Hiểu rõ ý nghĩa câu "y tế phải gần dân", từ nhiều năm nay có nhiều bác sĩ ở các bệnh viện tuyến tỉnh, huyện ở Thừa Thiên Huế đã lần lượt về công tác tại các trạm y tế xã. Cho đến khi có Đề án 1816 của Bộ Y tế cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ cho tuyến dưới, chủ trương của ngành y tế tỉnh như được tiếp thêm sức mạnh để vực dậy cho cả hệ thống y tế cơ sở trong điều kiện thiếu thốn trăm bề.
Có bác sĩ về là cái bệnh bỏ đi
Nhận nhiệm vụ luân phiên tại Trạm y tế xã Đông Sơn (huyện A Lưới) chưa đầy 3 tháng, bác sĩ Lê Văn Vinh, cán bộ Trung tâm phòng chống AIDS tỉnh Thừa Thiên Huế đã "thấm" được phần nào sự vất vả của cán bộ y tế ở một xã vùng sâu, vùng xa - nơi mà người dân vẫn còn tập tục "có bệnh mời thầy cúng chứ không biết đến thầy thuốc". Nhưng bây giờ thì người dân đã biết bác sĩ có tài "bắt con ma bệnh phải đi rồi".Vừa nghỉ tay khám cho bệnh nhân cuối cùng trong buổi sáng, bác sĩ Vinh vừa tâm sự:"Đi đến những nơi khó khăn, thiếu thốn như thế này mới thấy bà con cần bác sĩ lắm. Có những bệnh nhẹ nhưng không có bác sĩ sẽ chẳng chẩn đoán ra bệnh để điều trị tại chỗ. Vậy là lại kéo nhau lên huyện, lên tỉnh, vừa tốn kém mà có khi bệnh lại nặng thêm vì đường thì xa mà lại thiếu phương tiện vận chuyển".
 Bác sĩ Vinh khám bệnh cho người dân tại Trạm y tế xã Đông Sơn. |
Y sĩ Lê Mạnh Tỷ, Trưởng trạm y tế xã Đông Sơn cho biết, ở xã, nhiều hộ nghèo đã được Chính phủ hỗ trợ xây nhà ở khang trang lắm rồi. Nhưng trong nhà chẳng có gì, đến mùa giáp hạt, cái ăn còn chẳng đủ, nói chi đến chuyện có thuốc để xua cái bệnh. Hơn nữa tập tục cúng ma vẫn còn rất nặng nề. Nhưng từ ngày có những bác sĩ về với dân, được bác sĩ khám bệnh, cho thuốc, chữa khỏi cái bệnh, người dân mới dần hiểu ra: có bác sĩ là hết cái bệnh.
Xoè túi thuốc vừa được phát, chị Hồ Thị Mòi, ở thôn Rơ Môn (xã Đông Sơn, huyện A Lưới), người dân tộc Pakô nói: "Bác sĩ bảo uống thuốc này vào là khỏi đau cái bụng liền. Lần trước con ốm, bác sĩ đến tận nhà khám rồi cho thuốc uống, giờ con hết ốm rồi". Hỏi đến chuyện cúng ma khi bị bệnh, chị Mòi khoe: Bây giờ ít nhà cúng ma lắm. Vì khi có bệnh, bác sĩ sẽ đến tận nhà khám và cho thuốc.
Mỗi ngày, bác sĩ Vinh khám tới vài chục ca bệnh. Người dân phấn khởi lắm, họ coi bác sĩ như người thân trong nhà bởi cứ hết giờ làm ở trạm y tế, bác sĩ Vinh lại cùng y sĩ Tỷ đến từng nhà hỏi chuyện rất thân tình. Bác sĩ Vinh tâm sự: Việc gì mà mình có thể làm được cho dân thì mình sẽ cố gắng hết sức. Chỉ mong sao được Chính phủ quan tâm hơn nữa đến những người dân nơi đây bởi ảnh hưởng của chất độc hoá học trong chiến tranh dường như đang làm thể trạng của họ kém đi. Rất nhiều người dân ở đây khi được khám đã phát hiện mắc các bệnh nan y như ung thư gan, sa tử cung, u xơ tử cung, thiểu năng trí tuệ...
Để toàn bộ trạm y tế đều có bác sĩ công tác
PGS.TS. Nguyễn Dung, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, trong số 21 xã ở A Lưới, mới có 6 xã có bác sĩ làm việc lâu dài. 15 trạm còn lại vẫn cần bác sĩ tăng cường cho đến năm 2011 - 2012. Việc cử bác sĩ luân phiên đến các trạm y tế chưa có bác sĩ đã được tỉnh thực hiện từ năm 2005 và đạt hiệu quả trong công tác chẩn đoán và điều trị bệnh cho người dân. Hiện nay, toàn ngành tiếp tục thực hiện Đề án 1816, với tiêu chí 100% trạm y tế đều có bác sĩ công tác. Tất cả các trạm y tế này đều tổ chức khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu tại trạm cho đối tượng có thẻ BHYT, trẻ em dưới 6 tuổi, người nghèo, gia đình chính sách... Điều đặc biệt, nhờ có bác sĩ về công tác, số lượng bệnh nhân chuyển lên tuyến trên giảm rất nhiều. Những bệnh chuyển tuyến chủ yếu là bệnh nhân nặng cần hỗ trợ các phương tiện, thiết bị chẩn đoán cận lâm sàng như xét nghiệm, siêu âm, Xquang... mà tuyến cơ sở chưa đáp ứng được. Tiến sĩ Dung chia sẻ, tuyến xã còn nghèo nên còn cần bác sĩ. Việc luân phiên đưa bác sĩ về khám chữa bệnh cho người dân vẫn rất cần thiết. Nhiều người dân vùng nghèo, vùng xa đã được chăm sóc sức khỏe tốt hơn bởi chính sách này.
Tròn một năm sau khi triển khai tăng cường bác sĩ về cơ sở theo Đề án 1816 tại Thừa Thiên Huế, người đứng đầu ngành y tế tỉnh rút ra kinh nghiệm: "Điều quan trọng là cách động viên để các cán bộ đi luân phiên yên tâm công tác ở địa phương. Đã có những bác sĩ khi về xã công tác đã mang theo cả giàn máy móc là tài sản riêng của mình để khám bệnh cho người dân hiệu quả hơn. Họ là những tấm gương sáng để học tập và noi theo. Nói gì thì nói, quan trọng nhất vẫn là sức khỏe của người bệnh. Dù ở đâu, người bác sĩ không chỉ cần giỏi về chuyên môn mà còn cần có tâm huyết với nghề và có trách nhiêm với bệnh nhân của mình.
Bài và ảnh: Hạ Hiền