Đầu tháng 7 đến nay, Bệnh viện Nhi Trung ương ghi nhận hàng trăm trẻ bị viêm kết mạc, viêm họng, hô hấp do Adenovirus, trong đó có 4 bé được xác định lây nhiễm chéo khi bơi chung tại một bể bơi công cộng.
Bác sĩ Hậu giải thích, bản thân các khu vui chơi không phải là nơi sinh ra mầm bệnh, song dễ trở thành "ổ chứa" và phát tán virus, vi khuẩn gây bệnh nếu không làm tốt công tác vệ sinh, khử khuẩn. Bác sĩ Hậu lưu ý 5 khu vui chơi và vật dụng dưới đây phụ huynh cần lưu ý để giảm nguy cơ lây nhiễm chéo các bệnh dễ lây qua hô hấp, bàn tay, tiếp xúc gần.
Nhà bóng (nhà banh)
Nhà bóng là một trong những khu vui chơi có nguy cơ mất vệ sinh rất cao và dễ lây nhiễm chéo các bệnh như tay chân miệng, Adenovirus, RSV, thủy đậu, các bệnh tiêu chảy do Rotavirus, Norovirus, cùng một số bệnh ngoài da như nấm da, chốc lở… Lý do là nhà bóng có không gian nhỏ và khép kín, các quả bóng được xếp chồng nhiều lớp, tạo các khe không thể làm sạch. Khi trẻ vui chơi, cười đùa, la hét, hắt hơi, ho hoặc cho bóng vào miệng dễ để lại nước bọt, dịch mũi họng lên bóng, hoặc bề mặt sàn. Nguy cơ cao hơn khi trẻ chơi chung với trẻ đang mắc bệnh.

Nếu không được vệ sinh, khử khuẩn đúng quy trình, các đồ chơi tại nhà bóng sẽ là nơi có thể gây bệnh cho trẻ. Ảnh minh họa: Shutterstock
Thú nhồi bông, đồ hóa trang
Thú nhồi bông, hay các đồ chơi làm bằng vải, cấu trúc xốp và nhiều sợi như trang phục hóa trang, tóc giả, bờm cài tóc, nón mũ…, thường dễ giữ lại bụi, dịch cơ thể, nước bọt và dịch mũi họng hơn so với đồ chơi cứng, có bề mặt nhẵn nếu không làm sạch kịp thời. Trẻ thường ôm sát mặt, đưa lên miệng hoặc chuyền tay nhau sẽ dễ dàng lây các bệnh cúm, RSV, Adenovirus, tay chân miệng, hoặc nấm da, chốc lở… Ngoài ra bụi, mạt bụi và nấm mốc tích tụ lâu ngày trong thú nhồi bông cũng có thể làm nặng thêm tình trạng dị ứng và hen suyễn ở trẻ nhạy cảm.
Rạp chiếu phim, khu vận động, chụp ảnh
Rạp chiếu phim, khu vận động và phòng chụp ảnh có các vật dụng được nhiều người sử dụng chung như giường nằm, gối, chăn, thảm tập, bóng tập, thanh vịn, trang phục hóa trang… Chúng có thể bám mồ hôi, dịch tiết đường hô hấp, nấm mốc, vảy da mang mầm bệnh của người sử dụng trước và dễ dàng lây sang trẻ.

Các đồ chơi hóa trang của trẻ cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây bệnh khi có nhiều người sử dụng. Ảnh minh họa: Shutterstock
Hồ bơi công cộng
Ngoài Adenovirus, tại hồ bơi trẻ có thể lây bệnh mụn cóc do HPV, viêm kết mạc (đau mắt đỏ), tiêu chảy, viêm tai ngoài, viêm gan A, bệnh ngoài da và một số bệnh nhiễm trùng khác. Lý do là môi trường ẩm ướt tại hồ bơi là điều kiện của nhiều loại vi khuẩn, virus, nấm mốc gia tăng và dễ dàng phát tán. Trẻ cũng có thể lây bệnh khi sử dụng chung các đồ dùng như phòng thay đồ, ghế nghỉ, đồ chơi khi bơi… bám mầm bệnh.
Nhà vệ sinh công cộng
Tay nắm cửa, vòi nước, bồn rửa tay, vòi hoa xịt… ở nhà vệ sinh thường có sự hiện diện của vi sinh vật từ phân và nhiều bề mặt được nhiều người cùng chạm vào. Trẻ không rửa tay bằng xà phòng hoặc rửa tay không đúng cách sau khi đi vệ sinh rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng hay cầm thức ăn, các mầm bệnh gây tiêu chảy, hô hấp như Rotavirus, Norovirus, viêm gan A, tay chân miệng… có thể xâm nhập gây bệnh.
Phòng bệnh bằng nhiều biện pháp
Theo bác sĩ Hậu, việc phát hiện virus, vi khuẩn trên đồ chơi hay bề mặt tiếp xúc không đồng nghĩa trẻ chắc chắn sẽ mắc bệnh nhưng có thể làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm. Khả năng mắc bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như số lượng mầm bệnh, đường xâm nhập, thời gian tiếp xúc và sức đề kháng của từng trẻ. Chỉ khi nguồn lây, đường lây và vật chủ cảm nhiễm cùng tồn tại thì chuỗi lây truyền mới có thể hình thành.
Phụ huynh không nên quá lo ngại, nên ưu tiên lựa chọn các cơ sở có quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ, chuẩn khoa học. Đồ chơi, bàn ghế, tay vịn và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc được vệ sinh, khử khuẩn liên tục với các chất vệ sinh tẩy rửa an toàn. Không gian vui chơi, đọc sách, tô màu, lắp ghép, trò chơi trí tuệ và các thiết bị có bề mặt cứng, nhẵn, ít khe kẽ để thuận tiện vệ sinh, khử khuẩn. Không gian được bố trí thông thoáng, kiểm soát số lượng trẻ trong từng thời điểm nhằm hạn chế tiếp xúc quá đông. Cơ sở có bố trí điểm rửa tay hoặc dung dịch sát khuẩn tại khu vực vui chơi và thường xuyên kiểm tra, loại bỏ hoặc thay thế các thiết bị không còn bảo đảm an toàn.
Phụ huynh lưu ý không cho trẻ đang sốt, ho, đau mắt đỏ, hoặc có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm đến khu vui chơi công cộng và dạy trẻ rửa tay trước và sau khi vui chơi, hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

Khu vui chơi tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC có không gian rộng rãi, các nhân viên vệ sinh và khử khuẩn đồ chơi nhiều lần trong ngày bằng các chất tẩy rửa an toàn cho trẻ em và người lớn. Ảnh: Mộc Thảo
Phụ huynh cũng nên chủ động rà soát lịch sử tiêm chủng, hoàn thành các mũi còn thiếu hoặc đến lịch tiêm nhắc cho trẻ, nhất là thời điểm các bé sắp trở lại trường học. Theo bác sĩ Hậu, tiêm vắc xin là biện pháp quan trọng giúp bảo vệ trẻ trước các bệnh như cúm, sởi, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, phế cầu, RSV, Rotavirus..., đồng thời góp phần giảm nguy cơ bùng phát và lây lan dịch bệnh trong trường học và cộng đồng.
Diệu Minh (VNVC)