Như Sức khoẻ và Đời sống đã đưa tin trước đó, chiều 2/2, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị Phổ biến Nghị định 46 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết 66.13 quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.
Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, Nghị định 46 được ban hành với tinh thần giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn và trách nhiệm tuân thủ của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc hiểu chưa đầy đủ hoặc áp dụng máy móc có thể dẫn đến những vướng mắc.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh chính sách mới được xây dựng theo hướng "mở", tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.
Đăng ký bản công bố hợp quy theo hướng đơn giản hóa thủ tục, nhưng vẫn yêu cầu đầy đủ căn cứ kỹ thuật
Một trong những điểm mới khiến nhiều doanh nghiệp băn khoăn tại hội nghị liên quan đến việc các sản phẩm phải công bố hợp quy. Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định không phải tất cả các sản phẩm thực phẩm đều phải công bố hợp quy. Theo quy định tại Nghị định 46, chỉ những sản phẩm có quy chuẩn kỹ thuật về chỉ tiêu chất lượng, chỉ tiêu an toàn mới thuộc diện bắt buộc đăng ký bản công bố hợp quy.
Cụ thể, các nhóm sản phẩm phải công bố hợp quy bao gồm thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn; phụ gia thực phẩm; chất hỗ trợ chế biến thực phẩm; dụng cụ, vật liệu chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm; bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
Đối với các sản phẩm chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cụ thể, doanh nghiệp chưa thuộc diện bắt buộc phải công bố hợp quy, mà chỉ cần có bằng chứng khoa học, giấy kiểm dịch hoặc kết quả kiểm nghiệm theo yêu cầu.
Giải thích rõ hơn về bản công bố hợp quy, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Quốc Thịnh cho hay, theo quy định tại Nghị định 46, việc đăng ký bản công bố hợp quy được thực hiện theo hướng đơn giản hóa thủ tục, nhưng vẫn yêu cầu đầy đủ căn cứ kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị một bộ hồ sơ, gồm bản công bố hợp quy theo mẫu quy định; kết quả chứng nhận hợp quy do tổ chức chứng nhận được công nhận cấp. Trường hợp kết quả này đã được liên thông trên cơ sở dữ liệu quốc gia, doanh nghiệp không phải nộp lại bản giấy. Giấy ủy quyền của cơ sở sản xuất hoặc chủ sở hữu sản phẩm (nếu có), với đầy đủ nội dung theo quy định. Hồ sơ có thể nộp bản sao có xác nhận hoặc bản điện tử được chứng thực.
Doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký bản công bố hợp quy bằng hình thức trực tuyến, qua bưu chính hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan quản lý nhà nước do UBND cấp tỉnh chỉ định.
Trong thời hạn 10 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan chức năng có trách nhiệm công khai tên doanh nghiệp và sản phẩm đã tiếp nhận trên cổng thông tin điện tử của đơn vị và của UBND cấp tỉnh. Bản công bố hợp quy có thời hạn 3 năm kể từ ngày được tiếp nhận. Hết thời hạn này, nếu tiếp tục sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp phải rà soát và thực hiện công bố lại.
Trong thời gian bản công bố còn hiệu lực, nếu có thay đổi liên quan đến quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn hoặc sản phẩm, doanh nghiệp phải cập nhật và thực hiện theo đúng quy định hiện hành.
Đại diện các bộ, ngành phát biểu.
Công bố đường dây nóng để tiếp nhận, tháo gỡ kịp thời vướng mắc cho doanh nghiệp
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh 3 trọng tâm của Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP, đó là:
Cải cách thủ tục hành chính với việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục quảng cáo thực phẩm, chỉ định cơ sở kiểm nghiệm, kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu; rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền với 31/39 thủ tục hành chính về an toàn thực phẩm được phân cấp cho địa phương, tăng tính chủ động, rút ngắn quy trình và nâng cao hiệu lực quản lý thực tiễn
Siết quản lý theo chuỗi khi thực hiện kiểm soát toàn diện từ sản xuất – lưu thông – tiêu dùng; kết hợp tiền kiểm và hậu kiểm; tăng trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp; ngăn chặn thực phẩm giả, quảng cáo sai sự thật, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Điểm cầu Lào Cai kết nối hội nghị.
Từ những điểm mới, được điều chỉnh theo hướng mở tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đề nghị các ngành liên quan, địa phương nghiên cứu, hướng dẫn cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp thực hiện đúng trình tự, thủ tục, thông thoáng, thuận lợi.
Liên quan đến kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng nhập khẩu, vấn đề gây nhiều băn khoăn thời gian qua, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đề nghị các địa phương nghiên cứu kỹ Chương V của Nghị định 46.
Theo đó, có ba phương thức kiểm tra là kiểm tra giả (chỉ kiểm tra hồ sơ); kiểm tra thông thường (kiểm tra hồ sơ và một phần chỉ tiêu) và kiểm tra chặt: kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế và 100% chỉ tiêu, chỉ áp dụng với các trường hợp vi phạm hoặc có cảnh báo về an toàn thực phẩm.
Nghị định cũng cho phép chuyển đổi phương thức kiểm tra đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt. Không phải tất cả các sản phẩm nhập khẩu đều bị kiểm tra chặt.
Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh trách nhiệm của cán bộ thực thi. Đồng thời cũng yêu cầu, các đơn vị liên quan công bố đường dây nóng để tiếp nhận, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc cho doanh nghiệp.
Hội nghị diễn ra theo hình thưc trực tiếp và trực tuyến.
Tại hội nghị, TS.Dược sĩ Chu Quốc Thịnh cho hay hiện nay cả nước có 34 cơ sở được chỉ định kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.
"Các doanh nghiệp có thể gửi mẫu đến các đơn vị gần khu vực để được kiểm nghiệm. Đồng thời, các bộ, ngành cũng chỉ đạo đơn vị kiểm nghiệm tăng cường, phối hợp, thực hiện kiểm nghiệm để tránh gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp"- ông Thịnh nêu rõ.
Về quy định kiểm tra nhà nước đối với hàng hóa nhập khẩu, ông Thịnh cho hay việc đổi mới công tác kiểm tra nhà nước đối với hàng hóa nhập khẩu trong các lĩnh vực nông nghiệp, y tế và công thương đang được triển khai theo hướng phân cấp mạnh về địa phương, nhằm tăng tính chủ động, giảm ách tắc nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chất lượng hàng hóa.
