Nước biển bỗng dưng chuyển màu đỏ
Ngày 25/2, đại diện Chi cục Thủy sản tỉnh Gia Lai cho biết đang phối hợp kiểm tra, làm rõ nguyên nhân nước biển tại Tam Quan đổi màu bất thường.
Hơn 1 ngày qua, mạng xã hội Facebook lan truyền thông tin về hiện tượng được cho là "thủy triều đỏ" xuất hiện tại bãi biển thôn Thiện Chánh, phường Hoài Nhơn Bắc (tỉnh Gia Lai), thu hút sự quan tâm của dư luận.
Thông tin được đăng tải trên Fanpage Thông tin phường Hoài Nhơn Bắc với nội dung: "Thủy triều đỏ, hay còn gọi là nở hoa của tảo, xuất hiện tại biển Thiện Chánh". Trước hiện tượng này, nhiều người bày tỏ lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường biển và sinh kế của ngư dân địa phương.
Nước biển ở Gia Lai bỗng dưng chuyển màu đỏ.
Cụ thể, tại bãi biển Tam Quan (thôn Thiện Chánh, phường Hoài Nhơn Bắc, trước đây thuộc thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định), xuất hiện vệt nước nâu đỏ rộng hàng chục mét, tạo mảng màu đối lập với sắc xanh của biển. Hiện tượng này thu hút sự chú ý của người dân địa phương và du khách. Không ít người bày tỏ lo lắng về khả năng ô nhiễm môi trường biển, ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản và sinh kế ngư dân.
Theo một số người dân, hiện tượng này đã xuất hiện từ vài tháng trước. Trước khi bão số 13 đổ bộ, sát bờ biển có một con đường đất. Sau bão, con đường bị sạt lở, bùn đất trôi ra biển, có thể là nguyên nhân tạo nên dải nước màu nâu đỏ.
Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Gia Lai (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai) cho biết, nhiều khả năng đây là hiện tượng "thủy triều đỏ", còn gọi là tảo nở hoa. Thông thường, khi tảo phát triển mạnh, điều đó cho thấy môi trường nước chứa hàm lượng chất hữu cơ ở mức nhất định.
Về nguồn gốc lượng chất hữu cơ này, lãnh đạo Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Gia Lai cho rằng có 2 khả năng. Thứ nhất, nguồn thải từ đất liền theo dòng chảy đổ ra biển. Thứ hai, không loại trừ tác động của hải lưu từ ngoài khơi đưa khối nước giàu dinh dưỡng vào bờ, tạo điều kiện cho tảo phát triển. Tuy nhiên, để xác định chính xác nguyên nhân, ngành môi trường sẽ tiếp tục khảo sát, đánh giá cụ thể.
Cũng theo lãnh đạo Chi cục, hiện tượng này thường chỉ kéo dài trong vài ngày. Khi lượng chất hữu cơ bị tảo tiêu thụ hết, màu nước sẽ dần trở lại bình thường. Trước đây, vùng biển Gia Lai cũng từng ghi nhận hiện tượng tương tự.
Thủy triều đỏ là hiện tượng tảo phát triển dày đặc ở biển, cửa sông hoặc nước ngọt, khiến mặt nước đổi màu như đỏ, hồng, tím hay xanh. Tùy loài, tảo có thể sinh độc tố, làm giảm oxy, gây chết cá và sinh vật biển; con người có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu sử dụng hải sản nhiễm độc.
Thủy triều đỏ có độc không?
Theo Cục Quản lý Tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện tượng tảo nở hoa gây ra bởi các loài vi tảo và vi khuẩn lam sống trong nước biển hoặc nước ngọt khi chúng phát triển rất nhanh, bùng phát quá mức về mật độ tế bào hoặc sinh khối. Hiện tượng tảo nở hoa xảy ra cả ở biển và nước ngọt, khi xảy ra ở biển thì gọi là thủy triều đỏ. Tảo nở hoa có thể sống ở bề mặt nước hoặc ở tầng đáy.
Đặc biệt, những thực vật phù du và sinh vật nguyên sinh đơn bào, các sinh vật như thảo mộc có thể hình thành những đám dày đặc, các vết có thể nhìn thấy ở gần bề mặt nước. Một số loài thực vật phù du, tảo chứa sắc tố quang hợp khác nhau về màu sắc từ xanh sang nâu đỏ.
Khi mật độ tảo tập trung cao, nước sẽ đổi màu hay xỉn lại, từ tím đến gần như màu hồng, thường là màu đỏ hoặc màu xanh lá cây. Không phải tất cả việc nở rộ tảo đều dày đặc đủ để làm cho nước đổi màu, và không phải tất cả những nước đổi màu có liên quan đến nở rộ tảo đều đỏ.
Hiện tượng tảo nở hoa có thể do các loài tảo có độc tố và các loài không có độc tố. Khi các tảo độc nở hoa, chúng tiết ra các độc tố thuộc về 3 nhóm: nhóm độc tố gan, nhóm độc tố thần kinh, nhóm độc tố gây tiêu chảy. Chúng không chỉ gây độc cho các sinh vật sống trong nước như cá, giáp xác, động vật thân mềm, động vật có vú ở biển (như cá voi, sư tử biển)… mà còn gây độc cho cả một số loài chim, cho con người khi ăn phải thủy sản bị nhiễm độc, khi tiếp xúc hoặc uống phải nguồn nước bị nhiễm độc.
Các độc tố có thể ảnh hưởng tới không khí, gây khó thở. Ngoài việc tạo ra các độc tố, chúng còn làm ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước do chuyển màu, có mùi tanh khó chịu, hàm lượng oxy giảm đột ngột do phân hủy một lượng sinh khối lớn.Tảo không độc khi nở hoa cũng làm ảnh hưởng đến chất lượng nước khi lượng sinh khối lớn của chúng bị chết và phân hủy.
Như vậy, theo Cục Quản lý Tài nguyên nước, hiện tượng nở hoa của tảo, đặc biệt là tảo độc gây tác hại tới hệ sinh thái biển, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học, ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đối với con người, gây thiệt hại cho ngành kinh tế khai thác, nuôi trồng thủy sản.
Thực tế, không phải đợt bùng phát tảo biển nở hoa nào cũng có hại. Chúng có thể có lợi vì là thức ăn cho sinh vật trong đại dương.
Hiện tượng thủy triều đỏ và nở hoa nước là một trong những vấn đề cấp bách cần được quan tâm nghiên cứu cụ thể, lâu dài như về quy luật phát sinh và lan truyền của hiện tượng thủy triều đỏ và nở hoa nước; về sinh thái phát triển và sản sinh độc tố của một số loài vi tảo kể cả các loài đang hình thành có khả năng nở hoa. Trên cơ sở đó, có sự cảnh báo để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đồng thời đánh giá đầy đủ về những thiệt hại mà nó gây ra.
