Chỉ mất khoảng 15-30 phút thực hiện, không cần phẫu thuật và gần như không phải nghỉ dưỡng, tiêm Botulinum toxin (Botox) đã trở thành một trong những thủ thuật thẩm mỹ nội khoa phổ biến nhất hiện nay. Tuy nhiên, chính vì được xem là thủ thuật "đơn giản" nên không ít người chủ quan, dẫn đến những kết quả ngoài mong muốn.
Tại Hội nghị khoa học thường niên mới tổ chức tại TPHCM, hai chuyên đề của PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hào - Chủ tịch Hội Da liễu TPHCM và TS.BS Trần Nguyên Ánh Tú - Trưởng khoa Da liễu – Miễn dịch dị ứng (Bệnh viện Thống Nhất) đã mang đến một góc nhìn đáng chú ý: Làm đẹp an toàn không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật tiêm mà còn ở việc lựa chọn đúng người, đúng thời điểm để điều trị.
Quang cảnh hội nghị khoa học.
Không phải cứ tiêm nhiều là đẹp hơn
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hào, Botulinum toxin là phương pháp có hiệu quả cao, tỷ lệ biến chứng thấp nếu được chỉ định đúng và thực hiện đúng kỹ thuật. Tuy nhiên, phần lớn các tai biến trong thực hành lại bắt nguồn từ những sai sót hoàn toàn có thể phòng tránh.
Một trong những quan điểm được giới chuyên môn nhấn mạnh hiện nay là nguyên tắc "Less is more" (ít nhưng hiệu quả hơn). Mục tiêu của Botox không phải làm liệt hoàn toàn các cơ biểu cảm mà chỉ giảm hoạt động của cơ ở mức phù hợp để nếp nhăn mờ đi nhưng gương mặt vẫn giữ được vẻ tự nhiên.
Theo chuyên gia, trước đây nhiều cơ sở áp dụng liều dùng của người phương Tây cho bệnh nhân châu Á, khiến khuôn mặt dễ trở nên cứng, đơ và thiếu biểu cảm. Ngày nay, xu hướng điều trị là sử dụng liều thấp hơn, đồng thời cá thể hóa cho từng người bệnh dựa trên đặc điểm giải phẫu và mức độ hoạt động của các nhóm cơ trên khuôn mặt.
"Không có một công thức chung cho tất cả mọi người" - PGS.TS.BS. Nguyễn Trọng Hào nhấn mạnh. Thực tế, chỉ một sai sót nhỏ trong kỹ thuật cũng có thể làm thay đổi đáng kể diện mạo người điều trị.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hào - Chủ tịch Hội Da liễu TPHCM.
Một trong những biến chứng thường được nhắc đến là sụp mi sau tiêm. Nguyên nhân chủ yếu không phải do chất lượng thuốc mà do thuốc lan sang cơ nâng mi vì xác định sai vị trí hoặc kỹ thuật tiêm chưa phù hợp.
Ngoài ra còn có nhiều biến chứng khác ít được người dân biết đến như cung mày bị kéo cao bất thường, bọng mắt lộ rõ hơn sau tiêm vùng đuôi mắt hay nụ cười trở nên mất cân xứng sau khi tiêm thon gọn cơ cắn...
Đối với người lớn tuổi, nếu bác sĩ không đánh giá đầy đủ chức năng cơ trán trước điều trị, việc xóa nếp nhăn vùng trán còn có thể khiến chân mày sa xuống, mí mắt nặng hơn và gương mặt trở nên mệt mỏi. Không chỉ kỹ thuật tiêm, những chi tiết tưởng như rất nhỏ trong quá trình chuẩn bị cũng ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
Theo PGS.TS.BS. Nguyễn Trọng Hào, một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng nước muối sinh lý có chứa benzyl alcohol để pha Botulinum toxin có thể giúp giảm cảm giác đau khi tiêm ở một số trường hợp. Trong khi đó, việc chườm lạnh trước và sau tiêm - vốn được nhiều cơ sở áp dụng - cũng cần cân nhắc vì nhiệt độ quá thấp có thể ảnh hưởng đến quá trình phát huy tác dụng của thuốc.
Tương tự, lựa chọn dung dịch sát khuẩn phù hợp cũng góp phần hạn chế nguy cơ kích ứng, đặc biệt khi thực hiện các thủ thuật vùng mặt.
Theo nhiều chuyên gia, thành công của một ca tiêm Botox không phụ thuộc đơn thuần vào loại chế phẩm sử dụng mà nằm ở kiến thức giải phẫu, kinh nghiệm lâm sàng và việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn trong từng bước thực hiện.
Cẩn trọng khi tiêm làm đẹp
Theo TS.BS. Trần Nguyên Ánh Tú, không phải người tìm đến phòng khám thẩm mỹ nào cũng nên được điều trị ngay. Nhiều trường hợp, quyết định đúng đắn nhất của bác sĩ lại là đề nghị người bệnh chờ thêm để chuẩn bị điều kiện tốt hơn.
Chuyên gia cho biết, nhiều kết quả điều trị chưa như mong đợi không xuất phát từ công nghệ hay tay nghề bác sĩ mà do can thiệp khi làn da hoặc chính người bệnh chưa ở thời điểm phù hợp.
Một nền da còn viêm, mụn vẫn đang hoạt động, nám đang diễn tiến hoặc hàng rào bảo vệ da chưa ổn định đều có thể làm giảm hiệu quả điều trị, thậm chí làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn.
Chẳng hạn, nhiều người muốn điều trị sẹo mụn ngay khi tình trạng mụn viêm vẫn chưa được kiểm soát. Nếu chỉ xử lý sẹo mà bỏ qua nguyên nhân gây sẹo thì tổn thương mới vẫn tiếp tục xuất hiện, khiến kết quả điều trị khó đạt như kỳ vọng.
TS.BS Trần Nguyên Ánh Tú - Trưởng khoa Da liễu – Miễn dịch dị ứng (Bệnh viện Thống Nhất).
Tương tự, ở bệnh nhân bị nám đang tiến triển hoặc mắc rosacea (chứng đỏ mặt), việc can thiệp bằng laser hoặc các thủ thuật xâm lấn quá sớm có thể khiến tình trạng bệnh nặng hơn.
Một yếu tố khác cũng được chuyên gia đặc biệt lưu ý là khoảng cách giữa kỳ vọng của người bệnh và khả năng thực tế của y học. "Nhiều bệnh nhân cải thiện rất tốt trên lâm sàng nhưng vẫn không hài lòng vì họ so sánh kết quả với hình ảnh hoàn hảo trong tưởng tượng chứ không phải với tình trạng ban đầu của mình" - TS.BS. Trần Nguyên Ánh Tú chia sẻ.
Theo chuyên gia, bác sĩ không chỉ thực hiện thủ thuật mà còn phải giúp người bệnh hiểu rõ giới hạn của từng phương pháp, thời gian cần thiết để đạt hiệu quả và sự cần thiết của điều trị duy trì.
