Ý tưởng của chiến thuật "hành lang máy bay không người lái (UAV)" là triển khai dày đặc các đội UAV tại những khu vực tranh chấp, từ đó giành quyền kiểm soát không phận cục bộ và mở đường cho bộ binh, xe bọc thép Nga tiến lên mà không chịu tổn thất lớn như trong các đợt tấn công trực diện trước đây. Tuy nhiên, cho đến nay chiến thuật này vẫn chưa mang lại bước đột phá đáng kể về mặt tác chiến.
Binh sĩ Nga vận hành UAV. (Nguồn: RIA Novosti)
Trong thời gian qua, Ukraine đã xây dựng các "vùng tiêu diệt" kéo dài nhiều kilomet phía trước chiến tuyến. Những khu vực này được UAV Ukraine giám sát liên tục, có thể phát hiện sớm các đơn vị Nga trước khi họ tiếp cận chiến hào. Khi bị phát hiện, lực lượng Nga thường lập tức hứng hỏa lực từ UAV cảm tử và pháo binh Ukraine.
Các khu vực như Kostyantynivka hay Chasiv Yar đã trở thành ví dụ điển hình cho kiểu phòng thủ này. Do các đợt tấn công cơ giới quy mô lớn liên tục chịu tổn thất nặng, Nga buộc phải thay đổi chiến thuật. Thay vì tung xe tăng và bộ binh ồ ạt, Moscow hiện sử dụng các nhóm nhỏ từ 3-5 binh sĩ để bí mật xâm nhập vùng tranh chấp.
Những nhóm này chủ yếu là kíp vận hành UAV. Họ tận dụng tầng hầm, nhà đổ nát hoặc các hàng cây để lập các vị trí tiền phương điều khiển máy bay không người lái. Sau khi ổn định vị trí, họ triển khai UAV trinh sát, UAV tấn công và cả các hệ thống chống UAV nhằm làm suy yếu mạng lưới trinh sát của Ukraine.
Từ nhiều vị trí nhỏ như vậy, Nga đang cố gắng tạo thành những "hành lang UAV" liên kết với nhau, nơi UAV Nga có thể hoạt động với mật độ cao và chiếm ưu thế trên không phận địa phương.
Các UAV này không chỉ săn tìm pháo binh và đội điều khiển UAV Ukraine, mà còn đánh chặn UAV đối phương và yểm trợ cho các đơn vị Nga tiến công. Bộ Quốc phòng Nga gần đây cũng liên tục công bố video cho thấy UAV Nga xuất phát từ các vị trí tiền tuyến để tấn công mục tiêu Ukraine.
Một trong những khu vực Nga áp dụng chiến thuật này mạnh nhất hiện nay là quanh thành phố Kostyantynivka ở Donetsk. Nga đã dành nhiều tháng để tìm cách tiến vào thành phố này, như một phần trong chiến dịch kiểm soát tuyến phòng thủ Slovyansk-Kramatorsk của Ukraine. Theo các nguồn tin, lực lượng Nga hiện chỉ kiểm soát khoảng 10% Kostyantynivka, chủ yếu ở phía đông thành phố.
Theo đánh giá của Viện Nghiên cứu Chiến tranh Mỹ (ISW), Nga đang liên tục đưa các nhóm UAV nhỏ xâm nhập vào phía tây thành phố để thiết lập các tiền đồn điều khiển UAV, tạo thành mạng lưới hành lang hỗ trợ cho các đợt tấn công lớn hơn.
Tuy vậy, hiệu quả thực tế vẫn còn hạn chế. Các nguồn tin Ukraine cho biết tốc độ tiến quân của Nga tại khu vực này đã chậm lại còn khoảng 1 km mỗi tuần, dù Moscow đã huy động đáng kể nhân lực và trang thiết bị.
Một trong những nguyên nhân chính là Ukraine liên tục mở các đợt phản công nhằm phá vỡ các tuyến xâm nhập của Nga. Các cuộc phản kích quanh Kostyantynivka và Chasiv Yar buộc Nga phải phân tán lực lượng để giữ vị trí thay vì tập trung cho tấn công.
Ngoài ra, Nga cũng gặp khó khăn về hậu cần UAV. Các đội UAV tiền tuyến cần nguồn tiếp tế liên tục về máy bay, pin và thiết bị điều khiển, trong khi các tuyến tiếp tế này thường xuyên trở thành mục tiêu của Ukraine.
Dù Nga có ưu thế về nhân lực và khí tài truyền thống, Ukraine vẫn được đánh giá nhỉnh hơn về số lượng và chất lượng UAV. Kiev liên tục đưa vào chiến trường các dòng UAV mới với hệ thống quang học và khả năng chống nhiễu tốt hơn.
Trong khi đó, Nga vẫn bị xem là chậm hơn trong lĩnh vực UAV đánh chặn. Hệ thống đánh chặn Yolka của Nga dù đã xuất hiện tại một số sự kiện ở Moscow, nhưng được cho là chưa đủ số lượng để hỗ trợ hiệu quả cho toàn bộ chiến tuyến.
Điều này khiến UAV Ukraine vẫn có thể tranh giành quyền kiểm soát bầu trời tại các "hành lang UAV" mà Nga tạo ra, làm giảm khả năng Nga áp đảo hoàn toàn hệ thống phòng thủ của đối phương.
Dù chưa mang lại bước ngoặt chiến trường, chiến thuật "hành lang UAV" vẫn được xem là lựa chọn khả thi nhất hiện nay của Nga để vượt qua các vùng tiêu diệt do Ukraine dựng lên.
Thế nhưng, ngay cả khi xuyên thủng được các khu vực này, quân đội Nga vẫn sẽ phải đối mặt với các lớp phòng thủ kiên cố hơn phía sau, bao gồm chiến hào, công sự và chướng ngại vật chống tăng. Để vượt qua những tuyến phòng thủ đó, Nga sẽ cần các hành lang UAV lớn hơn, an toàn hơn nhằm bảo vệ xe bọc thép và lực lượng công binh khi tiến lên.
