Ngành y tế đã ban hành Kế hoạch hành động về tăng trưởng xanh trong ngành y tế được triển khai theo Quyết định số 3990/QĐ-BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 30/12/2024. Sự kết hợp giữa "y tế thông minh" và "bệnh viện xanh - sạch - đẹp" không chỉ giúp tối ưu hóa công tác khám chữa bệnh, bảo vệ môi trường mà còn nâng cao rõ rệt khả năng chống chịu sức khỏe cộng đồng trước những biến động thời tiết bất thường.
Lời giải cho bài toán môi trường và chuyển đổi số
Trước thách thức của ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu, ngành Y tế xác định việc chuyển đổi sang mô hình xanh - thông minh - bền vững là nhiệm vụ cốt lõi. Chiến lược này tập trung vào hai trụ cột chính: hiện đại hóa quản lý y tế và chuẩn hóa quy trình xử lý rác thải.
Trụ cột "Y tế thông minh" 3 trong 1: Mô hình y tế thông minh được định hình qua 3 nội dung trọng tâm: Phòng bệnh thông minh, Khám chữa bệnh thông minh và Quản trị y tế thông minh. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử không chỉ giảm thiểu phiền hà cho người dân mà còn cắt giảm hàng tấn giấy in, phim X-quang và hóa chất ngành in mỗi năm.
Đặc biệt, công tác chuyển đổi số còn được ưu tiên đưa về các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, giúp thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao của người dân.
Siết chặt quản lý và công nghệ hóa xử lý chất thải y tế: Ngành Y tế tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, quy chuẩn và chế tài xử lý nghiêm các cơ sở xả thải không đạt chuẩn. Song song đó là đào tạo lực lượng chuyên trách giám sát, kiểm tra hồ sơ quan trắc môi trường và quy trình phân loại rác tại nguồn. Việc khuyến khích ứng dụng công nghệ xanh, năng lượng sạch và bảo trì hệ thống xử lý chất thải định kỳ giúp các bệnh viện triệt tiêu nguy cơ lây nhiễm ra môi trường xung quanh.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành y tế giảm thiểu phiền hà cho người bệnh tiết kiệm chi phí bảo vệ môi trường (ảnh Báo Quảng Ninh)
Minh chứng thực tế từ cơ sở y tế cho thấy rõ điều này, tại Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Chợ Rẫy đã tiên phong thay đổi công nghệ xử lý chất thải y tế nguy hại từ phương pháp đốt sang công nghệ hấp nhiệt vô khuẩn không phát thải dioxin/furan, kết hợp lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà để giảm tải năng lượng tiêu thụ.Hai bệnh viện này cũng tiên phong trong việc ứng dụng bệnh án điện tử số hóa toàn bộ hồ sơ khám bệnh. Từ đó đã loại bỏ hoàn toàn việc in ấn phim X-quang, phim CT nhựa và hồ sơ giấy, tiết kiệm chi phí vận hành hàng tỷ đồng mỗi năm và giảm thiểu đáng kể rác thải nhựa, hóa chất độc hại ra môi trường.
Không chỉ các bệnh viện tuyến trung ương tại các bệnh viện đa khoa tỉnh như BVĐK tỉnh Quảng Ninh, BVĐK tỉnh Hà Tĩnh…đều thực hiện bệnh án điện tử. Bệnh viện Đa khoa tỉnh chính thức áp dụng hồ sơ bệnh án điện tử và chữ ký số, lược bỏ các loại giấy tờ từ năm 2020.
Nâng cao năng lực chống chịu cộng đồng và 6 nhóm giải pháp trọng tâm của Bộ Y tế
Tăng trưởng xanh trong y tế không chỉ dừng lại ở bức tường bệnh viện mà hướng tới mục tiêu tối thượng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trước thiên tai và ô nhiễm môi trường.
Bộ Y tế chú trọng xây dựng hệ thống giám sát, đánh giá các bệnh không lây nhiễm tại các vùng nhạy cảm với biến đổi khí hậu. Bản đồ cảnh báo sớm rủi ro sức khỏe do thời tiết và ô nhiễm không khí đang được xây dựng, tích hợp đồng bộ với Hệ thống cơ sở dữ liệu tăng trưởng xanh quốc gia. Ngoài ra, các hướng dẫn xử lý nước sạch thích ứng với hạn mặn, lũ lụt cũng được truyền thông rộng rãi đến từng hộ gia đình.
6 nhóm giải pháp hành động chiến lược của ngành Y tế
Để cụ thể hóa các mục tiêu trên, Bộ Y tế đã ban hành 6 nhóm nhiệm vụ giải pháp toàn diện:
Lồng ghép mục tiêu tăng trưởng xanh vào tất cả chiến lược, quy hoạch phát triển của ngành, hướng tới Net-Zero năm 2050.
Rà soát hành lang pháp lý, đánh giá rủi ro của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe con người.
Cập nhật Bộ tiêu chí "Cơ sở y tế Xanh - Sạch - Đẹp, bền vững" có khả năng chống chịu thiên tai, sự cố môi trường. Mô hình "Bệnh viện Xanh - Sạch - Đẹp" tại các bệnh viện Bệnh viện đại học Y dược TP Hồ Chí Minh, BVĐK Trà Vinh (tỉnh Vĩnh Long), BVĐK Vĩnh Phúc tỉnh Phú Thọ là minh chứng cho nỗ lực của ngành y tế khi các bệnh viện này có độ bao phủ xanh từ 40% trở lên. Ngoài ra các bệnh viện đồng thời lắp đặt các thiết bị tiết kiệm nước tự động tại các khoa phòng.
Không gian xanh sạch đẹp tại BVĐK Vĩnh Phúc tỉnh Phú Thọ (ảnh Bộ Y tế)
Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về y tế xanh, mua sắm công xanh và dịch vụ y tế thân thiện với môi trường.
Đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cho cán bộ y tế, doanh nghiệp sản xuất dược phẩm, thiết bị y tế và người dân.
Huy động nguồn lực, tăng cường hợp tác quốc tế và ứng dụng chuyển đổi số trong giám sát, đánh giá thực hiện kế hoạch tăng trưởng xanh.
Xây dựng một nền y tế xanh không chỉ là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ môi trường mà còn là chìa khóa để nâng cao chất lượng sống và tuổi thọ cho người dân. Sự chuyển mình mạnh mẽ từ thể chế, công nghệ đến nhận thức của từng cán bộ y tế sẽ là nền tảng vững chắc đưa ngành Y tế Việt Nam phát triển hiện đại, thông minh và bền vững trong kỷ nguyên mới.