Washington không “tìm kiếm” xung đột với Bắc Kinh

Phát biểu tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ ở Annapolis, Maryland, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuyên bố Washington không “tìm kiếm” xung đột với Trung Quốc. Bà kêu gọi các cường quốc đang trỗi dậy hãy hành xử một cách xây dựng hơn trên chính trường quốc tế.

Mặc dù thừa nhận là các ý định của Mỹ làm cho một số nước lo ngại, Ngoại trưởng Hoa Kỳ cho rằng: Washington không hề bác bỏ vai trò của các cường quốc đang trỗi dậy, nhằm duy trì sức mạnh của Mỹ. Ngược lại, các cường quốc đang trỗi dậy tại châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia đã có thể phát triển phồn thịnh nhờ có một hệ thống viện trợ quốc tế mà Hoa Kỳ đã lập ra và ủng hộ.

Trong một bài viết gần đây, ông Vương Tập Tư, một trong những chuyên gia hàng đầu của Trung Quốc nghiên cứu về Mỹ nhận định, việc Bắc Kinh không tin vào Washington một phần do sự can thiệp của Hoa Kỳ vào khu vực biển Ðông và những hồ sơ châu Á khác.

Washington thường xuyên chỉ trích Trung Quốc, một nước trỗi dậy mạnh mẽ về kinh tế và có nhiều tham vọng đã không đảm nhiệm vai trò là cường quốc trong các vấn đề quốc tế lớn như hồ sơ hạt nhân của CHDCND Triều Tiên, Iran hoặc hồ sơ chống biến đổi khí hậu. Mặt khác, lãnh đạo ngoại giao Mỹ đã phản đối các phân tích, đặc biệt là của giới chuyên gia Trung Quốc cho rằng Hoa Kỳ đang ở thời kỳ hoàng hôn. Theo bà Clinton: “Tuy đang phải đối mặt với thời kỳ khó khăn về kinh tế, nhưng Hoa Kỳ vẫn là cường quốc duy nhất trên thế giới, không có nước thứ hai tương đương hoặc có thể thay thế Mỹ tại châu Á và trên thế giới”. Nhận định về vai trò và trách nhiệm của Mỹ trên thế giới, bà Clinton khẳng định: “Không có tiền lệ trong lịch sử”.

Về mối quan tâm của Mỹ đối với châu Á, Ngoại trưởng Clinton nói đến các tranh chấp chủ quyền ở biển Đông. Bà cho biết, tại Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á ở Bali, Indonesia hồi tháng 11 năm ngoái, Tổng thống Barack Obama đã thúc đẩy các cuộc thảo luận nhằm ngăn chặn nguy cơ xảy ra xung đột tại biển Đông, trong khi Bắc Kinh lại muốn gạt chủ đề này ra khỏi chương trình nghị sự. Ngoại trưởng Mỹ phê phán lập trường của Trung Quốc: “Cố giải quyết các tranh chấp phức tạp như vậy bằng con đường song phương, trực tiếp với từng nước thì chỉ làm cho vấn đề thêm rắc rối, thậm chí có thể dẫn đến đối đầu” và bà lên tiếng ủng hộ giải quyết một cách hòa bình các tranh chấp.

Vào lúc Ngoại trưởng Clinton nói về vai trò của Mỹ tại châu Á, thì tàu của hải quân Philippines phải đối mặt với tàu hải giám và tàu đánh cá Trung Quốc trong vùng đang có tranh chấp chủ quyền, cách bờ biển Tây Bắc Philippines khoảng 200km.

Ngày 16/4, hàng ngàn binh lính Mỹ bắt đầu cuộc tập trận chung với quân đội Philippines kéo dài hai tuần. Cuộc tập trận mang tên Balikatan (Vai kề vai) tại khu vực đảo Luzon cũng như Palawan, nằm ở phía Tây Philippines là cuộc tập trận chung thường niên giữa hai nước, nhưng lần này sẽ được chú ý nhiều hơn. Cuộc tập trận huy động 4.500 lính Mỹ và 2.300 lính Philippines. Cả Hoa Kỳ lẫn Philippines đều khẳng định rằng, cuộc tập trận Balikatan không chỉ tập trung vào lĩnh vực tác chiến, mà còn bao gồm các cuộc diễn tập cứu trợ nhân đạo và cứu nạn trên biển.

Phía Manila nhấn mạnh rằng, cuộc tập trận chung với Mỹ không thể được phía Bắc Kinh xem như là hành động khiêu khích Trung Quốc. Phát ngôn viên quân sự của Philippines tuyên bố: “Mục tiêu của chúng tôi không phải là nhắm đến bất cứ quốc gia nào, mà chỉ nhằm bảo vệ an ninh trên biển và bảo vệ quyền lợi quốc gia”. Cuộc tập trận chung Mỹ - Philippines diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Manila với Bắc Kinh căng thẳng trở lại do vụ đụng độ giữa tàu Philippines và tàu của Trung Quốc tại khu vực bãi đá ngầm Scarborough, mà hai bên cho tới nay vẫn chưa giải quyết xong.

  Song Minh (Theo AFP, CNN)