Khi bác sĩ làm "phóng viên"
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, việc người dân tìm kiếm và tiếp nhận thông tin về chăm sóc sức khỏe, điều trị bệnh trên các nền tảng trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến. Nhiều kiến thức y khoa chính xác, hữu ích được chia sẻ rộng rãi, mang lại lợi ích thiết thực cho người bệnh.
Tuy nhiên, không ít lời khuyên thiếu cơ sở khoa học từ những người không có chuyên môn cũng xuất hiện tràn lan, khiến nhiều người hoang mang, tạo ra những thói quen không tốt ảnh hưởng đến sức khỏe.
Trước thực trạng đó, nhiều bác sĩ, chuyên gia y tế nhận thấy cần trang bị kỹ năng truyền thông để trở thành những KMOLs (Key Medical Opinion Leaders - những người có ảnh hưởng chuyên môn trong lĩnh vực y tế), góp phần định hướng nhận thức và hành vi đúng đắn cho cộng đồng.

Ban truyền thông của Khoa Sản được thành lập với các thành viên là bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh của đơn vị.
Khoảng 5 năm trước, ý tưởng xây dựng một kênh truyền thông đa chiều của Khoa Sản, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới bắt đầu được triển khai trên thực tế. Ban Truyền thông của khoa được thành lập với các thành viên là bác sĩ, điều dưỡng và hộ sinh.
Dù bận rộn với công việc chuyên môn, những "nhà truyền thông tay ngang" ấy vẫn dành nhiều tâm huyết cho hoạt động truyền thông sức khỏe. Mỗi người đảm nhận một nhiệm vụ riêng, từ viết bài, quay phim, dựng video đến tư vấn trực tuyến, phù hợp với năng lực và sở trường của mình.
Theo chân những bác sĩ "nhiều vai", chúng tôi có dịp hiểu hơn về quá trình tạo nên các sản phẩm truyền thông. Trước khi ghi hình hay chụp ảnh, các bác sĩ đều xin phép người bệnh.
Với chiếc điện thoại cá nhân trên tay, những người khoác áo blouse trắng trở thành các "tay máy" thực thụ. Trong không gian bệnh phòng khá chật hẹp, họ phải căn chỉnh góc quay để có được hình ảnh đẹp, tránh ngược sáng và đảm bảo chất lượng nội dung.
BS. Dương Thị Mỹ Linh cho biết, do không được đào tạo chuyên sâu về truyền thông nên mọi kỹ năng viết, quay và dựng video đều phải tự học hỏi từ đồng nghiệp và qua quá trình thực hành.
Các sản phẩm truyền thông chủ yếu được thực hiện bằng thiết bị điện tử cá nhân. Sau khi ghi hình, việc dựng video, chỉnh sửa hình ảnh được thực hiện ngay trên điện thoại bằng những phần mềm thông dụng.

Thiết bị để thực hiện các sản phẩm truyền thông được tận dụng từ điện thoại di động cá nhân, máy tính cơ quan.
"Ngoài thời gian làm chuyên môn, chúng tôi tranh thủ những lúc nghỉ để tự học cách viết kịch bản, quay và dựng video đăng tải trên Facebook, TikTok. Chúng tôi muốn biến những kiến thức y khoa khô khan thành các nội dung gần gũi, sinh động và dễ hiểu hơn với mọi người. Những ngày đầu, hình ảnh còn rung, mờ, âm thanh không tốt, ít hiệu ứng. Nhưng qua thời gian, chất lượng sản phẩm ngày càng được cải thiện", BS. Linh chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Thu Phương, Điều dưỡng trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới là gương mặt quen thuộc với nhiều bệnh nhân. Chị thường xuyên phối hợp cùng các khoa, phòng trong bệnh viện tổ chức các buổi tư vấn dinh dưỡng phù hợp với từng nhóm bệnh lý.
Theo chị Phương, nhiều loại bệnh xuất phát từ chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý. Không ít trường hợp bệnh diễn tiến nặng hơn do ăn uống thiếu khoa học. Trong khi đó, nhiều người lại tiếp cận các bài viết, video tư vấn dinh dưỡng chưa được kiểm chứng rồi làm theo.
Từ thực tế đó, chị nảy sinh ý tưởng xây dựng kênh truyền thông riêng để chia sẻ kiến thức dinh dưỡng chính xác tới cộng đồng, phù hợp với từng độ tuổi và tình trạng sức khỏe khác nhau.

Chị Nguyễn Thị Thu Phương thường xuyên phối hợp cùng các khoa của viện tổ chức nhiều buổi tư vấn dinh dưỡng phù hợp cho từng mặt bệnh.
Để xây dựng kênh TikTok, chị tự mày mò, tìm hiểu kiến thức về internet, kỹ thuật quay phim, dựng hình và thu âm. Thiết bị chính là chiếc điện thoại cá nhân. Để thuận tiện cho việc ghi hình, chị đầu tư thêm chân đỡ máy và micro nhằm thu âm thanh tốt hơn.
"Sau khi lựa chọn nội dung muốn truyền tải, tôi tranh thủ thời gian nghỉ để quay video. Có những hôm phải quay đi quay lại nhiều lần vì máy lỗi hoặc micro gặp trục trặc. Khó nhất vẫn là khâu dựng video. Không có nhiều kỹ năng nên tôi phải tự mày mò từng chút một, thậm chí bỏ thêm chi phí mua bản quyền phần mềm để phục vụ công việc", chị Phương chia sẻ.
Sau một thời gian chia sẻ kiến thức dinh dưỡng, kênh TikTok của chị nhận được sự quan tâm của đông đảo người dân dùng mạng xã hội. Thông qua kênh, nhiều người đã chủ động liên hệ để được tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp với từng bệnh lý và tình trạng sức khỏe.

Để xây kênh Tik Tok, chị Phương tự mày mò các kiến thức về internet, kỹ thuật quay, dựng, thu âm.
"Việc xây dựng kênh nhằm chia sẻ những kiến thức dinh dưỡng có cơ sở khoa học đến với mọi người. Điều khiến tôi vui nhất là ngày càng có nhiều người theo dõi và tìm đến để được tư vấn đúng cách. Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc truyền tải các thông tin hữu ích trên nền tảng này", chị Phương cho biết.
Giúp người dân tiếp cận thông tin chính thống
BS. Hồ Minh Hòa - Trưởng ban Truyền thông Khoa Sản Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới cho biết, nhận thấy Facebook là mạng xã hội được nhiều bệnh nhân sử dụng nên khoa đã lựa chọn đây là kênh truyền thông chủ lực. Với tính tương tác cao, Facebook giúp bác sĩ và bệnh nhân trao đổi thông tin nhanh chóng, thuận tiện hơn. Trang Facebook của Khoa Sản được thành lập với mong muốn mang đến những kiến thức y khoa hữu ích cho phụ nữ đang mang thai và chuẩn bị làm mẹ. Khi TikTok phát triển mạnh, đây tiếp tục trở thành một kênh hỗ trợ hiệu quả trong việc lan tỏa thông tin của khoa.

Kênh Facebok của Khoa Sản, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cuba Đồng Hới đăng tải các nội dung tư vấn phụ nữ trong thai kỳ.
Nội dung được truyền tải khá đa dạng, từ việc tư vấn, khuyến cáo thai phụ thăm khám đúng lịch, nhận định các nguy cơ trong thai kỳ và hướng xử trí, đến quy trình nhập viện chờ sinh hay các kiến thức chăm sóc mẹ và bé sau sinh.
"Ban đầu, chúng tôi chủ yếu đăng tải các thông tin về quy trình khám chữa bệnh, theo dõi thai kỳ để giúp thai phụ thuận tiện hơn trong việc thăm khám và chăm sóc bản thân tại nhà. Về sau, nội dung ngày càng phong phú hơn, việc trao đổi với người bệnh cũng diễn ra thường xuyên hơn. Nhiều trường hợp đã được bác sĩ tư vấn kịp thời qua các kênh này để có phương án chăm sóc phù hợp cho mẹ và thai nhi", BS. Hòa cho biết.
Nhiều câu hỏi của thai phụ và người nhà liên tục được gửi tới hộp thư của khoa. Những trường hợp có dấu hiệu bất thường được hướng dẫn thăm khám chuyên sâu kịp thời nhằm xử lý các nguy cơ có thể xảy ra.
Không ít thai phụ ở xa hoặc đang lo lắng vì tiếp nhận các thông tin thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội. Khi tìm đến các kênh truyền thông của Khoa Sản, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới, họ được tư vấn tận tình, từ đó giảm bớt tâm lý lo âu trong suốt thai kỳ.
Chị Nguyễn Thị Thanh Hương (trú phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị) cho biết, trong lần mang thai đầu tiên, chị thường xuyên xem các nội dung liên quan đến nguy cơ thai kỳ trên mạng xã hội. Nhiều video với những thông tin mơ hồ khiến chị trở nên lo lắng.
"Trước đó sức khỏe của tôi hoàn toàn bình thường, nhưng xem nhiều video lại cứ thấp thỏm không biết mình có gặp vấn đề gì hay không. Khi nhắn tin cho các bác sĩ ở Khoa Sản, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới, tôi được giải thích cặn kẽ nên yên tâm hơn rất nhiều.
Sau khi thăm khám và biết thai kỳ diễn tiến bình thường, tôi thực sự thở phào. Các bác sĩ còn hướng dẫn cách chăm sóc bản thân và em bé trong suốt thai kỳ. Mỗi khi có thắc mắc, tôi đều có thể nhắn tin để được hỗ trợ", chị Hương chia sẻ.

Kênh truyền thông do Khoa Sản, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới xây dựng đang phát huy hiệu quả tích cực.
Giữa muôn vàn thông tin về sức khỏe trên không gian mạng, nhu cầu tìm kiếm những địa chỉ tin cậy ngày càng trở nên cấp thiết. Trong bối cảnh đó, các kênh truyền thông do chính bác sĩ, chuyên gia y tế xây dựng đang phát huy hiệu quả tích cực. Họ không chỉ chữa bệnh trong bệnh viện mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng bằng những thông tin chính xác, dễ hiểu và giàu tính nhân văn.
Mỗi bài viết, mỗi video được chia sẻ không đơn thuần là một sản phẩm truyền thông mà còn là một cách lan tỏa tri thức y khoa, giúp người dân tránh xa những lời khuyên thiếu căn cứ khoa học và chủ động chăm sóc sức khỏe đúng cách.