'Hiểu đúng về đạm để tối ưu dinh dưỡng cho con trong giai đoạn đầu đời'

Hiện nay, không ít phụ huynh vẫn chưa nắm hết thông tin về lợi ích và tác dụng của đạm đối với con trẻ, phần lớn vẫn cho rằng việc bổ sung đạm càng nhiều sẽ càng tốt. Trên thực tế, việc bổ sung thừa, thiếu hay lựa chọn nguồn đạm không phù hợp đều có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa, hấp thu và cả sự phát triển lâu dài của trẻ.

Chính vì vậy, buổi tọa đàm được tổ chức nhằm trả lời các câu hỏi về việc bổ sung và lựa chọn đạm phù hợp cho con thông qua dinh dưỡng, đặc biệt là các loại đạm có trong sữa. Với sự tham gia của chuyên gia PGS TS. Nguyễn Tiến Dũng, Nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai và Người tiêu dùng Đỗ Ngọc Diệp, ngụ tại phường Hai Bà Trưng, Bạch Mai, Hà Nội.

Tại đây, chuyên gia y tế và phụ huynh có kinh nghiệm thực tiễn sẽ truyền đạt và cung cấp kiến thức khoa học chính xác, dễ tiếp cận cho các bậc cha mẹ về vai trò của đạm và cách lựa chọn nguồn đạm phù hợp cho trẻ trong giai đoạn đầu đời tại toạ đàm.

XEM TẠI ĐÂY

Đạm - yếu tố cốt lõi trong quá trình phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ

Theo Tổ chức Y tế thế giới, 1.000 ngày đầu đời được xem là "giai đoạn vàng", đặt nền tảng phát triển chiều cao và thể chất của trẻ. Trong giai đoạn này, dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt chất đạm giữ vai trò cốt lõi trong việc xây dựng cơ bắp, phát triển não bộ và hỗ trợ hệ miễn dịch.

Chia sẻ tại toạ đàm, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, Nguyên Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, đạm là thành phần cấu tạo nên tế bào, mô cơ, enzyme, hormone và các yếu tố miễn dịch. Các loại đạm phổ biến là đạm từ động vật (cá, tôm,...) và thực vật (lạc, vừng,..), và một loại đạm khác với ưu điểm hỗ trợ hấp thu tốt – chính là sữa, một nguồn dinh dưỡng không thể thiếu, đặc biệt là đối với con trẻ.

Qua đó, bác sĩ cũng chia sẻ thêm, nếu thiếu đạm, trẻ có nguy cơ chậm tăng trưởng, suy dinh dưỡng, giảm sức đề kháng và dễ mắc các bệnh nhiễm trùng. Ngược lại, nếu bổ sung đạm vượt quá nhu cầu, có thể gây áp lực lên hệ tiêu hóa và thận của trẻ.

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh: "Sự lựa chọn về dinh dưỡng, đặc biệt là đạm, trong giai đoạn đầu đời có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển lâu dài của trẻ. Nếu không được cung cấp đầy đủ và phù hợp, trẻ sẽ khó đạt được tiềm năng tối ưu về tầm vóc và trí tuệ".

Không chỉ ảnh hưởng đến thể chất, đạm còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển trí não. Các axit amin thiết yếu từ đạm tham gia vào quá trình hình thành chất dẫn truyền thần kinh, tác động trực tiếp đến khả năng nhận thức, ghi nhớ và học hỏi của trẻ. Bên cạnh đó, đạm cũng giúp cơ thể sản sinh kháng thể, góp phần tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ trẻ trước các tác nhân gây bệnh.

Trên thực tế, có những trường hợp bổ sung đạm một cách không hiệu quả thì trẻ có thể dẫn đến những tình trạng về hệ tiêu hóa như là đầy bụng, khó tiêu, nôn trớ hoặc là ăn nhiều nhưng vẫn chậm tăng trưởng. Và trước đây, nhiều bậc phụ huynh vẫn nghĩ rằng đó chỉ là những biểu hiện rối loạn tiêu hóa bình thường. Thế nhưng, đây là tình trạng mẫn cảm đạm sữa bò nguyên vẹn của trẻ.

Qua đó, chị Đỗ Ngọc Diệp đã chia sẻ trải nghiệm khi con xuất hiện những triệu chứng của mẫn cảm, "Trước đó, gia đình cứ nghĩ con chỉ bị rối loạn tiêu hoá khi xuất hiện các dấu hiệu như chướng bụng, đầy hơi, ọc ói, nhưng sau khi uống sữa ngày càng xuất hiện thường xuyên, gia đình mới quyết định đưa con đi khám. Nhờ vậy, mình mới biết con mình bị mẫn cảm về đạm sữa bò. Sau đó, bác sĩ tư vấn có giải thích về hai loại đạm bò, một là đạm bò nguyên vẹn thông thường, loại còn lại là đạm bò thủy phân, loại này phù hợp với mọi trẻ em, đặc biệt là các bé có hệ tiêu hoá nhạy cảm."

Đạm Whey thuỷ phân một phần: Giải pháp tối ưu hơn cho các con trẻ bị mẫn cảm

Thực tế cho thấy tại Việt Nam, tỷ lệ trẻ gặp phải các triệu chứng mẫn cảm lên đến 73% với các biểu hiện đã được kể trên. Giải thích về mẫn cảm, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ, vì xã hội càng phát triển thì các cái bệnh về nhiễm trùng giảm đi, các bệnh dị ứng lại tăng lên. Theo ông, những triệu chứng này đã xuất hiện từ rất rất lâu trước đây, các bệnh nhân được hướng dẫn uống nhỏ giọt để thích nghi, cầm chừng – còn được gọi là phương pháp "giải" mẫn cảm.

Hiện nay, song hành với sự phát triển không ngừng của xã hội, một trong những hướng tiếp cận được các nhà nghiên cứu khoa học áp dụng hiện nay là sử dụng đạm Whey thủy phân một phần (đạm bò thuỷ phân bán phần) - loại đạm đã được phân cắt thành các phân tử nhỏ hơn khoảng 10 lần nhằm giảm khả năng kích hoạt phản ứng miễn dịch. Nhờ vào công nghệ hiện đại và khoa học kỹ thuật.

"Về mặt lý thuyết, có thể giải thích khá đơn giản, chuỗi peptide là protein rất lớn mang tính kháng nguyên, dẫn đến việc khi hấp thụ vào cơ thể sẽ tạo kháng thể chống lại nó. Vậy khi cắt nhỏ các chuỗi thành axit amin không còn tính kháng nguyên, cơ thể có thể dễ dàng hấp thụ, không gây kích ứng, mẫn cảm cho trẻ." - PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng bổ sung.

Bên cạnh đó, PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng cũng cho biết, nhiều sản phẩm sữa công thức hiện nay được bổ sung thêm các thành phần như HMO, probiotic và prebiotic nhằm hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, góp phần cải thiện chức năng tiêu hóa và tăng cường miễn dịch, từ đó củng cố sự phát triển toàn diện của trẻ trong giai đoạn đầu đời.

Tại tọa đàm, việc lựa chọn đạm thuỷ phân thay cho đạm sữa bò nguyên vẹn nếu thấy con trẻ có biểu hiện mẫn cảm được nhấn mạnh: "Để sản phẩm tác dụng và phát huy hiệu quả, phụ huynh cần ưu tiên lựa chọn các sản phẩm từ thương hiệu uy tín, có cơ sở khoa học rõ ràng và công bố minh bạch về thành phần cũng như hàm lượng." - PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ.

Trải nghiệm thực tế: Con trẻ mẫn cảm thay đổi tích cực

Minh chứng cho điều đó, dưới góc độ người tiêu dùng, chị Đỗ Ngọc Diệp đã chỉ ra hai điểm quan trọng ở giai đoạn đầu khi chuyển sang sữa đạm Whey thuỷ phân một phần, đầu tiên chính là hương vị hơi nhạt, không ngọt như là những loại sữa thông thường. Điều này làm chị lo lắng, vì sợ con sẽ không chịu uống. Nhưng mà cũng rất là may là chỉ sau một thời gian rất là ngắn thì con của chị đã quen dần và đã chịu hợp tác hơn.

"Điểm quan trọng kế tiếp chính là tình trạng mà con bị đi phân xanh, mình theo dõi từ 3 – 4 hôm đầu tiên thì con có tình trạng đi phân xanh nên gia đình đã quyết định cho con đi tái khám. Sau đó, bác sĩ giải thích đây là một cái đặc điểm rất là thường gặp khi thay đổi loại sữa. Theo tư vấn của bác sĩ, mình về theo dõi con 2 - 3 tuần sau thì thấy tình trạng con đã không còn đi phân xanh nữa." – chị Diệp bổ sung.

Qua đó, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng đã giải thích, "Đa phần con trẻ đã quen với sữa đạm bò nguyên vẹn vì đây là một loại đạm sữa phổ biến, khi khi chuyển sang sữa đạm thủy phân sẽ dẫn đến tình trạng chưa thích nghi, bên cạnh đó, hệ tiêu hoá còn non trẻ nên càng cần thêm thời gian để làm quen với loại đạm mới. Tuy nhiên, sau khi đã sử dụng từ 2 – 3 tuần, hệ tiêu hoá sẽ quen dần và thích nghi tốt với loại đạm mới."

"Về cơ chế phân xanh, mật tiết ra trong ruột có màu xanh. Khi tiêu hoá, nếu thời gian chuyển hoá đủ lâu thì phân sẽ chuyển sang vàng, trường hợp chuyển hoá nhanh thì phân sẽ có màu xanh, vì chưa chuyển màu kịp. Và đây là một nhận biết sai lầm từ phía phụ huynh, không phải cứ phân xanh sẽ là bệnh." - PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng bổ sung.

Tính đến nay đã 5 năm sau khi đổi sang đạm sữa Whey thuỷ phân một phần, chị Đỗ Ngọc Diệp cho biết các biểu hiện khó chịu ở trẻ đã cải thiện rõ rệt: tình trạng đầy hơi giảm, tiêu hóa ổn định hơn, trẻ ăn ngủ tốt hơn và ít gặp phản ứng khi thời tiết thay đổi và nhận ra rằng việc lựa chọn đúng loại đạm có trong sữa phù hợp với con quan trọng hơn so với việc chọn theo những tiêu chí chung chung như là 'sữa tốt' hay 'sữa thông dụng'.

Tọa đàm "Hiểu đúng về đạm để tối ưu dinh dưỡng cho con trong giai đoạn đầu đời" đã làm rõ một thông điệp quan trọng: dinh dưỡng không chỉ nên đủ, mà còn nên đúng và phù hợp với con trẻ để từ đó giúp trẻ phát triển toàn diện. Và đặc biệt với những trẻ bị mẫn cảm, việc nhận diện sớm các dấu hiệu và lựa chọn nguồn đạm phù hợp đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp trẻ tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.

Kiên Lê