Sầu riêng là loại trái cây đặc biệt không chỉ bởi mùi vị mà còn bởi thành phần dinh dưỡng khá "đậm đặc".Tuy nhiên, cũng chính vì giàu năng lượng và có nhiều hợp chất chứa lưu huỳnh tạo nên mùi đặc trưng, sầu riêng thường được gắn với nhiều lời cảnh báo, trong đó phổ biến nhất là "không được ăn sầu riêng khi uống rượu".
Vậy điều này có cơ sở khoa học đến đâu?
1. Vì sao có cảnh báo sầu riêng không nên ăn cùng rượu?
Một số nghiên cứu cho thấy sầu riêng chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi. Năm 2009, một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận chiết xuất sầu riêng có thể ức chế enzyme aldehyde dehydrogenase (ALDH) của nấm men – enzyme tham gia chuyển hóa acetaldehyde, một sản phẩm trung gian của quá trình chuyển hóa rượu. Cơ chế này được đặt giả thuyết tương tự phản ứng xảy ra khi sử dụng thuốc disulfiram cùng rượu.
Thịt sầu riêng chứa nhiều carbohydrate, đường tự nhiên, chất béo, chất xơ, kali cùng một số vitamin và hợp chất chống oxy hóa. Ảnh AI
Một nghiên cứu khác trên chuột cũng ghi nhận việc sử dụng đồng thời sầu riêng và ethanol có thể làm tăng acetaldehyde trong máu và gây các biểu hiện khó chịu.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng những bằng chứng này chưa đủ để kết luận rằng ăn sầu riêng cùng rượu chắc chắn gây ngộ độc hoặc có thể gây tử vong ở người. Nghiên cứu về ALDH chủ yếu được thực hiện trên hệ thống enzyme ngoài cơ thể, còn nghiên cứu trên động vật không thể đơn giản suy ra mức độ nguy hiểm ở người. Chính nghiên cứu năm 2009 cũng thừa nhận cần có thêm nghiên cứu trên động vật có vú và trên người để xác nhận cơ chế này.
2. Sau một bữa liên hoan uống rượu có nên ăn sầu riêng?
Tốt nhất không nên ăn sầu riêng ngay trong hoặc ngay sau bữa ăn có uống nhiều rượu.
Không chỉ vì giả thuyết tương tác giữa sầu riêng và rượu, bản thân cả hai đều có thể tạo thêm gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể. Sầu riêng lại là loại quả giàu năng lượng, đường và chất béo; ăn một lượng lớn sau một bữa tiệc nhiều thức ăn, đặc biệt khi đã uống rượu, dễ gây đầy bụng, khó tiêu và làm tổng năng lượng của bữa ăn tăng cao.
Đặc biệt, người mắc đái tháo đường, thừa cân, rối loạn lipid máu, bệnh gan hoặc bệnh lý chuyển hóa càng không nên coi sầu riêng là món "tráng miệng" bắt buộc sau những bữa ăn thịnh soạn.
3. Nếu vẫn muốn ăn sầu riêng sau khi uống rượu thì nên cách bao lâu?
Hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng đủ tin cậy để đưa ra một khoảng thời gian chính xác như 2 giờ, 4 giờ hay 6 giờ giữa uống rượu và ăn sầu riêng để bảo đảm an toàn. Vì vậy, không nên đưa ra một con số cứng nhắc rằng "sau X giờ thì chắc chắn ăn được".
Cách thận trọng hơn là không ăn sầu riêng khi vẫn còn uống rượu hoặc còn cảm giác say, choáng, buồn nôn. Nếu muốn ăn, nên đợi đến khi cơ thể đã tỉnh táo hoàn toàn, không còn biểu hiện do rượu và tốt nhất để sang thời điểm khác thay vì ăn ngay sau cuộc nhậu.
Quan trọng hơn, không nên dùng sầu riêng như một món "giải rượu". Nước lọc, nghỉ ngơi và chấm dứt uống thêm rượu mới là lựa chọn phù hợp hơn.
Tốt nhất không nên ăn sầu riêng ngay trong hoặc ngay sau bữa ăn có uống nhiều rượu. Ảnh AI
4. Ăn sầu riêng thế nào cho hợp lý?
Sầu riêng không phải thực phẩm cần kiêng đối với người khỏe mạnh. Vấn đề chủ yếu là khẩu phần và hoàn cảnh sử dụng. Có thể ăn một lượng vừa phải, xem sầu riêng như một phần của khẩu phần trái cây trong ngày thay vì ăn liên tục nhiều múi.
Thông điệp dành cho cộng đồng: Sầu riêng là trái cây giàu dinh dưỡng nhưng cũng giàu năng lượng. Quan niệm "sầu riêng ăn cùng rượu chắc chắn gây chết người" hiện chưa có đủ bằng chứng ở người để khẳng định. Tuy nhiên, do đã có những bằng chứng thực nghiệm gợi ý khả năng tương tác, không nên ăn sầu riêng ngay trong hoặc ngay sau khi uống nhiều rượu.
Và hiện chưa có cơ sở khoa học để xác định một khoảng thời gian cố định sau uống rượu mà mọi người đều có thể ăn sầu riêng an toàn. Cách đơn giản và an toàn nhất là uống rượu thì không ăn sầu riêng; muốn ăn sầu riêng, hãy để sang một thời điểm khác khi đã hoàn toàn tỉnh táo.
Xem thêm video được quan tâm
Vỏ sầu riêng có tác dụng chữa bệnh mà ít người biết |SKĐS