Những "gia đình" voọc chà vá chân đen đang sinh sống tại Vườn quốc gia Núi Chúa.
Ngày 20/4, đại diện Ban quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa – Phước Bình (tỉnh Khánh Hòa) cho biết, voọc chà vá chân đen (Pygathrix nigripes) là loài linh trưởng đặc hữu của vùng Đông Dương và là một trong những loài linh trưởng nguy cấp (EN). Đây cũng là loài nằm trong Sách Đỏ Việt Nam và được quan tâm bảo tồn ở Việt Nam và trên thế giới.
Tại Vườn quốc gia Núi Chúa, loài này được ghi nhận lần đầu tiên vào năm 1994. Qua nhiều giai đoạn điều tra, giám sát, số lượng quần thể đã có những biến động lớn về số lượng cá thể và đàn. Cụ thể, năm 2003 ghi nhận từ 470 đến 1.000 cá thể; năm 2013 ghi nhận từ 420 đến 955 cá thể.
Từ năm 2023 đến nay, kết quả nghiên cứu mới nhất cho thấy có khoảng 889 cá thể, với ước tính tổng thể quần thể có thể đạt từ 889 đến 1.139 cá thể, phân bố trong 59 đàn.
Loài voọc chà vá chân đen tại Vườn quốc gia Núi Chúa phân bố nhiều nhất ở khu rừng thường xanh ven suối.
Các đàn chà vá chân đen tại đây chủ yếu sinh sống trong các kiểu rừng thường xanh trên núi thấp, tập trung ở khu vực phía Đông và Đông Bắc của Vườn quốc gia Núi Chúa. Đàn lớn nhất ghi nhận có tới 60 cá thể, trong khi đàn nhỏ nhất chỉ có 4 cá thể.
Đáng chú ý, mật độ phân bố cao nhất nằm ở khu rừng thường xanh ven suối, với khoảng 21 đàn, ước tính từ 294 đến 373 cá thể. Đây là khu vực có nguồn thức ăn dồi dào, điều kiện sinh cảnh thuận lợi, giúp duy trì và phát triển quần thể.
Video: "Gia đình' voọc chà vá chân đen ở Vườn quốc gia Phước Bình cùng nhau chuyền cành, nghỉ ngơi trên các tán cây không chỉ phản ánh tập tính sinh học đặc trưng mà còn cho thấy môi trường sống đang được bảo vệ tương đối ổn định.
Sự hiện diện và phát triển của voọc chà vá chân đen tại Vườn quốc gia Núi Chúa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây được xem là một trong những khu vực phân bố trọng điểm của loài trên toàn cầu.
Đồng thời, hệ sinh thái rừng tại đây mang tính đặc thù với sự giao thoa giữa rừng khô hạn ven biển và rừng thường xanh, tạo điều kiện cho nhiều loài động, thực vật quý hiếm cùng tồn tại.
Chà vá chân đen ở đây di chuyển và kiếm ăn khá gần nhau, thỉnh thoảng có sự nhập đàn nhưng hầu hết thời gian trong ngày các đàn di chuyển và kiếm ăn riêng lẻ.
Bên cạnh đó, khu vực Vườn quốc gia Phước Bình với hệ sinh thái rừng núi cao ẩm mát cũng đóng vai trò là hành lang sinh học quan trọng, góp phần kết nối, mở rộng không gian sống cho các loài linh trưởng.
Sự liên kết sinh thái giữa hai vườn quốc gia không chỉ giúp duy trì đa dạng sinh học mà còn tăng khả năng thích ứng của các loài trước biến đổi khí hậu và các tác động từ con người.
Theo các các nhà nghiên cứu, voọc chà vá chân đen được Danh lục Đỏ Thế giới IUCN (IUCN, 2020) xếp hạng bảo tồn ở mức nguy cấp (EN), Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở mức nguy cấp.
Trong những năm qua, công tác quản lý, bảo vệ rừng tại khu vực này đã được các cấp, ngành quan tâm triển khai đồng bộ. Lực lượng kiểm lâm, Ban quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa – Phước Bình thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng, săn bắt động vật hoang dã.
Thực tế cho thấy, sự phục hồi của voọc chà vá chân đen không chỉ là tín hiệu tích cực cho công tác bảo tồn, mà còn khẳng định giá trị của hệ sinh thái rừng đặc hữu tại Khánh Hòa.
Giữa những biến động của môi trường và khí hậu, việc bảo vệ những "gia đình" linh trưởng quý hiếm này chính là giữ gìn một phần di sản thiên nhiên vô giá của Việt Nam.
