Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật mà cụ thể là điện thoại di động lại khiến không ít người bực mình vì bị quấy rầy, bị "bỏ bom” từ những kẻ dùng tiến bộ của khoa học kỹ thuật vì những mục đích khác nhau. Ấy là tin rác.
Trong Từ điển tiếng Việt hình như chưa có từ "tin rác" nhưng ai cũng hiểu rác là bẩn và tin rác là tin bẩn cần phải quét cho sạch khỏi cuộc sống. Thế nhưng, buồn thay, tin rác vẫn tồn tại và đang trở thành tai họa nếu nói không ngoa.
Rác vì tiền
Nửa đêm đang ngủ bỗng điện thoại rung lên vì có tin nhắn. Người sống có trách nhiệm nào hẳn cũng đều lo lắng sợ tin buồn được báo khẩn cấp đến với mình chứ chuyện vui, không gấp, ai nỡ nhắn lúc đêm khuya. Lật đật bật đèn, mở máy thấy bực mình vì tin vớ vẩn "Dự đoán kết quả xổ số chính xác 90%", "Xem cầu lô đề", "Dành riêng cho quý ông 50 hình mỹ nhân gợi cảm"... Tất nhiên kèm theo là hướng dẫn nhắn lại đến số 87XX... thậm chí nếu từ chối cũng nhắn lại chữ TC. Có ông bực quá, nhắn một tràng tới số vừa nhắn đến và cái sự bực tức ấy cũng phải trả khối tiền.
Ban ngày, tin rác càng kinh khủng hơn. Đang ngồi họp, đang đi trên đường, bất cứ lúc nào cũng có thể nhận được tin rác. Thôi thì đủ loại từ " Quí khách có thể hòa mạng, làm dịch vụ đóng cước tại đại lý..." đến "Tử vi năm mới", "Chọn người hợp tác làm ăn", "Xem tài, lộc, vận hạn, công danh sự nghiệp", "Giải mã số điện thoại của bạn theo luật âm dương ngũ hành để biết tương lai của bạn”... Tất nhiên là phải thông báo giới tính, năm sinh và gửi đến 87XX! Nhắn một lần chưa đủ mà tin rác nhắn theo kiểu dội bom, nhắn cấp tập. Táo tợn hơn là loại tin rác lừa đảo dạng: "Chúc mừng bạn đã may mắn nhận được quà" của 67XX. Để nhận được phần thưởng có giá trị, soạn ngay tin TRUNG THUONG gửi 67XX . Phiền nhiễu đã đành mà lắm người vừa thấy chuông tin nhắn đã tắt máy và khổ thay, sau tin rác lại là tin thật, tin quan trọng thông báo ông nọ bà kia bị ốm đang nằm ở đâu, tổ chức cưới cho con bao giờ, tại địa điểm nào, và phổ biến hơn cả là thông báo người này người nọ có vợ con, bố mẹ từ trần, bao giờ viếng, tại đâu... Nhiều khi lỡ việc và có người thành ân hận khó quên chỉ vì ngỡ là tin rác.
Vấn nạn tin rác là một thực tế có từ lâu. Từ ngày 13/8/2008, Chính phủ đã có Nghị định 90/CP để chống các loại tin rác trên trong hoạt động viễn thông: Nghiêm cấm các hành vi gửi thư rác, tạo điều kiện, cho phép sử dụng phương tiện điện tử thuộc quyền của mình để gửi, chuyển tiếp thư rác, trao đổi, mua bán hoặc phát tán các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử hoặc quyền sử dụng các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử, mua bán danh sách địa chỉ điện tử nhằm mục đích gửi thư.
Với mức phạt khá nghiêm khắc cho các hành vi vi phạm cụ thể như phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi tạo điều kiện, cho phép người khác sử dụng phương tiện điện tử thuộc quyền của mình để gửi, chuyển tiếp thư rác; 60-80 triệu đồng đối với hành vi: cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng tin nhắn mà không có hệ thống tiếp nhận, xử lý yêu cầu từ chối của người nhận. Chế tài xử lý đã có nhưng tin nhắn rác với nội dung nhảm nhí, dung tục vẫn tiếp tục gây phiền nhiễu khách hàng. Phải chăng vì tiền nên các dịch vụ 8XXX phớt lờ mọi quy định, chà đạp lên sự tôn trọng tối thiểu đối với khách hàng?
Rác vì... nhân cách rác!
Những chuyện phiền nhiễu vì tin rác từ những dịch vụ 8XXX khiến người nhận bực mình nhưng còn loại tin rác khác khiến không ít người khổ sở. Ít ra, tin rác vì tiền có mục đích khá rõ và người nhận biết được nơi gửi. Loại "tin rác vì hèn" mà người gửi lại chính là kẻ quen biết với người nhận. Nó giống như một loại thư nặc danh để tố đối thủ với cấp trên. Có loại như một thứ khủng bố tinh thần người nhận. Loại nào thì cũng là sản phẩm từ những nhân cách hèn hạ.
Không ít thủ trưởng cơ quan vẫn phải nhận tin nhắn từ những số lạ hoắc "thông báo" về tình hình cơ quan. Tưởng là tinh thần trách nhiệm nhưng phần lớn tin rác loại này chỉ với mục đích phá rối nội bộ. Những tin nhắn mà cuộc sống chưa coi là "tin rác" như nói ở phần trên thực chất còn rác hơn tất cả mọi loại rác. Chính vì nặc danh, không phải chịu trách nhiệm về nội dung tin nhắn mà người gửi có thể mặc sức lừa dối, bôi xấu đồng nghiệp vì những ý đồ cá nhân. Cái thứ ném đá giấu tay này rồi nhìn người khác chảy máu sao mà rác đến thế chỉ có ở những nhân cách có vấn đề.
Không ai phản đối việc đóng góp xây dựng và cả việc chống tiêu cực trong cơ quan song những tin nhắn kiểu này thì quả là rác! Cuộc sống cần sự thẳng thắn và dũng cảm vậy mà tin rác loại này đang có cơ hoành hành gây không ít hoang mang, hoài nghi trong nội bộ tập thể. Những tin nhắn rác thường là những tin bịa đặt và hoàn toàn sai sự thật.
Dạng tin rác thứ hai là loại dạng tin khủng bố. Bạn sẽ thế nào nếu nhận được tin nhắn rằng vợ bạn đang trong nhà nghỉ XY với ông AB nào đấy. Tin theo tin rác tìm đến nhà nghỉ XY có khi bị lừa và bạn thừa biết kẻ nhắn tin đang theo dõi bạn với sự thích thú. Lờ đi thì nỗi băn khoăn nhiều khi ám ảnh nhất là cuộc sống hiện nay có biết bao nỗi lo toan và vợ chồng không hẳn lúc nào cũng "cơm lành canh ngọt". Dạng khủng bố nữa là tin rác chửi rủa được gửi theo kiểu dội bom, vẫn một tin ấy gửi liên tục vào bất kể lúc nào, nhất là vào giờ nghỉ trưa và buổi đêm.
Làm sao để quét rác?
Một lý do lớn để tin nhắn rác hoành hành chính là do lượng sim khuyến mãi đang được bán tràn lan trên thị trường, các công ty quảng cáo qua tin nhắn dễ dàng spam quảng cáo hàng loạt với chi phí ít tốn kém hơn bình thường.
Trên các đường phố hiện nay, người dùng rất dễ dàng mua một sim mới chưa đến 50.000 đồng nhưng lượng tiền trong tài khoản hơn 150.000 đồng, thời hạn sử dụng hơn 3 tháng. Các công ty quảng cáo sẽ mua hàng loạt sim khuyến mãi này để tiến hành nhắn tin quảng cáo đến các thuê bao di động. Mỗi tin nhắn nội mạng gửi đi thường chỉ tốn khoảng 300 đồng, nhưng chỉ cần một tin nhắn phản hồi họ đã thu lại 5.000-15.000 đồng. Loại tin "rác vì nhân cách" như nói trên tất nhiên không thể gọi vì bên kia nhận ra giọng nói nhưng nhắn tin thì "vô tư", chỉ cần 50 ngàn đồng mua một sim trả trước thì có thể nhắn được 500 tin!
Xem ra tin rác đang là một nhức nhối hiện nay trong cuộc sống. Các doanh nghiệp vì tiền nhảy vào cuộc sống mỗi người lúc nửa đêm, đang trên đường, khi họp hành và tư duy gây biết bao phiền toái. Những nhân cách xấu lợi dụng tin nhắn để gây rối lại càng đáng lên án hơn.
Bao giờ quét hết rác để cuộc sống sạch hơn là mong mỏi của mỗi người có ĐTDĐ nói riêng và của xã hội nói chung.
Lưu Thủy