Có thể khẳng định, NSƯT. Trịnh Xuân Chính là chuyên gia hóa trang lão luyện của nước ta hiện nay. Tay nghề của ông khiến người ta thán phục, thậm chí kinh ngạc gọi ông là "phù thủy". Bàn tay ông đã để lại dấu vết sáng tạo kỳ diệu qua nhiều hình tượng sân khấu, truyền hình và điện ảnh. Nhờ đó diễn viên có được cảm xúc chân thật hơn, họ vào vai một cách say mê và tự tin hơn bởi họ có khuôn mặt giống như nhân vật mà họ cần thể hiện với những tính cách sống động và riêng biệt. Chúng tôi đã có dịp trò chuyện với ông.
- Nghệ thuật hóa trang đã để lại ấn tượng khó quên đối với khán giả qua vai Phụng trong bộ phim "Số phận một tình yêu" bị vết bỏng toàn thân do bom napal. Anh có bí quyết gì mà hóa trang tài tình đến vậy? Khi hóa trang, diễn viên phải khỏa thân, điều đó có "gây khó" cho anh không?
Trong bộ phim Số phận một tình yêu của đạo diễn - NSND Hải Ninh do Hãng phim truyện Việt Nam sản xuất, tôi đã hóa trang cho vai Phụng, một nhân vật bị bỏng bom napal toàn thân. Vết thương này là chủ đề của phim, nó không chỉ hủy hoại thân thể một cô gái trẻ đẹp, mà còn hủy hoại cả tinh thần, tình yêu và hạnh phúc của họ cùng những người thân. Đây là một công việc rất khó, đòi hỏi phải khắc họa vết thương khủng khiếp trên thân thể một cô gái cho thật giống, thật đúng và phải gây ấn tượng mạnh, tạo được cảm giác đau xót, thương tâm để lên án sự tàn bạo của cuộc chiến tranh phi nghĩa... Việc đó càng khó hơn khi vẫn phải giữ được nét đẹp trên thân hình của một thiếu nữ và giữ được raccord (nguyên mẫu ban đầu) trong nhiều lần quay. Tôi đã phải sử dụng chất liệu và kỹ thuật tạo hình đặc biệt không làm hại da thịt của diễn viên và nghiên cứu từng đường nét vết thương cho phù hợp, có hiệu quả và mang tính thẩm mỹ. Với công việc này, diễn viên buộc phải khoả thân, đó cũng là một khó khăn không nhỏ. Cũng vì vậy mà phải cần một nhân vật đóng thế có thân hình giống như người diễn viên chính. Và ngay cả khi hoá trang cho người đóng thế này, tôi cũng đã cẩn thận mời mẹ của cô ta ngồi chứng kiến suốt quá trình lao động nghệ thuật này. Theo tôi, bí quyết của mọi sự thành công chính là làm việc thật nhiệt tình, nghiêm túc và khoa học.
 NSƯT Trịnh Xuân Chính và diễn viên do anh hóa trang.
Ảnh: Thùy Hương |
- Anh đã từng hóa trang nhiều nhân vật, phản diện có, chính diện có... Với mỗi loại vai đó, anh làm thế nào để tạo sự khác biệt?
Để khắc họa đúng tính cách của mỗi nhân vật trong mỗi tác phẩm, người làm hóa trang phải nghiên cứu rất kỹ kịch bản và lý lịch nhân vật, phải làm việc với đạo diễn, diễn viên cũng như các bộ phận phục trang, ánh sáng, cảnh trí... từ đó có sự phối hợp đồng bộ và tìm ra những đặc điểm chính xác thể hiện đúng tính cách, tuổi tác, thể chất, dân tộc, thời đại, nghề nghiệp của nhân vật... làm sao khi xuất hiện trên sân khấu là khán giả có thể cảm nhận được ngay nhân vật đó là ai? Tôi cho rằng, nếu không có sự nghiên cứu và kỹ thuật thể hiện cao thì khó có thể hoàn thành tốt công việc này.
- Trong các thể loại vai, theo anh, hóa trang loại vai nào là khó nhất?
Trong các thể loại hóa trang thì hóa trang chân dung nhân vật lịch sử là khó nhất. Bởi đó là những con người thật mà ai cũng biết. Họ sẽ soi xét tỉ mỉ nếu như tạo hình không đúng. Còn hóa trang cho đẹp thì đương nhiên là không khó lắm rồi, vì diễn viên thường đã có vẻ đẹp riêng của mình.
- Anh có thể kể chặng đường dẫn anh tới thành công như ngày nay?
Mỗi người có một sở trường khác nhau, tôi thấy mình còn phải học hỏi ở nhiều đồng nghiệp khác. Sở dĩ tôi có một số tác phẩm được khán giả công nhận cũng một phần do cách đây 23 năm, tôi đã từng là diễn viên của Nhà hát kịch Trung Ương, nay là Nhà hát kịch Việt Nam đã giúp cho tôi có được rất nhiều kinh nhiệm trong viêc xây dựng tính cách nhân vật, cùng 4 năm học tập trong trường nghệ thuật Việt Nam ở Hà Nội và 3 năm nghiên cứu, học tập nghệ thuật hóa trang tạo hình cho sân khấu và điện ảnh tại Ba Lan là một vốn quý mà không phải người làm hóa trang nào cũng có. Sau này lại có điều kiện tìm hiểu, tham khảo những thành tựu hóa trang ở Mỹ, Pháp... đã giúp tôi bổ sung được nhiều kiến thức cho nghiệp vụ của mình.
- Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện thú vị này!
Thiên Hương (thực hiện)