đảm bảo vệ sinh, dư lượng hóa chất sẽ dẫn đến tích tụ độc hại dẫn đến ung thư. Tóm lại  dinh dưỡng có một vai trò quan trọng trong cơ thể vì vậy nếu ăn thiếu hoặc thừa hoặc không đúng đảm bảo vệ sinh sẽ nguy hại cho cơ thể, liên quan đến nhiều loại bệnh cho cơ thể.

    Hiện nay thực trạng dinh dưỡng của nước ta liên quan đến tất cả các vấn đề nói trên. Trước đây chỉ đề cập đến vấn đề suy dinh dưỡng béo phì nhưng hiện nay vấn đề suy dinh dưỡng, thừa cân béo phì, thiếu vi chất dinh dưỡng.

    Nước ta hiện nay làm rất tốt vấn đề phòng suy dinh dưỡng trẻ em. Tuy nhiên vấn đề suy dinh dưỡng thể thâp còi vẫn chưa được như ý và tỷ lệ này vẫn đang ở mức cao khoảng 30-40% trên toàn quốc. Nhiều vùng núi phía bắc vẫn có tỷ lệ cao hơn trên 50% thiếu vi chất dinh dưỡng, thiếu máu , thiếu sắt… nhất là trẻ em, phụ nữ mang thai thiếu máu, thiếu sắt có vùng 20-30%, thiếu kẽm có vùng chiếm tỷ lệ cao 50%... nhiều nơi tỷ lệ thừa dinh dưỡng khiến nhiều trẻ em mắc bệnh đái tháo đường… vấn đề do dinh dưỡng không hợp lý.

    Các con số cho thấy, hàng năm chúng ta có khoảng hơn 1,2 triêu người mắc tăng huyết áp, trên 3,5 triệu người mắc đái tháo đường, ung thư mới ở việt nam trên 170 nghìn người mắc mới…. vấn đề này liên quan đến chúng ta ăn như thế nào, sinh hoạt khoa học, sử dụng thực phẩm ra sao.

     

  • MC: :
    Khái quát vai trò của dinh dưỡng? Thưa hai vị khách mời, nay chúng ta bàn về những Sai lầm về dinh dưỡng người dân hay mắc phải. Vậy điều đầu tiên, các chuyên gia có thể giúp khán giả hiểu rõ hơn về vai trò của dinh dưỡng đối với cơ thể? Thực trạng dinh dưỡng tại Việt Nam nhìn chung hiện nay như thế nào? (Các chỉ số được các tổ chức nghiên cứu công bố - nếu có

    GS.TS. Lê Thị Hương :

    Chúng ta đã biết dinh dưỡng vô cùng quan trọng, nếu chúng ta ăn không đầy đủ chất dinh dưỡng nhất là trẻ nhỏ thì cơ thể chúng ta không thể phát triển được như tốc độ bình thường. trẻ có thể bị còi xương, suy dinh dưỡng. nếu ăn thừa thì sẽ mắc một số bệnh như béo phì và bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp…Nếu chúng ta ăn không đảm bảo vệ sinh, dư lượng hóa chất sẽ dẫn đến tích tụ độc hại dẫn đến ung thư. Tóm lại chất dinh dưỡng có một vai trò quan trọng trong cơ thể vì vậy nếu ăn thiếu hoặc thừa hoặc không đúng đảm bảo vệ sinh sẽ nguy hại cho cơ thể, liên quan đến nhiều loại bệnh cho cơ thể.

    Hiện nay thực trạng dinh dưỡng của nước ta liên quan đến tất cả các vấn đề nói trên. Trước đây chỉ đề cập đến vấn đề suy dinh dưỡng béo phì nhưng hiện nay vấn đề suy dinh dưỡng, thừa cân béo phì, thiếu vi chất dinh dưỡng.

    Nước ta hiện nay làm rất tốt vấn đề phòng suy dinh dưỡng trẻ em. Tuy nhiên vấn đề suy dinh dưỡng thể thâp còi vẫn chưa được như ý và tỷ lệ này vẫn đang ở mức cao khoảng 30-40% trên toàn quốc. Nhiều vùng núi phía bắc vẫn có tỷ lệ cao hơn trên 50% thiếu vi chất dinh dưỡng, thiếu máu , thiếu sắt… nhất là trẻ em, phụ nữ mang thai thiếu máu, thiếu sắt có vùng 20-30%, thiếu kẽm có vùng chiếm tỷ lệ cao 50%... nhiều nơi tỷ lệ thừa dinh dưỡng khiến nhiều trẻ em mắc bệnh đái tháo đường… vấn đề do dinh dưỡng không hợp lý.

    Các con số cho thấy, hàng năm chúng ta có khoảng hơn 1,2 triêu người mắc tăng huyết áp, trên 3,5 triệu người mắc đái tháo đường, ung thư mới ở việt nam trên 170 nghìn người mắc mới…. vấn đề này liên quan đến chúng ta ăn như thế nào, sinh hoạt khoa học, sử dụng thực phẩm ra sao.

     

  • MC: :
    Có một thực tế, rất nhiều Việt Nam thường nhịn ăn sáng, thậm chí bỏ qua; và ăn rất nhiều vào bữa cơm gia đình buổi tối. Trong khi người ta thường nói rằng: “Hãy ăn sáng như một vị vua, ăn trưa như hoàng hậu và ăn tối như một kẻ hành khất”. Thưa chuyên gia, chế độ ăn như thế này có những ảnh hưởng gì đến sức khoẻ? Và nó có liên quan gì đến tỉ lệ các bệnh mạn tính tại VN ngày càng gia tăng?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

    Nhiều bạn trẻ tăng cân thì nhịn ăn và ăn rất ít khi đó khẩu phần đưa vào cơ thể khiến cho việc giảm cân không đúng cách cơ thể sẽ các cơ giảm đi và mỡ thì không hề giảm. Và thiếu hụt vi chất dinh dưỡng, da xang, thiếu máu thiếu sắt… điều này khiến cho men răng cũng yếu đi, chất lượng xương kém. Chưa kể đến nhịn ăn hoặc ăn rất ít khi đó tối đói lại ăn nhiều khiến cho bữa tối nạp năng lưỡng khiến cho việc tích mỡ nhiều hơn thừa cân béo phì dẫn đến các bệnh mạn tính khác nhau.

  • MC: :
    Là chuyên gia đầu ngành về dinh dưỡng, hai vị chuyên gia chắc hẳn đã từng gặp rất nhiều các hiểu lầm về dinh dưỡng rồi, hai vị chuyên gia có thể kể một vài trường hợp được không ạ?

    GS.TS. Lê Thị Hương :

    Nhiều khi ở tuổi mới lớn giữ cân nhưng thực tế các bé mới lớn thường sử dụng các biện pháp giảm cân. Đã có trường hợp sử dụng giảm cân bằng cách sử dụng  nước mía, ớt chuông để detox khiến cho việc không đủ năng lượng. Theo ước tính chi được 800kalo/ ngày mà  rõ ràng chuyển hóa cơ bản ( nghỉ ngơi tuyệt đối)  chúng ta ở phụ nữ cần 1000-1200kalo/ ngày ở nam giới hơn là 1300- 1500 kalo/ ngày . Như vậy không đủ năng lượng hoạt động. Chúng ta đã biết có bạn học sinh tử vong vì vấn đề nhịn ăn để giảm cân. Nếu uống nhiều nước quả, sẽ bị rối loạn điện giải.

     

    Các sai lầm về dinh dưỡng rất là nhiều, một số bà mẹ nuôi con nhỏ  đã cho con ăn sữa ngoài và cho ăn các thứ bánh kẹo sữa đường mà không cần ăn cơm.  Đã có bà mẹ cứ gì đắt tiền, bổ là cho ăn . Ở một số người bệnh ung thư thì cho rằng không ăn thịt, không ăn trứng sợ nuôi tế bào mà chỉ ăn gạo lứt để điều trị ung thư… Các trường hợp như vậy rất nhiều.

  • MC :
    Cơ thể con người cần một chế độ dinh dưỡng cân bằng để sinh trưởng, phát triển và hoạt động. Thiếu dinh dưỡng, quá thừa dinh dưỡng hay sai lầm về dinh dưỡng đều dẫn tới các vấn đề về sức khỏe. Một chế độ cân bằng về dinh dưỡng cần có đầy đủ các nhóm chất nào

    GS.TS. Lê Thị Hương :

    Một chế độ dinh dưỡng cân bằng, trong mỗi bữa ăn chúng ta nên có đầy đủ chất dinh dưỡng, đó là các nhóm cung cấp nhiều năng lượng (carbohydrate) đến từ cơm, gạo, ngô… chất thứ hai cung cấp protein cho cơ thể có nguồn gốc động vật: thịt, sữa, trứng, cá, tôm… hoặc thực vật: lạc, đỗ… là nguồn giàu protein, nhóm thứ 3 là  cung cấp dầu mỡ từ động vật (mỡ lợn, mỡ gà, mỡ cá), thực vật là dầu đỗ tương, đậu nành hay dầu vừng lạc, nhóm thứ 4 là cung cấp  khoáng chất, chất xơ đến từ rau, củ quả… để có cơ thể khỏe mạnh nên ăn đủ đủ các chất để chuyển hóa chất tốt, cung cấp đầy đủ năng lượng, cân đối các thành phần.

    Nếu người có bệnh lý tim mạch, huyết áp nếu bị hạ đường huyết sẽ nguy hiểm tính mạng, carbohydrate trong khẩu phần là nguồn cung cấp năng lượng. Chúng ta ăn cơm, phở thì nguồn năng lượng đến từ tinh bột, gluxit tham gia  vào chức năng chuyển hóa, nhóm protein là nhóm quan trọng dù cơ thể yêu cầu 15-20% năng lượng khẩu phần nhưng vai trò của protein trong cơ thể là rất quan trọng vì yếu tố cấu tạo nên tế bào (hình thành phát triển tế bào), nhiều enzyme tham gia vào hormone trong cơ thể nên khi mà thiếu protein thấy cơ thể mệt mỏi, ảnh hưởng tới cơ bắp, ảnh hưởng chắc năng: tim, gan, thận…

    Nhóm thứ 3 cung cấp chất béo: có hàm lượng calo cao (nên ăn 15-20% chất béo), vai trò là mô đệm, mô mỡ trong cơ thể bảo vệ cơ thể, chuyển hóa vitamin tan trong mỡ, đặc biệt với trẻ em chất béo là nguồn cung cấp năng lượng rất tốt, nhu cầu chất béo ở trẻ cao hơn người lớn, ở VN nhu cầu chất béo là 25%, ở xứ lạnh thì cao hơn. Nhóm vitamin và khoáng rất quan trọng,  một số vitamin, khoáng chất không tự tổng hợp được cần bổ sung từ thức ăn. Nếu thiếu vitamin và khoáng chất thì chúng ta gặp nhiều vấn đề về sức khỏe: thiếu máu, thiếu sắt, thiếu vitamin A (mắt), thiếu kẽm tăng trưởng, miễn dịch). Chúng ta cần khẩu phần đầy đủ.

  • MC :
    Vậy thưa chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu khiến tăng cân do tiêu thụ lượng calo dư thừa phải không ạ? Và liệu có phải tất cả các loại carbohydrate đều tốt như nhau. Để có chế độ ăn lành mạnh, cân bằng, cần lưu ý lựa chọn nguồn dinh dưỡng lành mạnh như thế nào?

    GS.TS. Lê Thị Hương :

     Tăng cân quá mức đúng như bạn nói là quá trình dư thừa ca lo và sự dư thừa này không phải là do ăn thừa mà còn phải vận động nữa. Ngay như những vận động viên ăn nhiều nhưng phải tập vận động nhiều. Do đó những người béo phì một phần là do ăn uống dư thừa hai là do vận động ít. Còn về câu hỏi của bạn về carbohydrate xấu hay không phải hoàn toàn tốt hay không tốt mà vấn đề là thức ăn nào cũng tốt nhưng phải biết ăn thế nào là hợp lý. Ví dụ như ăn các đường tinh luyện chỉ nên ăn 10%, các carbohydrate

     Được chia ra đường đơn và đường đôi. Đường đôi từ các tinh bột đậu, gạo, củ quả… người việt nam ăn nhiều đường phức ( gạo khoai lang, mỳ miến… ) cung cấp thêm chất xơ… ví dụ như ăn hoa quả thì ăn ít và phải ăn thêm cơm, khoai,... ví dụ như ngày ăn 3 bát cơm rồi thì nghĩa là bạn phải bớt các lượng tinh bột khác từ khoai...

    Chúng ta tính được lượng carbohydrate từ các khẩu phần ăn tổng đưa vào hàng ngày như ở bé ( sữa mẹ, thức ăn dặm, ..) ở người lớn thì ăn cơm đều đặn, hoặc bánh mỳ… Nếu người đái tháo đường thì khuyến cáo ăn gạo lứt, bánh mỳ đen...

  • MC :
    Nhiều người quan niệm rằng ăn nhiều tinh bột có khả năng bị tiểu đường, điều này được giải thích như thế nào? Chuyên gia có thể chia sẻ cơ chế gây nên bệnh này được không ạ?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

    Thực chất ở người đái tháo đường do ăn thừa cân béo phì ( do ăn thừa đạm, carbohydrate…) ngoài ra người béo phì thường ăn ngọt,.. làm cho đường trong máu tăng gây ra bệnh đái tháo đường. Vì vậy chúng ta kiểm soát cân nặng, phải dự phòng thừa cân, béo phì, nhất là ở trẻ em việc giảm cân rất khó.

    Khuyến nghị chung của viện dinh dưỡng là chất bột đường chiếm 50-65% khẩu phần ăn, đạm là 13-15 khẩu phần ăn hàng ngày. Chất béo 20-30 khẩu phần ăn hàng ngày.

     Trong trường hợp giảm cân, tâp luyện thể thao thì muốn tăng khối cơ, giảm mỡ thì việc cơ cấu khẩu phần cũng khác. Người bệnh đái tháo đường cũng thế cần giảm lượng tinh bột, ưu tiên chất đạm từ thực vật ( đậu đỗ, trái cây, rau xanh,…).

  • MC :
    Lợi ích và nguy cơ của chế độ này là gì? Đặc biệt, độc giả cần lưu ý gì khi áp dụng chế độ này, nhất là khi cơ thể có sẵn các vấn đề sức khỏe, như đái tháo đường hay bệnh lý tim mạch?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

     Tôi nghĩ rằng việc ăn theo chế độ thế này cần sư tư vấn của các y bác sĩ, nhất là bác sĩ dinh dưỡng thì việc thực hiện sẽ hiệu quả hơn nhiều. Nếu muốn thực hiện chế độ ăn để giảm cân thì việc thực hiện theo chế độ giảm năng lượng dư thừa tăng ăn rau xanh hoa quả…. Cùng với chế độ tập luyện  hợp lý việc này khiến cho đạt số cân theo mong muốn.

  • MC :
    Có ý kiến cho rằng, tuổi càng cao, cơ thể cần ít protein hơn. Điều này có đúng không thưa các chuyên gia? Bắt đầu từ 40 tuổi trở đi, chúng ta có thể bị mất dần dần khối lượng cơ và suy giảm lực cơ, làm thế nào để khắc phục điều này?

    GS.TS. Lê Thị Hương :

     

    Như chuyên gia dinh dưỡng Lâm có nói việc protein cân thiết trong cơ thể phải đạt mức độ tối thiểu khoảng từ 12-15 % khẩu phần ăn trong ngày. Tùy theo từng độ tuổi, cơ thể ở mỗi người. Ở trẻ em việc yêu cầu protein cao vì trẻ em đang cần tăng chiều cao người già thì việc ăn protein thấp hơn chút yếu, người ốm nặng, sau phẫu thuật thì lượng protein cần nhiều hơn.

    PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm trả lời:

    Sử dụng protein  rất quan trọng để giúp cơ bắp, hình thể cơ thể và nguồn miễn dịch của cơ thể được tăng lên. Nhiều khi quan điểm sai lầm thì ăn sơ sài thôi, theo các chuyên gia thì  lại cần lượng protein  cao hơn người trẻ để dẫm đếm khối cơ lên điều này sẽ giúp cho người già vững hơn khỏi bị ngã. Hoặc người bệnh ốm nặng, người bệnh đái tháo đường, người giảm cân sẽ cần protein  cao hơn sẽ giúp khối cơ nhiều hơn. Chỉ có người bệnh thận thì việc giảm Như chuyên gia dinh dưỡng Lâm có nói việc protein cân thiết trong cơ thể phải đạt mức độ tối thiểu khoảng từ 12-15 % khẩu phần ăn trong ngày. Tùy theo từng độ tuổi, cơ thể ở mỗi người. Ở trẻ em việc yêu cầu protein cao vì trẻ em đang cần tăng chiều cao người già thì việc ăn protein thấp hơn chút yếu, người ốm nặng, sau phẫu thuật thì lượng protein cần nhiều hơn.

    Sử dụng protein  rất quan trọng để giúp cơ bắp, hình thể cơ thể và nguồn miễn dịch của cơ thể được tăng lên. Nhiều khi quan điểm sai lầm thì ăn sơ sài thôi, theo các chuyên gia thì  lại cần lượng protein  cao hơn người trẻ để dẫm đếm khối cơ lên điều này sẽ giúp cho người già vững hơn khỏi bị ngã. Hoặc người bệnh ốm nặng, người bệnh đái tháo đường, người giảm cân sẽ cần protein  cao hơn sẽ giúp khối cơ nhiều hơn. Đối với người bệnh thận thì việc giảm protein lại là cần thiết. Tóm lại việc muốn thực chế độ ăn giảm cân hoặc đạt được hình thể mong muốn thì cần được sự tư vấn của chuyên gia dinh dưỡng.

     

     

  • MC :
    Chuyên gia có thể đưa ra Khuyến cáo để độc giả có thể có kiến thức tránh mắc những hiểu lầm về dinh dưỡng nói chung, nhất là với những người mắc các bệnh mạn tính nguy hiểm?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

    Tùy theo bệnh khác nhau mà có chế độ dinh dưỡng cũng khác nhau ví dụ như bệnh nhân tăng huyết áp ăn nhạt, rau xanh quả chin chế độ ăn giầu can xi để giảm huyết áp, một số bệnh nhân đau nhức xương khớp thì khẩu phần giầu can xi hơn…

  • Nguyễn Mạnh L, 22 tuổi ở Hà Nội, xin hỏi các bác :
    Người tập thể hình hay những vận động viên còn sử dụng protein dưới dạng bột như một chất bổ sung. Cháu mới bắt đầu uống được 3 tháng, bác sĩ có thể cho cháu hỏi rõ hơn về Vai trò của protein trong hình thành cơ bắp, và rủi ro có thể gặp nếu uống protein quá nhiều không ạ?

    GS.TS. Lê Thị Hương :

    Để có cơ thể khỏe mạnh thì việc phải ăn uống đầy đủ, cần ăn thêm hàm lượng protein để tăng cơ bắp nhưng chỉ ăn đến mức nào đó tránh thận làm việc nhiều dẫn đến hại thận và mắc bệnh. Vì vậy, việc sử dụng bao nhiêu cho vừa đủ với cơ thể tránh việc ăn nhiều, lạm dụng vì sẽ gây rối loạn chuyển hóa.

  • Nguyễn Thọ (1972 – Nho Quan) :
    Tôi là người thường xuyên uống cà phê, nhưng có một số thắc mắc về caffeine muốn hỏi bs. Tôi đọc trên mạng có nói rằng caffeine gây mất nước cho cơ thể? BS có thể chia sẻ giúp tôi được không?

    PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

    Điều này cũng đúng một phần vì việc uống caphe sẽ gây nhịp tim nhanh, nếu uống cà phê đậm đặc khiến cho mất nước bù nước không kịp, hoặc uống nhiều sẽ thiếu can xi vì vậy không nến uống nhiều cà phê trong ngày vừa mất ngủ vừa thiếu nước và dãn đến bất lợi cho cơ thể.

  • PGS.TS Nguyễn Thị Lâm

    Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia

  • GS.TS. Lê Thị Hương

    Viện trưởng Viện Đào tạo Y học dự phòng và YTCC, Trưởng Bộ môn Dinh dưỡng ATTP, Đại học Y Hà Nội, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng, Bệnh viện K Trung ương.

Nội dung câu hỏi
Tin liên quan
Truyền hình trực tuyến: Ứng dụng các tiến bộ mới trong điều trị nội khoa ung thư
SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Ứng dụng các tiến bộ mới trong điều trị nội khoa ung thư” vào 15h30, thứ Ba, ngày 30/06/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
Truyền hình trực tuyến: Viêm đại tràng dưới góc nhìn Đông y
SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe & Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Viêm đại tràng dưới góc nhìn Đông y ” vào 15h30 thứ Tư, ngày 24/06/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage Facebook của báo Sức khoẻ & Đời sống.
Truyền hình trực tuyến: Những giải pháp hiệu quả cho bệnh trĩ
SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe & Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề: " Những giải pháp hiệu quả cho bệnh trĩ ” vào 9h30 thứ Hai, ngày 22/06/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage Facebook của báo Sức khoẻ & Đời sống.
Truyền hình trực tuyến: “Vô sinh – hiếm muộn: Nỗi lo thời hiện đại”
SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Vô sinh – hiếm muộn: Nỗi lo thời hiện đại” vào 9h30, thứ Năm, ngày 18/06/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
Tin chân bài
CHUYÊN ĐỀ
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm