Truyền hình trực tuyến "Dinh dưỡng đúng cách từ sữa”

Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Dinh dưỡng đúng cách từ sữa” vào 15h30, thứ Sáu, ngày 22/11/2019. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.

Mời độc giả theo dõi video chương trình:


Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ, vì vậy cho trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và bú đến 2 tuổi. Trên 2 tuổi, trẻ cần uống thêm sữa hàng ngày.

Sữa là một loại thực phẩm cân đối và có giá trị dinh dưỡng cao, là một loại thức ăn quý chỉ sau sữa mẹ, đặc biệt với trẻ nhỏ vì sữa giàu canxi, đáp ứng nhu cầu năng lượng của trẻ như chất đạm, chất béo... Giá trị của sữa quan trọng nhất là cung cấp được bao nhiêu phần trăm năng lượng trong một ngày vì tổng năng lượng trẻ ăn được hàng ngày sẽ quyết định tốc độ tăng trưởng của trẻ.

Tuy nhiên trong quá trình nuôi trẻ nhỏ, nhiều bậc cha mẹ hay mắc phải một số sai lầm trong sử dụng sữa như đun sôi sữa, pha sữa cùng nước cơm, uống sữa quá gần bữa ăn, pha sữa đặc.... Theo các bác sĩ tiêu hoá, những việc làm này không chỉ làm mất chất dinh dưỡng của sữa, mà có thể gây ảnh hưởng tới hệ tiêu hoá đang non nớt của trẻ.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhũ nhi có hệ tiêu hoá chưa hoàn thiện, việc hấp thu chất dinh dưỡng chủ yếu từ sữa kém khiến trẻ dễ bị suy dinh dưỡng, thậm chí xuất hiện các hiện tượng như nôn trớ, táo bón, chậm tăng cân, hay ốm vặt ....

Vậy uống sữa như thế nào, uống bao nhiêu, và uống vào thời điểm nào … để không những đáp ứng nhu cầu của trẻ sơ sinh mà còn giúp các bậc phụ huynh  bổ sung đúng cách cho trẻ trong  độ tuổi ăn dặm là những câu hỏi mà nhiều bậc làm cha mẹ còn băn khoăn, thắc mắc. Nhằm giúp bạn đọc có thêm kiến thức về nuôi con chuẩn khoa học, đồng thời hiểu hơn về cách chọn sữa, cho trẻ uống sữa và các nguồn năng lượng dồi dào từ sữa, Báo Sức khoẻ &Đời sống tổ chức  buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Dinh dưỡng đúng cách từ sữa”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

PGS.TS Nguyễn Thị Việt Hà - Trưởng khoa tiêu hóa Bệnh viện Nhi Trung Ương .

PGS.TS Lê Bạch Mai – Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia.

Dẫn chương trình: Mỹ Linh


Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu vào 15h30, thứ Sáu, ngày 22/11/2019. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 0933 133 163 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Trong mỗi chương trình chúng tôi sẽ có những câu hỏi tương tác tới khán giả và những khán giả có câu trả lời chính xác và nhanh nhất, đồng thời like và share thông tin của chương trình sẽ nhận được những phần quà.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Việt Hà - Trưởng khoa tiêu hóa Bệnh viện Nhi Trung Ương; PGS.TS Lê Bạch Mai – Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến

Khán giả tương tác với chương trình:
1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống
2. Share link sự kiện của chương trình.
3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Câu hỏi tương tác 1:

Thời điểm nào tốt nhất để uống sữa?

A. Trước bữa ăn chính 2 giờ

B. Uống sau bữa ăn từ 1-2 giờ

C. Trước khi đi ngủ

D. Cả A, B,C

Đáp án đúng là: D

Chúc mừng độc giả có facebook là Bùi Hà đã trúng thưởng câu hỏi số 01 của chương trình !

Câu hỏi tương tác 2:

Bổ sung đạm Whey IMC đem lại hiệu quả gì với sức khỏe của trẻ?

A. Giúp bé tăng cân đều, không bị táo bón

B. Giúp bé không bị táo bón, tăng sức đề kháng

C. Hỗ trợ tiêu hóa, giúp bé hấp thu tốt, tăng cân đều mà không bị táo bón, tăng sức đề kháng cho bé

D. Hỗ trợ bé phát triển chiều cao

Đáp án đúng là: C

Chúc mừng độc giả có facebook là Hà Chi đã trúng thưởng câu hỏi số 02 của chương trình !

Trân trọng cám ơn Thương hiệu sữa nhi tiêu hóa hàng đầu từ Pháp - DANALAC Gold đã đồng hành cùng chương trình.

Hotline tư vấn : 0981.037.714
Tham khảo thêm tại: https://DanalacGold.vn/
Báo Sức khỏe & Đời sống - Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế
Báo Sức khỏe & Đời sống - Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế Câu hỏi tương tác 2: Bổ sung đạm Whey IMC đem lại hiệu quả gì với sức khỏe của trẻ?
A. Giúp bé tăng cân đều, không bị táo bón
B. Giúp bé không bị táo bón, tăng sức đề kháng
C. Hỗ trợ tiêu hóa, giúp bé hấp thu tốt, tăng cân đều mà không bị táo bón, tăng sức đề kháng cho bé
D. Hỗ trợ bé phát triển chiều cao

Hải Yến

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :
Mẹ Mốc
Chào bác sỹ, bé nhà tôi mới được 14 tháng, nhưng cháu hay ốm vặt. Tôi đã cai sữa cho con từ 6 tháng. Liệu đây có phải là nguyên nhân khiến con hay ốm vặt không? Bây giờ tôi nên làm thế nào ?
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Việc mẹ cai sữa sớm và không rõ lý do. Khuyến cáo là ít nhất đến 12, không nên cai trước 12 tháng, có thể mẹ có lý do nào đó. Việc cai sữa sớm như vậy là nguyên nhân bé tiếp nhận nguồn dinh dưỡng không cân đối kể cả sữa công thức vì không tốt bằng sữa mẹ để giúp bé phát triển tối ưu. Mất đi nguồn sữa mẹ là mất nguồn kháng thể cho trẻ và sau 6 tháng thì miễn dịch thụ động truyền cho bé trong suốt thời kỳ mang thai gần như hết và bắt đầu đến từ sữa mẹ cung cấp thì không còn. Các nguồn khác từ bé sản sinh ra qua tiếp xúc môi trường hoặc từ vaccin thì chưa đủ để bảo vệ bé. Chính vì vậy bé dễ ốm. Không nên cai sữa cho bé trước 12 tháng tuổi.  

PGS.TS Nguyễn Thị Việt Hà bổ sung:  Khi không có được nguồn dinh dưỡng "vàng" thì cần chọn "bạc" vậy. Thì ngoài sữa thì có thức ăn bổ sung. Với trẻ 14 tháng thì có 3 bữa chính và uống thêm sữa. 3 bữa cháo sẽ đạt 600-700calo phần thiếu thì có thể sử dụng sữa dễ hấp thu, dễ tiêu hóa. Sữa lúc này cần cân đối giữa whey và casein vì đây là giai đoạn bé cần đạm chậm tiêu hóa để phát triển xương... Một đường tiêu hóa khỏe mạnh quan trọng với hệ miễn dịch. Nếu hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh với hệ tiêu hóa khỏe mạnh thì em bé sẽ khỏe mạnh. Sữa đó phải cung cấp các chất dinh dưỡng, thành phần dinh dưỡng, chất bổ sung giúp niêm mạc ruột dễ hấp thu, tiêu hóa. Trong sữa công thức bổ sung probiotic và vượt qua dạ dày vào ruột, đại tràng thì rất tốt và sữa này bổ sung AHA, DHA... thì rất tốt.

Bình Minh, Thanh Hóa
Con tôi 2,5 tuổi, nhưng cháu chỉ có 9.5kg. Con đi học ăn theo thực đơn của trường, về nhà cũng bổ sung thêm thức ăn và sữa, thế nhưng con vẫn chậm tăng cân? Tôi được khuyên nên chuyển sang sữa khác cho con sử dụng. Có sữa nào dễ cho trẻ tăng cân không?
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Con bạn đang thiếu cân, chế độ ăn của bé có sữa và thức ăn bổ sung. Mẹ muốn hỏi về sữa thì với cân nặng hiện nay, bình thường 100ml chỉ có 60-70kcalo nên mẹ có thể sử dụng sữa cao năng lượng hơn 1kcalo/1ml (100kcal/100ml) chọn sữa dễ tiêu có whey, probiotic... Bên cạnh đó tăng độ năng lượng, tăng chất béo (phát triển não bộ, tăng cân), nếu chỉ tính năng lượng trong sữa thì tổng sữa cho bé chỉ 350ml-500ml/1 ngày, nếu chỉ tập trung sữa là không đủ mà còn 3 bữa ăn trong ngày. Từ rau nấu canh sang xào, thịt nấu thì sốt lên, cá cũng có thể sốt lên để tăng độ năng lượng.

Hy vọng mẹ sẽ làm tốt hơn

Nguyễn Hoàng, Hòa Bình
Con tôi 16 tháng tuổi, hiện cháu đang dùng sữa công thức kết hợp bú mẹ. Thế nhưng, gần đây, từ khi dùng thêm sữa công thức, cháu rất hay bị táo bón, lần nào đi nặng cháu cũng khóc. Mong bác sĩ cho tôi lời khuyên, trong trường hợp này, tôi có nên đổi sữa cho con không và nếu có thì nên dùng loại nào?
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Đây là vấn đề các mẹ hay gặp. trẻ 16 tháng, nếu mẹ cung cấp đủ 500ml sữa là đủ, nếu không có điều kiện cấp đủ mà phải dùng sữa công thức và cho rằng sữa công thức gây táo bón thì cần xem lại táo bón do dùng sữa công thức hay do chế độ ăn của mẹ, phải xem xét chế độ ăn toàn diện. Sữa là một trong những thực phẩm của chế độ ăn. 16 tháng phải ăn 3 bữa, mỗi bữa bát bột của bé vào khoảng là 180-200ml cần cho đủ rau để đủ chất xơ cần thiết, cần cho uống nước sau bữa ăn.

Nếu do sữa thì cần xem pha sữa có đúng quy định không, nếu thấy con chậm lên cân pha đặc hơn hoặc pha thêm nước cháo, chính vì pha đặc mà  không bù nước dẫn đến táo bón vì quá trình chuyển hóa chất là thủy phân. Mẹ nên tìm chọn lựa sữa trong táo bón, bớt casein có whey protein dễ tiêu hóa, sữa tăng cường chất xơ giúp bé đỡ táo bón. Tính giữa bữa ăn và sữa đủ lượng thức ăn cần thiết, đủ thể tích thức ăn để đủ phân đào thải.

Dù chọn sữa nào thì điều quan trọng sữa đảm bảo an toàn thực phẩm được cấp phép của các cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Quỳnh , Phú Thọ
Con tôi được 7 tháng, gần đây kể từ khi mẹ cháu đi làm trở lại, vậy nên gia đình có bổ sung sữa ngoài cho cháu. Thế nhưng, cháu chậm tăng cân. Xin bác sĩ tư vấn chế độ dinh dưỡng hợp lý, đặc biệt là chọn sữa phù hợp để giúp con tăng cân đều? Tôi xin cảm ơn
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Sau 6 tháng, mẹ bắt đầu đi làm thấy bé chậm tăng cân, không phải chế độ ăn của bé ngoài sữa còn có chế độ ăn bổ sung nên mẹ phải kiểm tra 2 phần thực phẩm cho bé. Đối với bữa ăn bổ sung cần xem lại vì các mẹ ít cho chất béo vào đó. Chỉ có 1 bữa bổ sung còn lại là sữa nên cần chú ý, bé 7 tháng thì bữa  ăn bổ sung có thể 120ml-150ml cần đậm độ năng lượng khoảng 1kcal/1ml tức là bữa bột từ 8-10ml chất béo gồm cả mỡ, sữa tốt hơn từ gà, cá tốt hơn thịt. Kiểm xem lượng sữa bé ăn hàng ngày   đủ sữa chưa,  cần dựa trên cân nặng của bé. Trọng lượng của bé nhân với (120-150ml/1kg/1ngày) từ lượng bát bột bé ăn khoảng 120ml-150ml + nước (khoảng 170-180ml thì phần còn lại là do sữa). Bé bú được bao nhiêu thì mẹ cần tính lượng bổ sung sữa. Mẹ nên chọn sữa bớt phần casein và cho vào whey protein. Cần lưu ý tỉ lệ whey/casein là 60/40 hoặc 50/50 thì dễ tiêu, sữa có bổ sung probiotic, nucleotic... giúp bé tăng đề kháng, dễ tiêu giúp bé tăng trưởng.

Thông tin mẹ cung cấp chưa cụ thể nên cũng chưa tư vấn bao nhiêu ml. Cũng không nên cho ăn quá thể tích dạ dày dễ làm bé dễ nôn trớ

MC
Theo PGS Mai thì có phải tất cả các loại đạm Whey đều dễ hấp thu với trẻ nhỏ?
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Tôi nghĩ phần trẻ bị táo bón ngay cả dùng sữa đạm whey thì vấn đề cân đối giữa tỷ lệ whey và casein rất quan trọng. Sữa mẹ thì 60% whey, 40% casein. Sau khi bé 1 năm thì tỷ lệ này là 50/50 làm bé dễ tiêu hóa. Trong trường hợp mặc dù có cho whey nhưng chỉ được 1 phần nhỏ thôi VD: 80% trong sữa bò là casein giờ giảm xuống 60% casein, 40% whey thì sữa đó cũng dễ gây táo bón hơn.

Công nghệ để làm whey không biến tính thì dễ tiêu hơn so với whey dễ bị biến tính.

MC
Thưa bác sĩ, khi bé bắt đầu ăn dặm cha mẹ thường gặp nhiều khó khăn trong quá trình chăm sóc. Nhiều bậc phụ huynh phản ánh, từ tuổi này bé lười ăn, hay ốm, chậm tăng cân, tăng chiều cao…. Tất cả đều khiến cha mẹ lo lắng. Dấu hiệu nào cho thấy trẻ không được chăm sóc đúng cách và đầy đủ?
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Trong  chu kỳ của em bé thì thực sự mốc 6 tháng là điểm mốc quan trọng. Bé chuyển ăn lỏng hoàn toàn sang ăn đặc hơn, ăn dặm. Có thể bố mẹ cho ăn quá sớm hoặc quá muộn hoặc chế độ cho ăn bổ sung không phù hợp dễ làm trẻ biếng ăn. Dấu hiệu: bé không ăn hết, kén chọn thực phẩm, bữa ăn kéo dài quá 30 phút, quấy khóc, phản ứng khi cho ăn... Khi nhận thấy dấu hiệu này mà không khắc phục dễ đây là mốc làm bé chậm tăng cân, suy dinh dưỡng... 6 tháng kỳ nghỉ của người mẹ phải đi làm nếu không vắt sữa cho bé thì rất dễ lượng sữa cung cấp cho bé không đủ sữa. Đây cũng là yếu tố đưa đến chất dinh dưỡng hàng ngày cung cấp cho bé tăng trưởng không đủ.

MC
Theo tôi được biết cũng giống như sữa mẹ có hàm lượng đạm whey , trên thị trường có một số sản phẩm sữa dành cho trẻ có hệ tiêu hóa kém chứa đạm Whey. Xin hỏi bác sĩ đạm Whey là gì, nó có lợi ích gì với trẻ nhỏ?
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Trên thị trường hiện nay rất hãng tạo sữa công thức bằng cách tiếp cận gần với thành phần trong sữa mẹ nên bớt thành phần casein trong sữa thay vào hàm lượng đạm whey cho giống sữa mẹ.  Tỷ lệ whey protein trong sữa mẹ cũng thay đổi theo từng giai đoạn của em bé nên sữa công thức cũng thay đổi từng độ tuổi để cân đối whey và casein. Whey protein phân tử nhỏ dễ biến tính theo thay đổi nhiệt (trẻ bú mẹ là ở nhiệt độ thích hợp, thường là 37 độ C) nên khi mà chúng ta biến whey protein trong sữa động vật hoặc thực phẩm khác thì biến từ dạng tươi, lỏng sang dạng sấy khô thành sữa công thức nên chịu tác động của nhiệt giảm lượng nước trong đó. Nên việc lựa chọn whey protein thay thế casein protein bằng whey là cần thiết là tốt hơn là sữa không thay nhưng không đủ. Người ta làm thế nào để nhiệt độ sấy whey protein ấy thấp thì tốt hơn nhiều. VD: khi đun 1 lít nước sôi thì ở 100oC, để whey protein ở nhiệt độ thấp hơn thì thay đổi áp suất khi phun sấy whey protein ấy và làm áp suất thấp hơn thì nhiệt độ sôi đến nhanh hơn. Chính vì vậy tác động ít làm biến tính, công nghệ này gọi là IMC làm cho whey protein giữ được giá trị sinh học tốt hơn cho vậy gần với whey gần với sữa mẹ hơn.

Khi sử dụng sữa công thức lựa chọn thêm thành phần whey tốt hơn là không thêm whey và được phun sấy khô ở một điều kiện thấp hơn.

MC
Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng vô cùng quý giá, nhưng sẽ không phải là vô tận. PGS Mai có thể chia sẻ thêm, bên cạnh sữa mẹ và các thức ăn bổ sung, ở tuổi nào trẻ nên được bổ sung thêm nguồn sữa từ bên ngoài? Và bổ sung với liều lượng thế nào là phù hợp?
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Như chúng ta biết khuyến cáo của Tổ chức y tế thế giới thì nên cho trẻ bú hoàn toàn trong 6 tháng đầu, sau đó duy trì bú mẹ đến 24 tháng hoặc lâu hơn. Sau 24 tháng thì đường tiêu hóa bé tốt hơn nên bé có thể tiếp thu, tiêu hóa được sữa bò, hoặc sữa động vật khác. Sữa mẹ và sữa thay thế khác nhau về trọng lượng phân tử vì whey protein trong sữa mẹ nhỏ hơn nên việc tiếp xúc với dịch tiêu hóa tốt hơn nhiều. Chính vì vậy khi bé dùng sữa công thức (Casein protein) hay đầy bụng khó tiêu nên thường sau 2 tuổi thì mới bổ sung sữa khác.

 

MC
Tuy nhiên trong một số trường hợp khi người mẹ không đủ sữa, không có sữa hoặc do điều kiện sức khỏe không cho phép, người mẹ bắt buộc phải nuôi con bằng sữa công thức. Nguồn sữa công thức có đủ để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của trẻ không? Nó có ưu điểm và nhược điểm gì?
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Qua việc chăm sóc trẻ đều nhận thấy nguồn sữa công thức đề muốn đạt được công thức như sữa mẹ nhưng cho đến tận hiện nay thì chưa có nguồn sữa công thức nào thay thế giống như sữa mẹ. Họ chỉ muốn đạt được ngưỡng gần nhất. Trong thành phần sữa công thức người ta cũng quan tâm đến yếu tố chất đạm. Trong sữa công thức thì hàm lượng chất đạm bao giờ cũng cao hơn một chút để một phần nào đó để lấy lượng bù lại chất lượng. Trong sữa công thức không có nguồn kháng thể để giúp cho bé bảo vệ mình trước yếu tố môi trường. Trong sữa công thức, đạm khó tiêu hơn nên người ta cho thêm enzym, probiotic...

Nên các mẹ cần dành thời gian, tình cảm, động tác bú rồi dành cho mình giấc ngủ, nghỉ ngơi, chế độ để có nguồn sữa. Nếu không đủ thì khi lựa chọn sữa thêm nên cần chú ý thành phần chất đạm, probiotic...

 

 

 

MC
Thưa PGS.TS Lê Bạch Mai, xin bà cho biết, tại sao Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo nuôi con bằng sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ? Bà có thể kể ra ở đây các lợi ích nuôi con bằng sữa mẹ đem lại không?
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Hiện nay các bà mẹ muốn hay ăn chóng lớn, thông minh. Tuy nhiên do đôi khi công việc quá bận nên chưa quan tâm đến nguồn sữa tốt nhất, quý nhất cho sự tăng trưởng cũng như miễn dịch của bé - đó chính là sữa mẹ. Đôi khi các mẹ không có thời gian cho bé bú, chính động tác bú của mẹ làm sữa tiết tốt hơn. Khi cho bú cần cạn kiệt từng bên vú rồi chuyển sang vú kia rất cần thiết vì khi bé không bú hết sữa làm cho lượng sữa trong vú chính là yếu tố làm ức chế bài tiết sữa. Do các mẹ đi suốt ngày, nhiều việc cũng làm cho mẹ sao nhãng việc chăm sóc bản thân từ chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi, giấc ngủ không được quan tâm làm cho sữa mẹ cạn kiệt đi. Một số mẹ chưa hiểu được lợi ích từ sữa mẹ: vô trùng, nhiệt độ phù hợp, tạo kháng thể, làm cho trẻ tăng sức đề kháng, chống thiếu máu tốt hơn so với sữa công thức. Do không hiểu được nên làm cho các bà mẹ duy trì nguồn dinh dưỡng chưa được quan tâm.

 

MC
Thưa PGS.TS Nguyễn Thị Việt Hà, nếu sử dụng sữa công thức nhất là ở những trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc có vấn đề về đường tiêu hóa…. có cần những lưu ý gì đặc biệt? Có cần những loại sữa dành riêng cho mỗi đối tượng không?
PGS. TS. Nguyễn Thị Việt Hà :

Với những em bé sinh non, ngyên nhân sinh non đến từ bà mẹ mà cũng có thể từ em bé. Chúng ta đều biết ba tháng cuối của thai kỳ  các bé tích lũy được canxi, sắt, giai đoạn tăng cân mạnh trong ba tháng đó, nhưng vì lý do nào đó bé sinh ra đời sớm sơn dự định như vậy, điều này có nghĩa là  dự trữ năng lượng  của bé không đủ. Vậy làm thế nào để cung cấp năng lượng đủ cho các em bé đó. Người ta nhận  thấy rằng sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho bé sinh non, như PGS. Mai chia sẻ, trong sữa mẹ 60% là đạm way đạm mà cung cấp đầy đủ axit amin thiết yếu nó rất dễ cho tiêu hóa, luân chuyển trong ruột của em bé nhanh và giúp cho sự phát triển hệ vi khuẩn chí đường ruột của các em bé. Thứ 2 là thành phần sữa  mẹ có rất nhiều kháng thể đặc biệt là nguồn sữa non của bà mẹ trong giờ đầu sau sinh người ta ví nhữ liều vắc xin đầu tiên cung cấp năng lượng cho các bé. Thứ ba là nguồn cung cấp chất đường, chất béo cho các em bé rất dễ hấp thu và tiêu hóa. Tuy nhiên cho ăn bao nhiêu lại khó, vì em bé thì đường ruột chưa trưởng thành nó chỉ thích nghi với một lượng thức ăn nhất đinh, ngay cả sữa mẹ cho ăn nhiều quá nó cũng không thích nghi với bé. Do đó, bao giờ người ta cũng lựa chọn nguồn sữa dễ hấp thu, dễ tiêu hóa nhất cho các em bé. Khi bé có thể tiêu hóa hấp thu được rồi người ta lại muốn thúc cho bé tăng trưởng để bắt kịp đà tăng trưởng. 

Người ta sẽ làm thế nào, người ta làm giàu sữa mẹ bằng cách tăng cường chất đạm, đường, vitamin khoáng chất và sắt  để em bé được tăng trưởng. Còn trong điều kiện như việt nam chúng ta, em bé mà được làm giàu bởi thành phần ấy thì không có. Do đó khi bà mẹ không thể làm giàu được nguồn sữa của mình hay khoogn thể có được nguồn sữa, lúc đó người ta sử dụng nguồn sữa dành cho các em bé sinh non. 

Đặc điểm của sữa này  dành cho bé sinh non là nhiều kalo, protein dễ tiêu hóa hơn chính vì vậy giúp bé bắt kịp được đà tăng trưởng, nếu chúng ta  cho ăn đánh giá những tiến trình em bé như vậy thì chúng ta thấy sự thay đổi. Còn nếu chúng ta nóng vội cho em bé ăn nhiều, vượt quá khả năng hấp thư của em bé thì nó gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng như viêm ruột hoại tử, tiêu chảy, bất dung nạp.

MC
Làm sao để những trẻ này có thể bắt kịp đà tăng trưởng với những bé khác? Việc lựa chọn sữa không phù hợp với trẻ sẽ để lại hậu quả gì? Bác sĩ có thể cho quý khán giả biết những dấu hiệu cho thấy thực phẩm bé ăn không phù hợp hoặc đang gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của trẻ?
PGS. TS. Nguyễn Thị Việt Hà :

Thông thường với sữa mà chúng ta dùng từ không hợp có hai cái, thứ nhất là không dung nạp đường latose đây là nguyên phát của dân tộc chúng ta những người dân châu Á phần lớn là không dung nạp. Nhưng biểu hiện  của sự không dung nạp này nó không xảy ra trước độ tuổi lên 3, nó xảy ra muộn hơn . Như vậy  đại bộ phận của chúng ta không dung nạp là do thứ phát do tiêu chảy, bị suy dinh dưỡng, bị cắt đoạn ruột nó làm tổn thương diềm bàn chải bề mặt ruột, em bé mà bị bất dung nạp thì xuất hiện ví dụ đang đỡ tiêu chảy thì bỗng nhiên xuất hiện trở lại, bụng bé trướng, đi ngoài nhiều phân chua, quấy khóc người ta gọi là cơn thất. Còn bất dung nạp thứ 2, là dị ứng sữa, thường dị ứng sữa là dị ứng đạm trong sữa. Với sữa mẹ thì không bao giờ có dị ứng đạm trừ khi bà mẹ uống sữa, ăn một số thực phẩm và thành phần rất nhỏ qua sữa gây ra dị ứng . Còn lại bà mẹ khỏe mạnh bình thường không bao giờ gây ra dị ứng cho em bé. Em bé hay dị ứng với thành phần Protein trong sữa bò, trong protein đấy nó có cả trong đạm kazein và kazin  khi gây ra hiện tượng  dị ứng nó sẽ xuất hiện dị ứng trên đường tiêu hóa, hô hấp, ngoài ra…

Trong dị ứng đạm sữa bò qua hai giai đoạn. Thứ nhất là triệu chứng phản ứng rất sớm ví dụ bé vừa uống ngụm sửa quanh miệng đỏ, nổi chàm da, nôn, tiêu chảy đây là dị ứng nhanh. Còn có những bé phản ứng chậm tức là phải ăn một thời gian rồi thì bé xuất hiện triệu chứng đây. Do đó khi một em bé ăn sữa mà xuất hiện triệu chứng của tieu hóa, hô hấp, chàm ngoài ra để được đánh giá và tư vấn chọn loại sữa cho phù hợp. 

MC
Thưa bác sĩ, nhiều phụ huynh phản ánh khi uống sữa, một số trẻ thì táo bón, trẻ lại tiêu chảy. Là chuyên gia tiêu hóa, xin bà cho biết, nguyên nhân do đâu? Nhiều cha mẹ tự ý mua men tiêu hóa hay men vi sinh về cho trẻ uống để bé hấp thu tốt, điều này có đúng không? BS có lời khuyên gì? :
PGS. TS. Nguyễn Thị Việt Hà :

Nguyên nhân tiêu chảy với em bé khi sử sữa công thức hay sữa ngoài khác thì vấn đề đầu tiêu phải kiểm tra là chất lượng của sữa đó. Chất lượng ở đây là sự thanh trùng, vô khuẩn tại vì sữa mà không được bảo quản hợp lý thì bị hỏng nhiễm khuẩn mà bé uống vào sẽ bị tiêu chảy. Nếu sữa đã đảm bảo, thì nguyên nhân thứ 2 là dụng cụ pha sữa, bình pha sữa, chúng ta phải tiệt trùng dụng cụ đó nếu không các bình hoặc dụng cụ pha sữa rất dễ lên men nhiễm khuẩn  từ đây dẫn đến tiêu chảy.  Và khi đã bỏ qua được thành phần vệ sinh thì chúng ta quan tâm đến thành phần sữa đó, ví dụ các bạn bị tiêu chảy sau đợt tiêu chảy có tình trạng kém dung nạp đường mà chúng ta lại cứ cho ăn như thông thường nó lại có thể làm tiêu chảy kéo dài. Như lúc trước tôi trình bày có thể dẫn đến tiêu chảy là dự ứng sữa.

Còn nhóm thứ 2 là táo bón, phần lớn liên quan đến việc sữa khó hấp thu tiêu hóa. Nhiều bà mẹ có tâm lý muốn pha cho con uống đặc để uống được nhiều hơn nên thay vì uống như vậy lại pha sữa đặc lại không bổ sung đủ nước, bổ sung chất xơ, như vậy dẫn đến đông vón. 

Về Men vi sinh và men tiêu hóa

Chúng ta phải phân biệt 2 loại, men tiêu hóa là những men như amela tiêu đạm, tiêu mỡ  như lipaz hoặc tiêu protein như protea những enzim đấy  là cơ thể tiết ra  tại các tuyến tiêu hóa. Trên thị trường chúng ta có nhiều men tiêu hóa đó  được tổng hợp có thể được chiết xuất từ loại khác ví dụ như từ động vật nếu đấy là men tiêu hóa thì cần có sự khuyến cáo của bác sĩ, bởi nếu không được hướng dẫn chúng ta sẽ làm cho tuyến tiêu hóa của chúng ta không tiết ra man enzim nữa, như thế không tốt cho cơ thể.

Còn men thứ 2 mà chúng ta rất hay dùng là men vi sinh, đó là vi sinh vật sống chúng ta đưa vào cơ thẻ có lợi. Men vi sinh mà chất lượng nó phải có tiêu chí, không phải chỉ Vn dùng đâu mà thế giới họ cùng dùng.  Và men vi sinh đó phải có chuẩn mục, men vi sinh đó nó phải được phân lập từ vi khuẩn có nguồn gốc từ người, nó vào đường ruột của chúng ta nó phải  đi qua hàng rào axit của dạ dày  dịch mật trên các tuyến tiêu hóa, nó phải đi xuống đại tràng của chúng ta để phát huy tác dụng, nó phải được chứng minh trên lâm sàng, chứng minh trên thực nghiệp là nó có cơ ché tác dụng thực chất và đặc biệt nó phải an toàn trong quy trình sản xuất, quy trình bảo vệ cũng như là khi sử dụng. Do đó ông bố bà mẹ tự ý mua men vi sinh mà đặc biệt là men không có nguồn gốc rõ ràng thì vô hình chung chúng ta đưa vi khuẩn vào trong ruột của bé lúc đó lại nguy hiểm. Do đó dùng loại men vi sinh gì có khuyến cáo của bác sĩ. 

Còn một loại men vi sinh người ta trộn vào thực phẩm như sữa, đồ uống thì chúng ta cẩn thận một chút xem nhà sản xuất ấy có đáng tin cậy để sử dụng không, đặc biệt nguồn thực phẩm bổ sung ấy phải đảm bảo một cách an toàn tránh môi trường ô nhiễm bên ngoài tác động vào. 

MC
Hiện nay, có quan điểm bé gặp vấn đề về hệ tiêu hóa khi uống sữa công thức là do tỷ lệ đạm trong sữa chưa phù hợp. Tại sao cũng là đạm whey nhưng trẻ bú sữa mẹ ít bị táo bón hơn, trong khi uống sữa công thức trẻ hay gặp vấn đề tiêu hóa, có phải do lượng đạm và các chất khác chưa phù hợp. Nhận xét của của PGS.TS Nguyễn Thị Việt Hà như thế nào ạ?
PGS. TS. Nguyễn Thị Việt Hà :

Với những em bé mà ăn sữa mẹ ít táo bón hơn so với ăn cũng thức nó có nhiều lý do, lý do thứ nhất đó là thành phần đạm dễ tiêu hóa, dễ hấp thu nó không bị đông bón xà phòng, không bị đông cứng lại trong đường tiêu hóa,  không làm cho em bé bị táo bón, nhưng thành phần còn lại ở trong sữa mẹ cũng giúp em bé  không bị táo bón đó là thành phần đường latose trong sữa mẹ. Khi người ta làm  so sánh trong sữa mẹ với các loại sữa của động vật có vú thì lượng đường latose trong sữa mẹ cao nhất, lượng đường này cung cấp năng lượng cho đứa bé và làm  hệ vi sinh đường ruột của em bé tốt, nó tạo môi trường axit làm cho vi khuẩn ưa a xit gia tăng, khi gia tăng lợi khuẩn ấy nó giúp đường tiêu hóa của đứa bé tốt

Tốc độ luân chuyển của đường ruột tốt em bé đỡ bị táo bón hơn.

Vấn đề thứ 3 nữa là bây giờ các hãng sữa cũng bắt đầu  bắt trước sữa mẹ, đó là trong sữa mẹ có thành phần po-li-vo- sac-ca-rit thành phần này không cung cấp năng lượng cho trẻ nhưng lại là nguồn cung cấp dồi dào cho sự phát triển của em bé để nó thúc đẩy sự phát triển hệ miễn dịch, và với nguồn nặng lượng từ đây nó làm cho một loạt chuyển hóa  trong đường ruột tạo ra các axit béo chuối ngắn, rồi tạo ra  các chất chuyển hóa trong đường ruột và giúp sự lưu thông của đường ruột  tốt hơn. Như vậy cái em bé ít bị táo bón do ăn sữa mẹ không phỉa là thành phần đạm whey mà còn ở thành phần đường mà ở các thành phần po-li-vo- sac-ca-rit.

Còn nếu các em bé ăn sữa công thức mà sữa công thức không được điều chỉnh chúng ta giữ nguyên tỷ lệ đạm kazein trong sữa bò là 80% và đạm whey là 20%, thì như chúng tôi đã trình bày, đạm  kazein là đạm có trọng lượng phân tử lớn dễ bị tủa  tại nồng độ PH của dạ dày  và nó tủa đóng cục nên nó rất khó để tiêu hóa, để hấp thu nên dẫn đến  chuyện nó hút nước làm thay đổi cấu trúc phân do đó các bé dễ bị táo bón và khó đi đại tiện. Với em bé ăn sữa mẹ thì không phải uống nước vì nước trong sữa mẹ đã đủ rồi, nhưng với các bé ăn sữa công thức phải uống nước bởi nếu chúng ta cứ cho ăn như vậy mà không bổ sung nước cho các bé  thì hiện tượng táo bón nó xảy ra. Do đó, các  hãng sữa công thức người ta phải điều chỉnh tỷ lệ đạm whey, kazein, để gần giống sữa mẹ.Thậm chí khi điều chỉnh đạm whey rồi người ta còn thủy phân đạm whey đó hoặc kazein để tiêu hóa một phần sữa đi giúp các em bé đơ bị các vấn đề về tiêu hóa thức ăn tốt hơn. 

 

MC
Tôi thấy trong các sản phẩm sữa trên thị trường đều có bổ sung men tiêu hóa gồm các vi khuẩn có lợi và chất xơ vậy thành phần này có quan trọng không? và vai trò như nào đối với hệ tiêu hóa của bé.
PGS.TS Lê Bạch Mai :

Trên thị trường một số sữa bổ sung lợi khuẩn, thì lợi khuẩn đi từ miệng tác động hệ thống ruột nhưng muốn đi xuống ruột thì phải qua dạ dày mà axit ở dạ dày mà pH <2 thì hầu như các probiotic đều chết hết nên khi xuống ruột non, đại tràng vai trò kém đi. Nếu như vậy các hãng có bổ sung probiotic nhưng thực tế lượng thực probiotic còn sống đi xuống dưới tác động để phát huy vai trò ở ruột, đại tràng mới đánh giá hiệu quả sữa đối với quá trình tiêu hóa. Các bà mẹ nhận thấy bé có đỡ táo bón hơn không. Với một số sữa người ta sử dụng chủng vi khuẩn probiotic có tính kháng axit cao (anti axit) thì chủng này đi xuống dưới tốt hơn làm tăng hấp thu, sinh kháng thể, tăng đề kháng.

Để tồn tại được thức ăn probiotic, thì trong sữa mẹ có thức ăn cho các probiotic nên các hãng bắt chước cho thêm chất xơ để nuôi dưỡng con vi khuẩn đó. Làm thức ăn cho các vi khuẩn có sẵn trong đường ruột của bé thì hệ vi khuẩn có lợi phát triển tốt hơn.

Mạnh Hà, 30 tuổi, Hà Nội
Mạnh Hà, 30 tuổi, Hà Nội Chào bác sỹ, bé nhà tôi mới được 1 tháng, mẹ cháu từ khi sinh cháu bị mất sữa không cách gì có sữa cho con, nên tôi phải nuôi cháu bằng sữa ngoài. Việc nuôi bé rất vất vả, cứ 3 tiếng phải ăn 1 lần, ngủ cũng phải cho ăn. BS cho tôi hỏi việc ăn 8 bữa sữa thế này bé có tiêu hóa được không? Có thể cho bé ngủ luôn qua đêm không phải ăn được không? Bé có đói không?
PGS. TS. Nguyễn Thị Việt Hà :

Bạn nói đến 8 bữa sữa một  ngày là nhiều, nhưng với trẻ sơ sinh thì tùy theo cân nặng, mức độ  non tháng hay đủ tháng, thông thường với em bé đủ tháng từ 8-10 bữa/ ngày với bữa sữa như vậy thì không nhiều. Vấn đề thứ hai là có nhất thiết phải gọi bé dạy ăn không điều này phụ thuộc vào lượng ban ngày em bé  ăn như thế nào, phụ thuộc vào giấc ngủ, sức khỏe của em bé. Có em bé sức yếu bú ít, nêu skhoong cho ăn bé lại nhiều vấn đề rất nguy hiểm. Chúng tôi làm việc tại BV gặp nhiều bố mẹ nói con lười ăn lắm, không thèm ăn nó ngủ cả ngày, đến khám  thì bác sĩ phát hiện tim bẩm sinh, nó rất yếu mệt  không muốn ăn. Nên nếu số bữa mà trẻ ngủ nhiều phải cho đi kiểm tra. Còn các em bé sưc skhoer bình thường thì một bữa sữa chỉ duy trì được ba tiếng là nó đói do đó cái viecj dậy ăn đêm hay không phải đánh giá tổng trạng bé, Ví dụ trước bé đi ngủ giấc dài thì để bé ngủ. Còn chuyện cho ăn vào lúc ngủ là chúng tôi gặp nhiều, ông bố bà mẹ sai lầm khi cho ăn vào lúc ngủ. lúc ngủ trẻ nó gà gạt, đường thở đường ăn  nó giao nhau nên cho ăn lúc đó nó đi vào vùng hầu họng và đi vào đường thở có thể gây ra những nguy hiểm  cho các con. Lượng ăn trong lúc ngủ không được bao nhiêu, ngoài ra lại tạo cho đứa trẻ thói quen xấu.

Vì vậy với em bé của bạn thì bạn phải xem lượng sữa của em bé ăn ban ngày đã đủ chưa, nếu đủ thì không nhất thiết phải gọi bé dậy ăn đếm, và có điều chỉnh cho phù hợp. 

 

KHÁCH MỜI THAM DỰ
  • PGS. TS. Nguyễn Thị Việt Hà
    Trưởng khoa Tiêu hóa Bệnh viện Nhi Trung ương, Phó chủ nhiệm bộ môn Nhi Đại học Y Hà Nội
    Đặt câu hỏi
  • PGS.TS Lê Bạch Mai
    Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia.
    Đặt câu hỏi
ĐẶT CÂU HỎI :
Bình luận
  • Hương (Đống Đa, Hà Nội)

    Thưa chuyên gia, con của em rất lười ăn, nhưng đổi lại rất thích uống sữa. Năm nay cháu tròn 3 tuổi. vậy chuyên gia cho em hỏi, sữa có thể bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho bé được hay không? Khi mà cả ngày cháu chỉ ăn được lưng 2 bát cơm với thịt,cá và rau thôi. CÒn lại toàn uống sữa là chủ yếu.
  • Quỳnh Anh (anh.nguyenquynh@gmail.com)

    Chào chuyên gia, Chuyên gia cho em hỏi, có phải nếu pha sữa đặc hơn so với công thức sẽ dẫn tới tình trạng táo bón cho trẻ, đúng không ạ?
  • Minh Anh (Cầu Giấy, Hà Nội)

    Thưa chuyên gia, cho tôi hỏi nếu như pha sữa loãng hơn so với công thức của loại sữa đó thì có dẫn tới hậu quả gì nghiêm trọng không ạ?
  • Trà My (tramynguyen@gmail.com)

    Thưa chuyên gia, các loại sữa nên uống thời điểm nào trong ngày là tốt nhất ạ?
  • Trung (Văn Trung)

    Con tôi 2 tuổi mà con cũng rất lười ăn chỉ thích uống sữa có hôm 1 tối uống 4 hộp sữa công thức pha sẵn. Nếu uống sữa thì có đủ dinh dưỡng k?
  • Minh (minhkt.lavender@gmail.com)

    Dạ. Thưa các chuyên gia con em gần 3 tuổi thì nên bổ sung thêm các loại sữa nào ạ. Con của em hiện tại hơi nhẹ cân so với các bạn cùng tuổi. Chuyên gia tư vấn giúp em ạ.
  • Thảo (tranthanhthaoxx@gmail.com)

    Bác sĩ cho em hỏi với trẻ 5 tháng thì có nên cho uống thêm sữa ngoài chưa, vì em thấy mọi người khuyên cho uống kèm sữa mẹ thì sau này con mới chịu uống chứ không là sẽ không chịu uống. vậy có đúng k ạ
  • Huyền (Khánh Huyền HN)

    Cho tôi hỏi với trẻ mập sẵn thì có nên cho uống sữa không? vì sữa không đường cháu nhà tôi k chịu uống mà không cho uống thì cũng sợ con thiếu chất con mới 4 tuổi
  • Hướng Hoàng (huongtvh)

    Bs ơi! Bs cho em hỏi chút là: bé nhà em thường hay quấy khóc, mồ hôi trộm nên được nhiều người tư vấn cần bổ sung vitamin d3 nhỏ giọt. Bs cho em hỏi là vitamin kiểu dung dịch như này hoặc một số loại siro trị ho cho bé có thể nhỏ kèm vs sữa để cho con dùng hay không ạ? Con nhà em hiện được 16 tháng ạ
  • nhiều người muốn hỏi (không có)

    Trong các hãng sữa Pháp, Úc, Hà Lan, VN thì bs thấy nguồn sữa ở đâu là tốt nhất và tiêu chuẩn cao nhất ạ?
  • k (k)

    Sữa bột công thức được sản xuất từ sữa tươi của động vật như bò, dê, cừu…. sấy khô thành dạng bột và trộn thêm các vitamin, khoáng chất cần thiết với tỉ lệ cân đối cho từng đối tượng người sử dụng. Nếu đã mở hộp cho bé uống thì thời gian tối đa bao lâu sẽ hỏng sữa ạ?
  • Yến Hoàng (hoangyenmbt@gmail.com)

    Sáng trưa chiều tối - những lúc ấy có cần uống các loại sữa khác nhau không thưa bs? Theo các độ tuổi lớn dần của con thì nên chọn sữa như thế nào mới được ạ? Nhiều lúc biết sữa tốt mà thấy con uống không tăng cân, ăn tốt thì có nên đổi sữa không ạ?
  • Mai Hằng (Hangmk.dkh)

    Sữa chua có nên dùng buổi tối không thưa bác sĩ? Cách dùng sữa bột, sữa chua, váng sữa cho bé dưới 1 tuổi như thế nào mới chuẩn ạ?
  • Lê Thị Quỳnh (quynhle2202@gmail.com)

    Dùng sữa tươi cho các độ tuổi của bé như thế nào thì đúng cách ạ? Mẹ chồng em chỉ muốn cho con uống sữa tươi và k cho uống sữa công thức, sữa đóng lốc. Nhờ bác sĩ tư vấn ạ!
  • Thúy Hà Phan (hapt)

    Bs ơi! Hiện trên thị trường có vô vàn hãng sữa và loại sữa khác nhau. Ví dụ như bé 6 tháng tuổi cũng có nhiều loại khác nhau. Yếu tố quan trọng hàng đầu để lựa chọn sữa cho bé mà khi chọn sữa điều đầu tiên bạn cần lưu ý đó là thành phần có trong sữa và các thông số của sữa, theo từng nhóm độ tuổi nữa ạ
  • Thu Nga (ngalt.kp @gmail.com)

    Bs ơi! có phải sữa cứ có nhiều canxi là tốt cho bé hay không ạ? Có cần chú ý gì về thời điểm và độ tuổi uống hay không ạ

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐẶT CÂU HỎI & NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ TỪ CHUYÊN GIA
ĐỌC NHIỀU NHẤT