Giấc mơ sản xuất stent mạch máu não của bác sĩ miền Tây

Dự kiến ngày 15/7 tới đây, tại Khu Công nghệ cao TPHCM, một dây chuyền nghiên cứu và sản xuất stent mạch máu thần kinh sẽ được giới thiệu. Đằng sau sự kiện ấy không chỉ là câu chuyện về một sản phẩm y tế công nghệ cao, mà còn là hành trình kéo dài gần hai thập niên của TS.BS Trần Chí Cường - Phó Chủ tịch Hội Can thiệp thần kinh Việt Nam, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ.

Với ông, sản xuất stent mạch máu não chưa bao giờ đơn thuần là một dự án công nghệ. Đó là giấc mơ giúp người bệnh đột quỵ, đặc biệt là những bệnh nhân nghèo, có cơ hội tiếp cận kỹ thuật điều trị hiện đại với chi phí thấp hơn.

Trong lĩnh vực stent mạch máu thần kinh - loại vật liệu can thiệp dùng trong điều trị các bệnh lý mạch máu não phức tạp - hiện thế giới mới chỉ có ba quốc gia sản xuất được là Mỹ, Đức và Pháp. Nếu thành công, Việt Nam sẽ trở thành quốc gia thứ tư gia nhập lĩnh vực vốn được xem là đỉnh cao của công nghệ y sinh này.

"Ước mơ lớn nhất của tôi không phải là làm ra một sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam, mà là giúp người dân nghèo có cơ hội điều trị với chi phí thấp hơn, không phải bỏ cuộc vì không đủ tiền chữa bệnh" - TS.BS Trần Chí Cường chia sẻ.

Từ những chuyến xe giành giật thời gian vàng

Ít ai biết rằng, giấc mơ sản xuất stent mạch máu não lại bắt nguồn từ những ký ức đầy ám ảnh trên các cung đường miền Tây hơn 10 năm trước.

Thời điểm đó, người bệnh đột quỵ ở Đồng bằng sông Cửu Long gần như chỉ có một lựa chọn là chuyển lên TPHCM. Những chuyến xe cấp cứu lao trong đêm, những cuộc chạy đua với từng phút, từng giây và cả những tai nạn đau lòng trên đường chuyển viện đã thôi thúc bác sĩ Trần Chí Cường nung nấu quyết tâm xây dựng một trung tâm điều trị đột quỵ ngay tại miền Tây.

Năm 2017, dự án Bệnh viện S.I.S Cần Thơ được khởi công. Hai năm sau, bệnh viện chính thức đi vào hoạt động.

Khởi đầu từ một cơ sở chuyên sâu về đột quỵ, đến nay S.I.S đã trở thành một trong những trung tâm can thiệp thần kinh và tim mạch lớn của khu vực, đồng thời là địa chỉ đào tạo chuyên môn được nhiều tổ chức quốc tế công nhận.

Theo TS.BS Trần Chí Cường, điều khiến ông trăn trở nhất không chỉ là cứu sống bệnh nhân trong thời gian vàng, mà còn là giảm gánh nặng chi phí điều trị.

Hiện nay, nhiều vật tư can thiệp thần kinh chuyên sâu vẫn phải nhập khẩu với giá thành rất cao. Một stent hoặc dụng cụ can thiệp có thể có giá hàng chục triệu đồng, thậm chí cao hơn. Điều đó đồng nghĩa không ít người bệnh dù có chỉ định điều trị vẫn phải đối mặt với áp lực tài chính rất lớn.

"Muốn giảm chi phí thực sự thì phải làm chủ được công nghệ. Khi sản xuất được trong nước, giá thành mới có cơ hội giảm đáng kể" - ông nói.

Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, nếu sản xuất thành công tại Việt Nam, giá thành nhiều loại vật tư can thiệp thần kinh có thể giảm khoảng 30-50% so với hiện nay.

Hành trình xây dựng trung tâm đột quỵ hàng đầu khu vực

Khát vọng sản xuất stent mạch máu não không tách rời hành trình phát triển của S.I.S Cần Thơ trong gần một thập niên qua.

Từ mục tiêu ban đầu là giúp người dân miền Tây tiếp cận điều trị đột quỵ trong thời gian vàng, bệnh viện đã từng bước xây dựng mạng lưới đào tạo và chuyển giao kỹ thuật rộng khắp.

Nhiều bệnh viện tại Cà Mau, An Giang, Đồng Tháp, miền Trung và các địa phương khác đã được đào tạo, hỗ trợ chuyên môn để triển khai kỹ thuật lấy huyết khối và cấp cứu đột quỵ.

Theo báo cáo của bệnh viện, tỷ lệ bệnh nhân đột quỵ tiếp cận điều trị trong thời gian vàng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã được cải thiện đáng kể so với giai đoạn trước khi S.I.S đi vào hoạt động.

Đến nay, S.I.S đã tiếp nhận hơn một triệu lượt khám chữa bệnh, cấp cứu gần 100.000 trường hợp đột quỵ và duy trì liên tiếp 15 quý đạt chứng nhận Kim cương của Hội Đột quỵ Thế giới về chất lượng điều trị đột quỵ.

Bệnh viện cũng là đơn vị tiên phong đưa nhiều công nghệ hiện đại về khu vực Đồng bằng sông Cửu Long như robot can thiệp mạch vành đầu tiên ở Đông Nam Á, hệ thống CT Photon đầu tiên tại Việt Nam cùng nhiều nền tảng chẩn đoán hình ảnh thế hệ mới.

Những khoản đầu tư này không chỉ phục vụ điều trị mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn: Biến Cần Thơ thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu y học chuyên sâu của khu vực.

Một minh chứng là chương trình đào tạo đột quỵ quốc tế do S.I.S tổ chức đã thu hút hơn 600 bác sĩ tham gia từ nhiều quốc gia.

Theo TS.BS Trần Chí Cường, điều đáng tự hào nhất không phải là những thiết bị hiện đại, mà là việc ngày càng nhiều bác sĩ Việt Nam có thể đứng trên bục giảng quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp nước ngoài.

"Trước đây chúng ta đi học. Bây giờ nhiều chuyên gia quốc tế đến Việt Nam để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm. Đó là sự thay đổi rất lớn" - ông nói.

Cần Thơ hướng tới vai trò trung tâm đào tạo quốc tế

Khát vọng hội nhập và làm chủ công nghệ của S.I.S sẽ tiếp tục được thể hiện tại Hội nghị khoa học quốc tế Stroke Intervention School 2026 diễn ra từ ngày 16-18/7 tới đây tại Cần Thơ.

Theo Ban tổ chức, sự kiện dự kiến quy tụ khoảng 500 đại biểu cùng các chuyên gia đến từ hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Chủ đề trọng tâm của hội nghị năm nay là các xu hướng mới trong can thiệp thần kinh, trí tuệ nhân tạo (AI), robot y tế, y học số và các công nghệ điều trị tiên tiến.

Đây được xem là một trong những hội nghị chuyên ngành đột quỵ có quy mô quốc tế lớn nhất từng được tổ chức tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Không chỉ là nơi cập nhật kiến thức, hội nghị còn phản ánh mục tiêu dài hạn mà TS.BS Trần Chí Cường và cộng sự theo đuổi: Đưa Cần Thơ trở thành điểm đến đào tạo chuyên sâu trong mạng lưới đột quỵ toàn cầu.

Trong tầm nhìn đó, nghiên cứu sản xuất stent mạch máu não được xem là một mắt xích quan trọng.

Bởi một trung tâm đào tạo hàng đầu không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ, mà còn phải tham gia tạo ra công nghệ.

Từ một vùng đất từng chứng kiến những chuyến xe cấp cứu xuyên đêm chạy đua với thời gian để đưa bệnh nhân lên TPHCM, Cần Thơ hôm nay đang từng bước hiện diện trên bản đồ đột quỵ thế giới.

Và nếu giấc mơ sản xuất stent mạch máu não thành hiện thực, thành quả ấy có lẽ không chỉ là một dấu mốc của ngành y tế Việt Nam.

Đó còn là lời hồi đáp cho khát vọng rất giản dị của những người làm nghề y: Để người bệnh, dù ở vùng sâu vùng xa hay trong hoàn cảnh khó khăn, vẫn có cơ hội tiếp cận những thành tựu điều trị tiên tiến nhất ngay trên quê hương mình.

PV (S.I.S Cần Thơ)