Suốt 10 năm qua, hàng nghìn hộ dân tại phường Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa phải sống chung với mùi hôi thối nồng nặc từ bãi rác Núi Voi đang quá tải trầm trọng. Nghịch lý ở chỗ, ngay sát "núi rác" này là một dự án nhà máy xử lý hiện đại được cấp phép từ 20 năm trước nhưng đến nay vẫn chỉ là những khung nhà sắt hoen gỉ theo thời gian.
Bãi rác Núi Voi rộng khoảng 3ha giờ đây đã trở thành một "áp lực khổng lồ" đối với môi trường. Rác thải tập kết lộ thiên, chất cao thành tầng lớp, phơi mình dưới nắng mưa. Không chỉ ô nhiễm không khí, nguồn nước tại đây cũng đang bị đe dọa nghiêm trọng. Một con mương nước đen kịt, nổi váng bẩn chảy từ bãi rác, len lỏi qua các khe đất rồi đổ thẳng xuống cánh đồng mía, lúa của người dân địa phương.
Bãi rác Núi Voi quá tải nhiều năm, rác chất cao như núi.
Được đưa vào vận hành từ những năm 2000, công nghệ xử lý tại đây vẫn dừng lại ở mức sơ khai như chôn lấp và khử khuẩn sinh học. Sau hơn 2 thập kỷ, bãi rác quá tải dẫn đến phát sinh về ô nhiễm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân xung quanh.
"Vào những ngày nồm ẩm hoặc mưa gió, mùi hôi thối xộc thẳng vào nhà không thể chịu nổi. Có những đêm, cả gia đình phải đeo khẩu trang để ngủ. Dân kêu nhiều năm, đơn từ gửi khắp nơi nhưng rác thì vẫn cứ cao lên, còn không khí ngày càng ô nhiễm," ông Lê Quang Đạo, một người dân địa phương bức xúc nói.
Tình trạng ô nhiễm diễn ra nghiêm trọng suốt thời gian dài.
Nằm ngay cạnh bãi rác quá tải là dự án Nhà máy đốt rác phát điện, nơi từng được kỳ vọng là "cứu cánh" cho môi trường của phường Bỉm Sơn và các khu vực lân cận. Thế nhưng, nhìn vào thực tế hiện tại, niềm hy vọng đó đang trở nên xa xỉ.
Năm 2004, dự án nhận giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư lần đầu. Năm 2017, sau nhiều lần đổi chủ, dự án về tay Công ty TNHH Năng lượng Môi trường Tianyu Thanh Hóa với tổng vốn 90 triệu USD. Tiến độ cam kết khởi công tháng 1/2018, đi vào hoạt động tháng 6/2019.
Đến nay, sau nhiều lần xin lùi tiến độ, hiện trạng công trường chỉ là một khung cảnh ngổn ngang vài căn nhà bảo vệ, khung sắt tiền chế và máy móc nằm phơi sương gió. Các hạng mục cốt lõi như khu xử lý chính, khu điều hành vẫn chỉ là bãi đất trống đầy cỏ dại.
Nhà máy xử lý rác trong tình trạng dang dở.
Trước thực trạng nhức nhối này, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch UBND phường Bỉm Sơn thừa nhận địa phương đang rơi vào thế khó. Giải pháp hiện tại vẫn chỉ dừng lại ở mức "chắp vá" như phun hóa chất, phủ bạt để giảm mùi, đóng 1 phần bãi rác. Đối với nước rỉ từ rác, UBND phường Bỉm Sơn giao cho công ty môi trường gom số nước trên đưa vào bể lắng lọc.
"Để giải quyết triệt để, không có cách nào khác là phải đợi nhà máy hoàn thành. Hiện UBND tỉnh Thanh Hóa đã gia hạn, yêu cầu chủ đầu tư phải đưa nhà máy vào hoạt động muộn nhất là tháng 12/2026. Tuy nhiên, tiến độ xây dựng nhà máy rất chậm" ông Tùng cho biết.
