Kỳ bí hiện tượng 'ma trơi' ám ảnh giấc ngủ của mọi phi hành gia ngoài vũ trụ

Trong bóng tối sâu thẳm của khoang tàu Apollo đang băng băng hướng về phía Mặt Trăng, những người tiên phong khám phá vũ trụ đã phải đối mặt với một trải nghiệm vô cùng kỳ lạ và khó quên. 

Khi tắt hết đèn cabin để cố gắng tìm kiếm một giấc ngủ ngon giữa hành trình dài, họ nhận ra bóng tối không hề tuyệt đối. Ngay cả khi nhắm hay mở mắt, các phi hành gia vẫn liên tục nhìn thấy những đốm sáng li ti lóe lên, những vệt sáng sắc nét vụt qua, hoặc thậm chí là những đám mây ánh sáng nhỏ đầy ma mị. 

Điều đáng nói là không một ai khác xung quanh nhìn thấy những tia sáng này, và hoàn toàn không có bất kỳ nguồn sáng vật lý nào từ môi trường bên ngoài cabin tàu. Những đốm sáng quái dị này hầu hết đều không có màu sắc rõ rệt, xuất hiện đều đặn với tần suất từ nửa lần đến 2 lần/phút. 

Sự quấy nhiễu dai dẳng ấy làm gián đoạn những giấc ngủ vốn đã rất mong manh của con người giữa khoảng không vô tận. 

Hiện tượng này không phải là một sự cố hy hữu chỉ xảy ra trên một chuyến bay duy nhất. Kể từ cột mốc lịch sử mang tên Apollo 11 trở đi, hầu hết sứ mệnh chinh phục Mặt Trăng của Mỹ đều ghi nhận trải nghiệm tương tự. 

Về sau, những phi hành gia làm việc trên các trạm không gian như Skylab, Mir và cả Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) ngày nay cũng thường xuyên bắt gặp chúng. 

Khi các phi hành gia trở thành "thợ săn ma"

Thật ra, đây không phải là một điều hoàn toàn bí ẩn đối với giới khoa học. Ngay từ năm 1952, nhà vật lý sinh học Cornelius Tobias từng đưa ra lời cảnh báo rằng các tia vũ trụ trong không gian hoàn toàn có thể tạo ra những thứ như "ma trơi", ám ảnh hệ thị giác của con ngườ.

Để tìm ra câu trả lời chính xác cho hiện tượng này, các phi hành gia trên tàu Apollo 16 và Apollo 17 đã được trang bị một thiết bị đặc biệt đeo trên đầu mang tên ALFMED (viết tắt của Apollo Light Flash Moving Emulsion Detector, tạm dịch: Thiết bị phát hiện nhũ tương chuyển động ghi vệt sáng Apollo). 

Thiết bị này sử dụng các lớp nhũ tương ảnh xếp chồng lên nhau nhằm ghi lại một cách trung thực nhất dấu vết chuyển động của các hạt tích điện. 

Kết quả thu được thuyết phục tuyệt đối. Điển hình như trong sứ mệnh Apollo 17, chỉ trong vòng 1 giờ đồng hồ đeo thiết bị, các phi hành gia đã báo cáo nhìn thấy 17 lần chớp sáng. 

Khi đối chiếu dữ liệu, các nhà khoa học phát hiện có ít nhất 2 trường hợp chớp sáng trùng khớp hoàn toàn với thời điểm các hạt nhân tia vũ trụ hạng nặng đâm xuyên thẳng qua mắt của phi hành gia. 

Những thí nghiệm mô phỏng trên mặt đất sau đó, bằng cách sử dụng chùm ion nặng chiếu vào mắt của những tình nguyện viên đã thích nghi với bóng tối, cũng đã tái tạo thành công hiện tượng tương tự và củng cố vững chắc cho kết luận này.

Bí ẩn vẫn chưa được vén màn?

Dù giới khoa học đã đồng lòng xác định tia vũ trụ chính là nguyên nhân cốt lõi, cơ chế sinh học chính xác của hiện tượng này vẫn là chủ đề gây nhiều tranh luận. 

Giả thuyết nhận được nhiều sự ủng hộ nhất cho rằng các hạt ion hóa năng lượng cao khi đi qua mắt đã trực tiếp tương tác với mô lưới võng mạc, từ đó kích thích các tế bào cảm quang hoặc các neuron thị giác. 

Một khả năng khác được tính đến là hiệu ứng bức xạ Cherenkov, xảy ra khi một hạt di chuyển với vận tốc nhanh hơn tốc độ ánh sáng trong môi trường chất lỏng trong suốt của mắt, tạo ra một luồng ánh sáng yếu. 

Tuy nhiên, lý thuyết này vấp phải sự hoài nghi vì bức xạ Cherenkov thường tỏa ra màu xanh lam đặc trưng và có tính lan tỏa, trong khi phần lớn phi hành gia lại miêu tả những đốm sáng và vệt sáng họ thấy có màu trắng sắc nét. 

Bên cạnh đó, một số ý kiến khác lại suy đoán rằng hiện tượng chớp sáng có thể xuất phát từ việc các hạt năng lượng cao va chạm trực tiếp vào dây thần kinh thị giác hoặc các trung tâm xử lý thị giác nằm ở não bộ con người.

Những "thế lực siêu nhiên" ngoài Trái Đất?

Bất chấp những chi tiết sinh lý học tinh vi vẫn chưa được làm sáng tỏ hoàn toàn, hiện tượng này đã trở thành một minh chứng sống động cho môi trường bức xạ cực kỳ khắc nghiệt ngoài vũ trụ. 

Khi sống trên Trái Đất, nhân loại may mắn được bao bọc an toàn dưới tấm khiên kiên cố của bầu khí quyển và từ trường hành tinh. Ở những vùng quỹ đạo thấp, dù lớp bảo vệ này có phần suy giảm nhưng con người vẫn nằm trong tầm che chở. 

Chỉ khi dũng cảm dấn thân ra không gian sâu và rời xa từ trường Trái Đất như các phi hành gia, con người mới phải trực tiếp đối mặt và thậm chí "nhìn thấy" dòng hạt năng lượng cao xuyên qua cơ thể, kể cả não bộ của mình.

Ngày nay, các nhà nghiên cứu đang tận dụng chính hiện tượng kỳ thú này để nghiên cứu sâu hơn về tác động của tia vũ trụ lên hệ thần kinh trung ương. Đây là một nhiệm vụ tối quan trọng, bởi đối với các sứ mệnh dài ngày tới những hành tinh khác trong tương lai, liều lượng bức xạ tích lũy lên não bộ chính là một trong những thách thức lớn nhất đối với sức khỏe con người. 

Tới đây, các phi hành gia thuộc chương trình Artemis thế hệ mới chắc chắn sẽ lại chứng kiến những đốm "ma trơi" quen thuộc năm nào khi họ bay xa hơn Mặt Trăng. Nhưng lần này họ sẽ mang theo các thiết bị hiện đại hơn để tiếp tục tìm hiểu sâu hơn. 

Hiện tượng ánh sáng ma quái giữa khoảng không vô tận không thuần túy là một câu chuyện kỳ thú của thời kỳ đầu chinh phục vũ trụ. Nó là lời nhắc nhở đanh thép rằng, một khi bước chân ra khỏi hành tinh của mình, ngay cả trong giấc ngủ, con người cũng phải đối mặt với những thế lực vốn vô hình với mắt thường, nhưng luôn hiện hữu ngoài vũ trụ.