Những điều chủ xe ô tô lưu ý khi đăng kiểm từ ngày 1/3
Từ 1/3, các trung tâm đăng kiểm áp dụng quy trình kiểm định khí thải ôtô thắt chặt hơn theo lộ trình mới, yêu cầu nhiều phương tiện, nhất là ôtô chạy dầu (diesel), phải đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn so với trước đây. Cục Đăng kiểm Việt Nam khuyến cáo chủ xe cần chủ động bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện trước khi đi kiểm định để tránh nguy cơ "trượt đăng kiểm", tốn thời gian và chi phí.
Kim phun, buồng đốt là các hạng mục quan trọng trên ôtô cần lưu ý kiểm tra, bảo dưỡng. Những chi tiết này ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình cháy và hòa tan nhiên liệu của động cơ.
Với ôtô chạy xăng, nhiên liệu cháy bằng nguyên lý cưỡng bức, tức có bugi đánh lửa, chủ xe cần kiểm tra, thay thế (nếu cần) bộ phận này để đảm bảo tia lửa điện hoạt động ổn định. Nhiên liệu được phun tơi, càng cháy đều trong buồng đốt càng giảm tiêu hao nhiên liệu, từ đó giảm lưu lượng khí thải ra ngoài.
Xe ô tô sẽ phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt về khí thải từ 1/3.
Lọc gió cũng là bộ phận cần được kiểm tra trước khi đưa xe đi đăng kiểm. Sau quá trình sử dụng, lọc gió xuống cấp hoặc đóng bẩn, dẫn đến luồng khí đi vào họng nạp không đủ hoặc không đều, ảnh hưởng đến quá trình cháy của nhiên liệu trong buồng đốt.
Ngoài ra, bộ xúc tác khí thải cũng cần được kiểm tra sau quá trình sử dụng và trước mỗi đợt kiểm định khí thải. Đây là bộ phận có tác dụng giảm mức độ độc hại của khí thải ra môi trường. Bộ xúc tác khí thải bị nghẹt hoặc hoạt động không đúng chức năng, khí thải có thể gia tăng so với bình thường.
Đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng lưu ý các chủ xe sử dụng nhiên liệu chất lượng cao, đúng với khuyến cáo của nhà sản xuất để đảm bảo động cơ và hệ thống xử lý khí thải hoạt động hiệu quả. Các khoản khác như dầu bôi trơn, nước làm mát cần chuẩn bị đủ trước quá trình kiểm định.
Ngoài ra, khi kiểm định khí thải theo phương pháp gia tốc tự do (đạp ga tối đa), chủ xe cần điều chỉnh tốc độ lớn nhất của động cơ theo quy định của nhà sản xuất. Đồng thời cần kiểm soát chân ga để tua máy lớn nhất không nằm trong "vùng đỏ" (redline) trên đồng hồ tốc độ.
Các mức khí thải theo quy định mới cụ thể như sau: Mức 1 đối với xe ô tô sản xuất trước năm 1999; Mức 2 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016; Mức 3 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021; Mức 4 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2022; Từ 1/1/2032, áp dụng Mức 5 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2022 trên phạm vi toàn quốc.
Giới hạn tối đa của các thông số khí thải xe ô tô.
Tại thời điểm từ 1/3, đối với các xe ô tô còn giấy chứng nhận đăng kiểm hợp lệ, phương tiện vẫn được phép lưu hành đến hết chu kỳ kiểm định hiện tại và quy định mới về kiểm tra khí thải sẽ được áp dụng từ kỳ kiểm định tiếp theo.
Từng bước đẩy lùi tình trạng ô nhiễm không khí
Theo các chuyên gia, ô nhiễm không khí là vấn đề đa ngành, đa lĩnh vực, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và nhất quán. Việc đánh giá toàn diện các nguồn gây ô nhiễm và tác động của chúng là cơ sở để xây dựng các kịch bản hành động phù hợp cho từng giai đoạn, từng khu vực. Tầm nhìn chiến lược của Hà Nội cần hướng đến một đô thị xanh, sử dụng năng lượng sạch, với hệ thống giao thông công cộng hiện đại và các ngành công nghiệp thân thiện môi trường.
TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, đánh giá việc siết yêu cầu về tiêu chuẩn khí thải và áp dụng phương pháp kiểm định khắt khe hơn là chủ trương rất đúng đắn. Ô nhiễm không khí từ các đô thị ngày càng cấp bách. Mỗi nơi đều có những nguyên nhân ô nhiễm riêng nhưng giao thông luôn là nguyên nhân số 1. Đặc biệt tại Hà Nội và TP.HCM, mật độ phương tiện rất lớn, quan trắc môi trường không khí khu vực nội đô cho thấy chất lượng không khí đang có xu hướng ngày càng tệ. Do đó, lộ trình kiểm soát ô nhiễm môi trường từ phát thải của giao thông phải được đẩy càng nhanh càng tốt.
Ô nhiễm không khí đã quá cấp bách, và để hạn chế thì đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả mọi người. Đây là hành trình không hề dễ dàng, khi triển khai chắc chắn sẽ gây tác động nhưng phải làm. Từ chính sách nhà nước, nỗ lực của các doanh nghiệp cho tới người dân, mỗi bên cùng cố gắng thì mới thực hiện được mục tiêu chung.
Bên cạnh đó, việc siết tiêu chuẩn khí thải ô tô cũng không phải kế hoạch đột ngột vì tiêu chuẩn Euro 4, Euro 5 đã được đề xuất áp dụng từ nhiều năm qua. Việt Nam cũng đã xác định chủ trương chuyển đổi xanh hóa giao thông, cần có những hành động mang tính tổng lực, từ khuyến khích chuyển đổi xe điện, thúc đẩy giao thông công cộng, đường sắt đô thị… tới kiểm soát số lượng phương tiện thông qua việc kiểm soát khí thải. Do đó, kế hoạch thực hiện đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.
"Những câu chuyện này thực tế đã nói từ lâu rồi, nếu cứ bàn lùi thì không biết đến bao giờ VN mới kiểm soát được khí thải từ giao thông. Ô nhiễm không khí đã quá cấp bách, và để hạn chế thì đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả mọi người. Đây là hành trình không hề dễ dàng, khi triển khai chắc chắn sẽ gây tác động nhưng phải làm. Từ chính sách nhà nước, nỗ lực của các doanh nghiệp cho tới người dân, mỗi bên cùng cố gắng thì mới thực hiện được mục tiêu chung", TS Tùng nhấn mạnh.
TS Hoàng Dương Tùng cho biết, cần có một lộ trình cụ thể để loại bỏ dần các phương tiện quá niên hạn sử dụng hoặc không đạt tiêu chuẩn, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn khí thải Euro 4, Euro 5 cho phương tiện mới. Song song với đó, đẩy mạnh phát triển và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng, đặc biệt là xe buýt điện và hệ thống đường sắt đô thị đang được đầu tư, là một giải pháp then chốt. Việc này không chỉ giảm thiểu khí thải mà còn giảm ùn tắc giao thông.
Qua thống kê sơ bộ của Cục Đăng kiểm Việt Nam, khi áp dụng các mức khí thải từ mức 1 đến mức 3, tỷ lệ xe không đạt chỉ chiếm khoảng 3% đến tối đa 9%, tùy loại phương tiện. Riêng với mức 4, tỷ lệ xe sản xuất giai đoạn 2017 - 2021 không đạt lên tới trên 16%, trong đó phần lớn là xe tải phục vụ sản xuất. Áp dụng mức 5, một số loại xe thương mại sản xuất từ năm 2022 trở đi có tỷ lệ không đạt đã lên tới khoảng 15%. Đây là số lượng tương đối lớn. Tuy nhiên theo lộ trình, các xe sẽ cần được chăm sóc bảo dưỡng tốt hơn vì mức tiêu chuẩn khắt khe hơn. Lúc đó, tỷ lệ phương tiện không đạt tiêu chuẩn sẽ có xu hướng giảm xuống.
Riêng với việc áp dụng mức 4, mức 5, nhóm xe tải và xe đầu kéo có tỷ lệ không đạt khí thải cao hơn các loại ô tô khác (nhất là với nhóm xe tải hạng nhẹ và hạng trung, ô tô khách).
