Truyền hình trực tuyến: Cách đúng ngừa tai biến, đột quỵ mùa lạnh

Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Cách đúng ngừa tai biến, đột quỵ mùa lạnh” vào 9h30, thứ Tư, ngày 11/12/2019. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.

Mời độc giả xem video chương trình:


Đột quỵ não là nguyên nhân gây tử vong thứ 3 trên toàn thế giới sau tim mạch và ung thư,  ảnh hưởng đến 17 triệu người và gây ra  6,7 triệu ca tử vong mỗi năm. Đây là căn bệnh chủ yếu ở các nước có mức thu nhập thấp và trung bình. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tại Việt Nam đột quỵ  là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, mỗi năm nước ta có hơn 200.000 ca đột quỵ,  trong đó có đến 50% số ca đột quỵ diễn biến xấu đi và tử vong. Nguy cơ xảy ra đột quỵ gia tăng theo tuổi, tăng gấp đôi cứ mỗi 10 năm sau 55 tuổi, xấp xỉ 28% đột quỵ xảy ra dưới 65 tuổi.

Theo các chuyên gia y tế, tai biến mạch máu não (hay còn gọi là đột quỵ) và nhồi máu cơ tim là hai căn bệnh có nguy cơ tử vong rất cao, thường liên quan đến sự hình thành các cục máu đông gây nên tắc nghẽn động mạch. Đây chính là lý do khiến nhiều người  lầm tưởng 2 bệnh này là một và gọi chung là tai biến hay đột quỵ.

Trước đây,  đột quỵ thường xảy ra ở người lớn tuổi. Tuy nhiên hiện nay, tỉ lệ bệnh nhân đột quỵ không còn phụ thuộc vào lứa tuổi, có rất nhiều người trẻ bị đột quỵ.  Ở người trẻ, bị đột quỵ do chảy máu não nhiều hơn so với người lớn tuổi vì người trẻ có yếu tố nguy cơ tăng huyết áp nhưng chủ quan không điều trị, không quan tâm chế độ ăn uống, nghỉ ngơi; hoặc bị các bất thường như dị dạng mạch máu não, túi phình mạch máu não… vỡ gây ra gây xuất huyết. Trong khi đó, ở người già thường  mắc các bệnh mãn tính như  tăng huyết áp, mỡ máu, đái đường… gây nguy cơ đột quỵ do  tắc mạch cao hơn.

Chỉ có khoảng 5% bệnh nhân đột quỵ đến cơ sở y tế sớm, bởi  khi bị đột quỵ, người dân  không có thói quen đưa bệnh nhân đi cấp cứu, mà thường chủ quan, để bệnh nhân ở nhà hoặc dùng các bài thuốc truyền miệng, vì vậy đã bỏ qua cơ hội để điều trị tối ưu...

Nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức về tai biến, đột quỵ và cách phát hiện sớm người bị đột quỵ não, phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này …Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn Truyền hình trực tuyến “đề "Cách đúng ngừa tai biến, đột quỵ mùa lạnh”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

PGS.TS. BS cao cấp Tạ Mạnh Cường - Phó Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam, BV Bạch Mai

MC Hồng Anh

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu vào 9h30, thứ Tư, ngày 11/12/2019. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 0933 133 163 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Trong mỗi chương trình chúng tôi sẽ có những câu hỏi tương tác tới khán giả và những khán giả có câu trả lời chính xác và nhanh nhất, đồng thời like và share thông tin của chương trình sẽ nhận được phần quà đến từ chương trình.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn PGS.TS. BSCKII Tạ Mạnh Cường - Phó Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam, BV Bạch Mai  đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến

Khán giả tương tác với chương trình:
1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống
2. Share link sự kiện của chương trình.
3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Câu hỏi tương tác 1:

Dấu hiệu nhận biết đột quỵ là gì?

A. Xây xẩm, chóng mặt

B. Tê yếu tay chân một bên cơ thể

C. Nói khó, nói ngọng

D. Tất cả các đáp án trên đều đúng

Đáp án đúng là: D

Chúc mừng độc giả có facebook là Hong Nguyen đã trúng thưởng câu hỏi số 01 của chương trình !

Câu hỏi tương tác 2:

Để phòng tránh đột quỵ cần làm gì?

A. Có chế độ dinh dưỡng hợp lý, tránh rượu bia, thuốc lá.

B. Sinh hoạt vận động khoa học, tránh stress.

C. Điều trị và kiểm soát các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, béo phì...

D. Có thể sử dụng thêm sản phẩm có hoạt chất Nattokinase được chứng nhận chất lượng Nhật Bản để phòng ngừa.

E. Tất cả các đáp án trên.

Đáp án đúng là: E

Chúc mừng độc giả có facebook là HaiOanh Tran đã trúng thưởng câu hỏi số 02 của chương trình !

Trân trọng NattoEnzym - Giúp ngừa tai biến đột quỵ - Nguyên liệu Nhật Bản đã đồng hành cùng chương trình.

Hải Yến

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :
Đồng , Hoài Đức, Hà Nội
Trước đây, tôi từng phải đưa 1 người anh em của tôi vào viện cấp cứu vì đột quỵ khi đang uống rượu. Rất may sau đó anh bạn tôi đã qua cơn hiểm nghèo. Xin BS cho biết, vào trời lạnh mọi người thường rủ nhau uống rượu cho ấm bụng. Uống rượu có liên quan tới đột quỵ như là thay đổi thời tiết nóng lạnh không? Nếu đột quỵ tái phát lần sau thì liệu có bị nặng hơn những lần đầu không ạ? Làm thế nào để dự phòng tái phát đột quỵ ạ?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Không bao giờ khuyến khích uống rượu vì nếu uống rượu cho ấm thì chúng ta mắc sai lầm rất lớn   vì ấm trong nhưng lạnh ngoài vì giãn mạch ở trong mà co mạch ở ngoài nên rất nguy hiểm. Vì hiện có nhiều loại rượu trôi nổi có thể gây ngộ độc rượu, xuất huyết não mà hầu như không cứu được.

Lê Thuận, Ninh Bình
Bố tôi bị bệnh rung nhĩ , tôi nghe nói bị căn bệnh này dễ sẽ tạo cục máu đông gây tai biến mạch máu não hoặc nhồi máu cơ tim có phải không? Xin BS giải thích cho tôi tại sao bị bệnh này sẽ có cục máu đông, làm cách nào để phát hiện sớm và biện pháp điều trị thế nào?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Khi rung nhĩ chỉ tim đập không đều, bình thường tim đập đều đặn theo một chu trình VD: dòng điện tim phải đi từ nhĩ xuống thất theo một trình tự nhất định. Khi trình tự này không được như cũ và cơ nhĩ đập với tần số cao, thất đập nhanh hoặc bình thường. Khi gọi là rung nhĩ (loạn nhịp hoàn toàn), bình thường nhĩ bóp rồi thất bóp (dòng máu từ trên tâm nhĩ tống xuống tâm thấp bóp) để dòng máu theo mạch chủ, giờ không phải chỉ một nhĩ bóp, một thất bóp nữa mà có thể 7 tâm nhĩ bóp 1 tâm thất thì máu nằm trong tâm thất không luân chuyển để tống vào động mạch chủ đến giai đoạn thì máu sẽ đông tạo thành cục máu nhỏ đến lúc tâm thất bóp đẩy máu vào động mạch chủ đẩy luôn cả cục máu đông lên động mạch cảnh lên các mạch trong não đến cục máu không di chuyển bị tắc lại.

Rung nhĩ có mấy cách điều trị, 1 là về nhịp tức là chuyển từ rung nhĩ thành một nhịp xoang như người bình thường để tránh cục máu đông. Nếu không được nhĩ bình thường thì kiểm soát tần số tim làm sao tâm thất bóp trong giới hạn an toàn bên cạnh đó dùng thuốc chống đông máu. Vậy căn cứ vào yếu tố nguy cơ: tăng huyết áp, suy tim, tiểu đường... cộng với rung nhĩ thì phải dùng thuốc chống đông máu nhưng bên cạnh đó sẽ có nguy cơ dễ bị chảy máu và phải theo dõi thành phần đông máu một cách đều đặn để làm sao để vừa không đông máu và không chảy máu.  Hiện có các thuốc không cần theo dõi nhiều mà có thể uống hàng ngày nhưng vẫn cần bác sĩ chuyên khoa theo dõi.  

Nguyễn Khôi Nguyên, lái xe
Tôi năm nay 40 tuổi, bị tăng huyết áp. Gần đây tôi bị 1 lần có biểu hiện choáng váng, xây xẩm mặt mày, mọi thứ quay vòng khi thay đổi tư thế. Tuy nhiên chỉ sau 1 phút là hết. BS cho biết, đây có phải dấu hiệu bị đột quỵ không? Làm cách nào để hết những cơn choáng váng, xây xẩm mặt mày? Tôi có cần tích trữ thuốc an cung để mang đi mỗi khi bị như vậy uống luôn không?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Về huyết áp phải điều trị bằng thuốc để tránh biến cố đột quỵ thì cũng có nhóm tốt (có chỉ dẫn bác sĩ), kiểm soát thành phần lipid trong máu (đường máu), có rối loạn chuyển hóa đường trong máu. Mang theo an cung thì chúng tôi không khuyến khích vì không nằm trong phác đồ điều trị của thế giới mà đó là theo kinh nghiệm, nhồi máu não thì có thể dùng được còn xuất huyết não  thì có thể gây chảy máu nhiều hơn và khi chúng ta chưa xác định được thì không nên dùng.

Khán giả 0983422xxx
Tôi năm nay 65tuổi, tôi đã từng bị đột quỵ nhẹ lúc mới hưu, tuy nhiên đến nay đã phục hồi được 80% so với trước khi bị bệnh. Mỗi khi trời nóng quá hay lạnh quá tôi đều lo tái phát bệnh. Xin BS cho biết, làm cách nào để cơ thể thích ứng với những thay đổi thời tiết như vậy nhất là ở miền Bắc? Để chăm sóc sức khỏe sau bị đột quỵ, người bệnh chúng tôi cần lưu ý gì về ăn uống, sinh hoạt? Bệnh của tôi đã ổn định được 5 năm có cần phải đi khám định kỳ không?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Trường hợp của bác thì việc phòng ngừa cực đoan về mặt thời tiết thì không có gì khác là hạn chế tiếp xúc trực tiếp vào những ngày nóng quá, lạnh quá nên ở trong nhà, nếu bắt buộc thì cần phòng như mặc ấm. Để phòng đột quỵ lần 2 thì nếu bị tăng huyết áp thì cần điều trị (nằm trong giới hạn an toàn), điều trị mỡ máu. Khi đã bị 1 lần thì thuốc điều trị rối loạn lipid máu (statin) nếu trước đây dùng liều thấp vì sợ ảnh hưởng đến gan, cơ, giờ cần dùng liều vừa đủ để phòng biến cố.

Về ăn uống nếu bị tăng huyết áp thì không nên ăn mặn, nếu bị đái tháo đường nên ăn theo chế độ đái tháo đường, rối loạn lipid máu thì không nên ăn đồ béo đặc biệt hạn chế phủ tạng động vật. Cần ăn thêm chất xơ, rau xanh, uống đủ nước.    

letuan8x@gmail.com
Cách đây 1 năm tôi hay cảm thấy khó thở và mệt mỏi, đi khám tại Bệnh viện Tim Hà Nội thì được chẩn đoán là bị hở van tim ba lá 1/4. Vì chỉ hở nhẹ nên tôi không điều trị, chỉ tạm ngừng công việc và nghỉ ngơi một thời gian. Nhưng giờ cảm giác mệt mỏi, kèm theo khó thở, tim đập nhanh lại xuất hiện nhiều hơn trước khi phát hiện bệnh. Mong bác sĩ cho tôi biết liệu có phải bệnh của tôi đã chuyển biến nặng hơn không?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Hở van tim ba lá 1/4 không gây ra điều gì nghiêm trọng đối với cơ thể của chúng ta mà hầu hết mọi người khi siêu âm tim đều nhận thấy có dấu hiệu hở van tim ba lá. Tất cả dấu hiệu bạn nói có phải là dấu hiệu của hở van tim ba lá thì không phải mà chúng ta cần tìm nguyên nhân khác.

MC
Nhiều nhà khoa học có nhận định đưa nattokinase như là 1 trong các giải pháp hỗ trợ ngừa tai biến đột quỵ. chuyên gia đánh giá ra sao về thành phần này và nó dùng tốt cho ngăn ngừa các nguy cơ từ yếu tố nào?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Nếu khi đã dùng đẩy đủ các thuốc điều trị tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường dùng thêm aspirin nếu không có chống chỉ định thì nếu có điều kiện thì có thể dùng thêm thực phẩm chức năng này sẽ tốt cho thành phần lipid máu và độ luân chuyển dòng máu trong động mạch tuy nhiên không lấy thuốc này làm thuốc điều trị chính.

MC
Nhân dịp SEA Games đang diễn ra, có một câu hỏi tôi muốn hỏi ông , ở Việt Nam cũng như trên thế giới có một số trường hợp là vận động viên, huấn luyện viên – họ là những người đang rất trẻ, thường xuyên tập thể thao, nhưng cũng không may bị đột quỵ, thậm chí đột quỵ ngay trong lúc rèn luyện thể thao. Vậy nguyên nhân nào gây ra đột quỵ như vậy? Các yếu tố như căng thẳng trong cuộc sống, thói quen thức khuya, hoặc yếu tố di truyền có phải là nguyên nhân xảy ra đột quỵ không?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Đột quỵ có thể xảy ra ở người trẻ  và người được quan niệm là rất khỏe. Trường hợp tử vong đột ngột mà không phải do mạch não thì có thể do tim mạch. Những người trẻ bị đột ngột như vậy thì thường thấy là bị chảy máu nhiều hơn, xuất huyết não không phải do tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, rối loạn đông máu. Nguy cơ tiềm ẩn như mạch máu não sẵn có bị dị dạng dễ vỡ (phình mạch) dễ bị đột quỵ. Ở người trẻ có dấu hiệu thần kinh mà không giải thích được như tự nhiên đau đầu   (uống thuốc không hết), mắt nhìn mờ... nên đi kiểm tra để điều chỉnh các dị dạng đó để tránh nguy cơ tai biến mạch máu não.

Về di truyền có thể có yếu tố nhưng chưa chứng mình được liên hệ rõ ràng yếu tố di truyền.

Người có cảm giác luôn hồi hộp mà không giải thích được nguyên nhân thì chúng ta phải kiểm tra về rối loạn, nhịp tim nhanh, chậm bất thường. Người trẻ bị rối loạn lipid hiện nay không phải là hiếm.

MC
Trong cấp cứu đột quỵ, “thời gian là não” . Tại sao lại có quan niệm như vậy thưa PGS Cường? Thời gian cấp cứu vô cùng quan trọng, nếu phát hiện và tiến hành chữa trị sớm trong khoảng 6 giờ ngay sau khi xảy ra đột quỵ, thì việc “thoát hiểm” khỏi tình trạng tử vong là rất cao, hiện có cách gì để điều trị đột quỵ khi phát hiện sớm?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Tầm quan trọng của phát hiện sớm. nếu chúng ta đột ngột thấy chúng ta mệt, chân tay yếu vận động hơi khó, nói hơi khó, thấy mạch bị lạnh... để thấy chúng ta bị đột quỵ. Khi đến cơ sở y tế đủ năng lực thì bác sĩ tìm cách tái tưới máu (khai thông), việc chẩn đoán khá đơn giản (chụp sọ não) nếu thấy không xuất huyết não mà bệnh cảnh lâm sàng yếu nửa người, nói khó mà không phải xuất huyết não thì có thể dùng thuốc tiêu sợi huyết thì các cục máu đông vừa hình thành tiêu đi nên việc quan trọng để bác sĩ xác định nhồi máu não. Mà nhồi máu não trong 3 -4,5h có thể dùng thuốc tiêu sợi huyết (để lâu không tiêu được).

MC
Một trong những băn khoăn rất lớn của người bệnh bị đột quỵ là nguy cơ tái phát. Vậy xin ông cho biết, bệnh đột quỵ tỷ lệ tái phát là bao nhiêu? Cần làm gì để phòng tái phát bệnh? Có mối liên quan nào giữa đột quỵ với thời tiết giá lạnh không?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Người có nguy cơ cao phòng đột quỵ thì gọi là phòng cấp 1 (người chưa bị đột quỵ) người phòng tái phát là phòng cấp 2 (đã bị đột quỵ rồi) vì đột quỵ lần 2 bao giờ cũng nặng hơn lần 1. Chúng ta cần kiểm soát tốt yếu tố nguy cơ: huyết áp (trong giới hạn an toàn), rối loạn lipid máu (nếu bị đái tháo đường, bệnh mạch vành) thì mỡ máu bình thường nhưng vẫn được xem là không bình thường (LDL ở người bình thường là 3,4) còn ở người bị đái tháo đường, nhồi máu cơ tim rồi thì LDL cholesterol phải dưới 1,8mmol/L.

Tùy theo từng người bệnh thì xác định giới hạn nào để tránh biến cố nhồi máu não, nhồi máu cơ tim. Nhiều người không quan tâm lắm đến mỡ máu muốn làm sao dùng ít thuốc và dừng thuốc điều trị mỡ máu càng tốt, nếu dùng thuốc thì cần dùng sao hiệu quả. VD: nếu dùng thuốc chống mỡ máu mà đã bị đột quỵ, nhồi máu cơ tim thì không nên dừng thuốc chống rối loạn lipid máu.  

MC
Thưa BS, việc điều trị đột quỵ hiện nay ra sao? Có khó khăn gì trong quá trình điều trị? Mục tiêu của điều trị đột quỵ là gì thưa BS?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Mục tiêu đột quỵ là làm sao mà khai thông dòng chảy (tái tưới máu) tế bào thần kinh thiếu máu có thể tồn tại 3-4,5h nếu chúng ta khai thông dòng máu bị tắc nghẽn thì các tế bào thần kinh có thể phục hồi thì người bệnh có phục hồi. Mục tiêu phải làm sao tưới máu càng sớm càng tốt. Mức độ sống của tế bào thần kinh phụ thuộc vào thời gian, vậy làm sao chúng ta đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có năng lực để dùng thuốc tiêu sợi huyết cho bệnh nhân, lấy được huyết khối. Khó khăn nhất là không đến sớm trong giờ vàng, có cơ sở y tế thực hiện được kỹ thuật đó.

Bệnh nhân bị tai biến đột quỵ là người có nguy cơ tim mạch cao: tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, van tim.

Cho đến hiện nay các cơ sở y tế tuyến tỉnh đã có thể thực hiện được các kỹ thuật.

MC
Một trong những nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ là các cục máu đông gây tắc mạch máu não (hay còn gọi là nhồi máu não). Thưa BS, các cục máu đông từ đâu mà ra, ngoài gây tổn thương mạch máu ở não, chúng còn có thể đến tim gây nhồi máu cơ tim có phải không ạ? Trường hợp này có gọi là đột quỵ không?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

80% các trường hợp đột quỵ  do cục máu đông, 20% là xuất huyết não. Nhồi máu não là mạch não bị tắc nghẽn thì có thể do cục máu đông hình thành cản mạch máu. Cục máu đông hình thành nơi khác di chuyển đến làm tắc nghẽn. Đây là huyết khối tắc mạch, trường hợp thứ hai gọi là thuyên tắc mạch. Nguồn gốc của cục tắc này có 2 nguồn gốc từ động mạch lớn xuất phát từ tim như động mạch cảnh,  động mạch chủ. nguồn gốc tại tim. Có 2 nhóm bệnh gây đột quỵ: nhóm bệnh gây xơ vữa động mạch và nhóm bệnh tim mạch dễ gây cục máu đông trong các buồng tim rồi bắn ra luân chuyên theo vòng tuần hoàn di chuyển đến mạch não gây tắc mạch. Nhóm bệnh gây vữa xơ, mảng vỡ xơ bong ra, tróc ra di chuyển theo dòng máu đến chỗ không di chuyển được gây tắc mạch làm cho hồng cầu, tiểu cầu và thành phần khác của máu kết dính lại ở đó, người ta gọi là huyết khối vữa xơ gây tắc mạch gồm: bệnh lý tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường là 3 nhóm bệnh dễ gây vữa xơ động mạch. Nhóm thứ 2 bệnh lý về tim gây cục máu đông: van tim (hẹp, hở van 2 lá), rối loạn nhịp tim (tim bóp không đều), nhóm thứ 3: nhồi máu cơ tim (1 vùng tim không vận động) chính vì vậy máu dễ đông bắn lên mạch não cũng có thể cục máu đông di chuyển làm tắc nghẽn động mạch cảnh gây ra nhồi máu cơ tim. Nhồi máu cơ tim người ta không gọi là đột quỵ, đột quỵ là riêng do tai biến mạch máu não.

MC
Thưa Bác sĩ đột quỵ có thể dự đoán trước được không? BS có thể chỉ rõ những dấu hiệu nào cảnh báo bệnh nhân bị đột quỵ?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Đột quỵ có thể dự đoán được bằng cách nếu như chúng ta có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch như: tăng huyết áp (làm sao để cho chỉ số huyết áp phải bình ổn), rối loạn lipid máu, đái tháo đường. Những dự đoán gần là đã có một số lần đột quỵ, biểu hiện kín đáo (thoáng qua) mà chúng ta không biết thì trong vòng 1-2 năm sẽ bị đột quỵ vĩnh viễn.

Đột quỵ thoáng qua, người ta còn gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua là tự nhiên mất thị lực đột ngột rồi lại nhìn bình thường hoặc bị liệt thoáng qua (biểu hiện kín đáo) như cầm đũa bị rơi không cầm lên được, hoặc chân tay bị yếu đột ngột... hoặc méo miệng, liệt chân tay nhưng các triệu chứng phục hồi trong 24h thì gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua.

MC
Những điều gì mà người thân tuyệt đối không được làm với người nghi đột quỵ?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Có nhiều điều chúng ta không nên làm, ngoài chuyện hỗ trợ người bệnh như bệnh nhân ngoài trời thì đưa vào nhà nằm chỗ ấm áp, tránh gió lùa và đặt tư thế bệnh nhân an toàn. Còn người nhà không nên làm các can thiệp không đúng.

MC
Như phần đầu chương trình chúng tôi đề cập, khi gặp trường hợp đột quỵ, người dân thường có nhiều quan niệm sai như không cấp cứu người bệnh ngay, hoặc dùng các bài thuốc truyền miệng, hoặc nghĩ người bệnh trúng gió và đi cạo gió….. Xin BS cho biết khi gặp trường hợp người đột quỵ nên cấp cứu thế nào?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Khi gặp đột quỵ chúng ta nên nhận biết các dấu hiệu đột quỵ như: mặt méo, miệng méo (không cân đối), tay, chân bị kéo khó vận động, nói khó, đây là 3 dấu hiệu dễ nhận biết của đột quỵ và nhanh nhất đến cơ sở y tế và chúng tôi đang muốn thông báo đến người dân cơ sở y tế nào có khả năng giải quyết đột quỵ hiệu quả nhất. Trong thời gian 3 tiếng nếu có phương tiện, điều trị kịp thời thì những tai biến đó có thể bình phục. Nếu qua thời gian 3 tiếng thì dễ có biến chứng.

MC
Hiện nay có phải đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa, xin ông cho biết, đối tượng nào có nguy cơ bị đột quỵ? Có một số căn bệnh có mối liên hệ mật thiết với căn bệnh nguy hiểm này, đó là những bệnh gì thưa bác sĩ?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Những người có nguy cơ đột quỵ là những người có nguy cơ tim mạch lớn: những người dễ bị đột quỵ, dễ bị tai biến mạch não: huyết áp cao, tăng cholesterol, rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch, van tim, rối loạn nhịp tim, đái tháo đường...

Thực tế chữa bệnh tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường nhằm phòng ngừa biến cố tim mạch trong đó có biến cố đột quỵ.

MC
Tại Viện tim mạch Việt Nam, tỷ lệ người bị đột quỵ hiện nay thế nào? Khi thời tiết lạnh, hoặc những đợt rét đậm, tỷ lệ người đột quỵ có tăng hơn so với bình thường không? Nguyên nhân là do đâu thưa ông?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Đột quỵ là biến cố lớn tim mạch vùng nhồi máu cơ tim, về mùa lạnh thì thấy tỷ lệ đột quỵ cao hơn. Cơ chế nguyên nhân thì nhiều, về mùa lạnh thì mạch máu co lại áp suất lòng mạch cao hơn nên biến cố cao hơn. Thời tiết lạnh sẽ gây biến cố, nếu phòng lạnh thì hết biến cố còn thời tiết lạnh là điều kiện thuận lợi để làm cho biến cố dễ xảy ra ở người đã có bệnh lý tim mạch hoặc nguy cơ tim mạch cao. Tỷ lệ đột quỵ mùa lạnh thường cao hơn

MC
Câu hỏi đầu tiên xin được hỏi PGS.TS Tạ Mạnh Cường, đột quỵ hay tai biến mạch máu não là gì? Mức độ nguy hiểm của căn bệnh này thế nào?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Đây là câu hỏi bao quát cho một vấn đề lớn trong tim mạch. Chúng ta có thể hiểu đột quỵ là một vùng của não, tế bào thần kinh đột ngột mất chức năng do thiếu máu nuôi dưỡng vùng não đó, nguyên nhân có thể mạch máu chi phối vùng đó bị tắc bị hẹp hoặc bị vỡ được gọi là đột quỵ hay hay tai biến mạch máu não.

Nếu tế bào thần kinh ở vùng đó không có máu nuôi dưỡng bị mất chức năng, qua một thời điểm cứu vãn được thì tế bào vùng đó bị hoại tử và mất chức năng hoàn toàn thì một phần cơ thể không thực hiện chức năng bình thường, nhẹ thì có di chứng đột quỵ, nặng hơn thì mất chức năng sống hoặc tử vong. Nếu đột quỵ xảy ra không được cấp cứu kịp thời thì mất chức năng, cơ thể tàn phế, tử vong.

MC
Một trong những băn khoăn rất lớn của người bệnh bị đột quỵ là nguy cơ tái phát. Vậy xin ông cho biết, bệnh đột quỵ tỷ lệ tái phát là bao nhiêu? Cần làm gì để phòng tái phát bệnh? Có mối liên quan nào giữa đột quỵ với thời tiết giá lạnh không?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Thời tiết cực đoan quá (nóng quá, lạnh quá), về mùa lạnh thì tỷ lệ tai biến tăng cao thì bên cạnh đó các nguy cơ bệnh lý tim mạch kèm theo cũng khó kiểm soát hơn. Mùa lạnh huyết áp dao động hơn, đường máu dao động. Thời tiết cực đoan ảnh hưởng đến phản xạ thần kinh trong cơ thể, trong thời tiết lạnh mạch co lại huyết áp cao hơn. Chúng ta nên tránh lạnh đột ngột.

Việc nóng quá, lạnh quá là sự biến đổi của động mạch kéo theo cơ chế thần kinh, thậm chí hiện tượng đông máu hoặc chảy máu.

MC
Để phòng ngừa tai biến, đột quỵ, chuyên gia có lời khuyên gì dành cho người dân? Người đang mắc các bệnh mạn tính, có nguy cơ cao bị đột quỵ như đã nói trên cần phòng bệnh thế nào?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Phòng bệnh hiệu quả để tránh tai biến mạch máu não gọi là phòng cấp 1 thì căn cứ vào điều trị tăng huyết áp, rối loạn lipd máu, đái tháo đường, vữa xơ động mạch, đột quỵ thoáng qua thì ngoài việc dùng thuốc điều trị bệnh  trên thì mỗi ngày có thể dùng thêm aspirin 80-100mg

Bạn đọc
Việc tầm soát nguy cơ đột quỵ bằng xét nghiệm di truyền có tác dụng hiệu quả hay không ?
PGS.TS Tạ Mạnh Cường :

Thế giới cũng chưa khuyến cáo xét nghiệm di truyền biến đổi gen để xác định nguy cơ đột quỵ cao hay thấp.

KHÁCH MỜI THAM DỰ
  • PGS.TS Tạ Mạnh Cường
    Phó Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam, BV Bạch Mai.
    Đặt câu hỏi
ĐẶT CÂU HỎI :
Bình luận
  • Hải (phamhai)

    Có phải những người người tăng cân đột ngột thì gây áp lực cho tim nhiều và rất không tốt k ? năm nay toi tăng gần 12kg mà cảm thấy cứ đi bộ 1 đoạn là gần như rất khó thở
  • (Đống đa)

    cho tôi hỏi với người 67 tuổi, thường xuyên đi bộ tập thể dục sáng thì thời tiết lạnh như này có cần chú ý gì không để tránh đột quỵ do lạnh
  • Mai (nguyenmai HN)

    Thưa bs,ba mẹ tôi 60 và 65 tuổi về tuổi này tôi có nên mua các sản phẩm an cung để ba mẹ uống phòng mỗi năm 1 lần để phòng đột quỵ không
  • trang (phantrangxx@gmail.com)

    Bác sĩ cho em hỏi có phải tăm khuya dễ bj đột quỵ không? với người trẻ 30 tuổi như em

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐẶT CÂU HỎI & NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ TỪ CHUYÊN GIA
ĐỌC NHIỀU NHẤT