 Ông Hatoyama. |
Nếu nhìn vào những gì đã và đang diễn ra trên chính trường Nhật Bản trong 8 tháng qua, dường như sự ra đi của Thủ tướng Hatoyama là điều có thể dự đoán trước. Thứ nhất, tỷ lệ ủng hộ đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) cầm quyền và cá nhân Thủ tướng Hatoyama sụt giảm thê thảm. Nếu như cách đây 8 tháng, tỷ lệ ủng hộ ông Hatoyama đạt tới 80% thì nay chỉ còn hơn 18%. Thứ hai, liên minh cầm quyền tại Nhật Bản luôn phải đối mặt với tình trạng chia rẽ. Sự ra đi của đảng Xã hội Dân chủ (SDP) khỏi liên minh ba đảng cầm quyền tại Nhật Bản cuối tuần trước, chính là "giọt nước tràn ly" khiến cho tất cả sụp đổ. Dẫu cứng rắn và vững tin đến mấy thì trong bối cảnh ấy, Thủ tướng Hatoyama cũng đã phải cúi đầu. Thực tế cho thấy tuyên bố cứng rắn "sẽ không từ chức" của ông Hatoyama hôm 31/5 chỉ là đốm lửa yếu ớt "lóe" lên trước gió trước khi vụt tắt. Và vì thế, tuyên bố từ chức ngày 2/6 của Thủ tướng Nhật Bản chỉ khiến dư luận có phần "sốc" chứ không hẳn đã là điều bất ngờ.
Như vậy là một lần nữa dư luận Nhật Bản lại gặp phải chứng kiến cảnh vị Thủ tướng thứ tư của mình ra đi chỉ trong thời gian vẻn vẹn 4 năm. Vậy điều gì đã và đang diễn ra ở đất nước mặt trời mọc? Câu trả lời thật rõ ràng. Chính phủ đã không đáp ứng được lòng tin của người dân, không đủ sức chèo lái con thuyền đất nước khỏi những cơn sóng lớn. Hậu quả của khủng hoảng kinh tế, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao và sức ép từ dư luận trong vấn đề căn cứ không quân Futenma, đã khiến chính phủ của Thủ tướng Hatoyama lùi bước. Đầu tuần này Liên minh cầm quyền tại Nhật Bản đã tan rã khi đảng Xã hội Dân chủ (SDP), một trong ba đảng hợp thành Liên minh cầm quyền đã quyết định rời khỏi liên minh do thái độ "khác biệt" của chính phủ trong vấn đề căn cứ không quân Futenma. Cần nhắc lại rằng, những lá phiếu của đảng Xã hội Dân chủ (SDP) rất quan trọng đối với đảng Dân chủ Nhật Bản cầm quyền (DPJ) trong việc kiểm soát Thượng viện- nơi đảng cầm quyền chỉ có 116/242 ghế, chưa đủ đa số ghế quá bán. Vì thế, khi Liên minh cầm quyền tan rã và đảng Xã hội Dân chủ quyết định rút khỏi cuộc chơi, điều đó cũng đồng nghĩa với việc mọi việc gần như kết thúc. Lẽ dĩ nhiên Thủ tướng Hatoyama biết rõ điều ấy. Dẫu Thủ tướng Hatoyama lý giải quyết định từ chức của ông là nhằm "xây dựng một đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) cầm quyền mới, trong sạch hơn và tiềm lực hơn", nhưng không thể phủ nhận những yếu tố nêu trên là một phần nguyên nhân buộc ông phải ra đi. Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản ông Hirofumi Hirano thừa nhận những tranh cãi về căn cứ Futenma của Mỹ đã buộc Thủ tướng Hatoyama đưa ra "quyết định khó khăn" này.
Bối cảnh rối ren hiện nay đang khiến đảng Dân chủ Nhật bản cầm quyền đứng trước nhiều thách thức lớn. Lợi dụng tình hình hiện nay, đảng Dân chủ Tự do (LDP) đối lập đã lên tiếng kêu gọi giải tán Hạ viện và tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn. Tất nhiên, đảng Dân chủ Nhật Bản không thể đáp ứng yêu cầu này. Trước mắt, ưu tiên hiện nay là việc gấp rút lựa chọn một gương mặt mới, để đảm nhiệm chiếc ghế Chủ tịch đảng Dân chủ Nhật Bản thay thế ông Hatoyama vừa từ chức. Dự kiến đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) sẽ bầu chọn chủ tịch mới vào ngày mai (4/6) khi mà cuộc bầu cử Thượng viện, theo kế hoạch sẽ diễn ra vào ngày 11/7 đang tới gần. Những ứng cử viên nhiều khả năng sẽ thay ông Hatoyama gồm có Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Naoto Kan, Ngoại trưởng Katsuya Okada và Bộ trưởng Giao thông Seiji Maehara. Có điều chắc chắn, Chủ tịch mới của đảng Dân chủ Nhật Bản sẽ giữ chức Thủ tướng vì DPJ hiện đang chiếm đa số tại Hạ viện.
Giới phân tích nhận định dù ai được bầu vào chiếc ghế Thủ tướng mới, người đó cũng sẽ phải "thừa kế" những di sản khá nặng nề. Ngoài gánh nặng về thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, còn việc vực dậy lòng tin của cử tri Nhật Bản, vốn đã bị xói mòn nghiêm trọng do sự sụp đổ liên tục trong nội các chính phủ. Đây sẽ là nhiệm vụ khó khăn nhất đối với đảng Dân chủ Nhật Bản cầm quyền trong thời gian trước mắt.
Nhật Quang (Theo Goognews)