Tham dự hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến diễn ra ngày 29/1 có đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ thuộc Bộ Y tế; đại diện các Sở Y tế, các cơ quan, đơn vị liên quan.
GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.
Đề án "Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026–2030" đặt ra mục tiêu tổng quát: Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và nâng cao hiệu quả thực hiện biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần, đáp ứng yêu cầu của hoạt động tố tụng, thi hành án và yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới.
Để đạt được mục tiêu đó, Đề án đã xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đến hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành và tăng cường quản lý, giám sát.
TS.BS Vương Ánh Dương - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh báo cáo tại hội nghị.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực để Bộ Y tế và các cơ quan liên quan kịp thời tiếp thu, hoàn thiện công tác chỉ đạo, điều hành, tập trung vào những nhóm vấn đề: Hoàn thiện thể chế, quy định pháp luật, mô hình tổ chức pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần theo hướng tinh, gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với hệ thống tổ chức cơ quan nhà nước;
Bảo đảm, điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực cho công tác pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần;Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số; Đẩy mạnh công tác truyền thông; Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chú trọng công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; Thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần.
Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu Bộ Y tế.
Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh, trong những năm qua, công tác giám định pháp y, pháp y tâm thần và việc áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần đã có nhiều cố gắng, đóng góp tích cực cho hoạt động tố tụng, thi hành án, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và quyền con người.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nhu cầu giám định pháp y, pháp y tâm thần ngày càng gia tăng, tính chất vụ việc ngày càng phức tạp; Hệ thống tổ chức, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị tại nhiều địa phương còn hạn chế; Công tác quản lý, điều trị người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần còn gặp nhiều khó khăn, áp lực.
"Trong bối cảnh đó, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 118/QĐ-TTg là hết sức kịp thời và cần thiết, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực đặc thù, nhạy cảm nhưng có ý nghĩa rất quan trọng này"- Thứ trưởng Trần Văn Thuấn khẳng định và yêu cầu các đơn vị đầu mối tập trung rà soát, kiện toàn công tác thể chế, pháp chế, tạo cơ chế động lực, thu hút cán bộ làm công tác pháp y tâm thần.
TS.BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh phát biểu.
Đồng thời, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn yêu cầu Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Kế hoạch – Tài chính bàn giải pháp tháo gỡ, hỗ trợ 9 đơn vị và các tỉnh, thành phố đang thiếu nguồn nhân lực, cán bộ thực thi nhiệm vụ; Cục Quản lý khám chữa bệnh phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật cho các danh mục liên quan, tính đúng, tính đủ để thu đúng, thu đủ.
Đối với các tỉnh, thành phố, Thứ trưởng đề nghị khẩn trương xây dựng và ban hành kế hoạch triển khai Đề án tại địa phương, bảo đảm bám sát mục tiêu, nhiệm vụ của Quyết định 118/QĐ-TTg và phù hợp với điều kiện thực tiễn;
Chủ động rà soát, đánh giá thực trạng hệ thống giám định pháp y trên địa bàn; trên cơ sở đó, đề xuất phương án kiện toàn tổ chức, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và đào tạo nhân lực;
Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa Sở Y tế với Công an, Tòa án, Viện kiểm sát và các cơ quan liên quan tại địa phương, bảo đảm thống nhất, thông suốt trong trưng cầu, thực hiện giám định và quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần;
Chủ động tham mưu UBND tỉnh, thành phố bố trí nguồn lực, lồng ghép kinh phí thực hiện Đề án với các chương trình, dự án liên quan; đồng thời thường xuyên báo cáo, phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc về Bộ Y tế để được hướng dẫn, tháo gỡ.
Các điểm cầu trục tuyến tham dự hội nghị.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn khẳng định: Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc triển khai Đề án; kịp thời tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền để Đề án theo Quyết định 118/QĐ-TTg sẽ được triển khai đồng bộ, thực chất, hiệu quả, tạo chuyển biến rõ nét trong giai đoạn 2026–2030 và các năm tiếp theo.
