Liên quan đến hoạt động thu phí của Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (gọi tắt là CII) trên xa lộ Hà Nội, từ giữa tháng 9/2009, Hiệp hội Vận tải hàng hóa đã có văn bản khiếu nại cho rằng, hơn 10 năm qua, việc thu phí này đã vi phạm Pháp lệnh phí và lệ phí do Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành ngày 28/8/2001. Mới đây, sau nhiều cuộc họp với nhiều văn bản kiến nghị chỉ đạo, cuối tuần qua, Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM buộc phải đưa ra phương án "lập trạm trả và thu phí phụ" trên Liên tỉnh lộ 25B. Tuy nhiên, "phương án chữa cháy" này đã không nhận được sự đồng tình của Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM.
Miễn ít thu nhiều
Lý do Hiệp hội Vận tải hàng hóa đã có văn bản khiếu nại là trạm thu phí này được lập ra để hoàn vốn đầu tư đường Điện Biên Phủ, nhưng lại thu phí các phương tiện vận tải ra vào các cảng thuộc tuyến đường Tôn Đức Thắng, Nguyễn Hữu Cảnh, Liên tỉnh lộ 25B làm thiệt hại kinh tế cho các doanh nghiệp vận tải.
Cũng theo phương án của CII, các phương tiện vận tải từ các tỉnh, thành về TP. HCM sau khi mua vé để được qua trạm thu phí xa lộ Hà Nội, nếu rẽ vào Liên tỉnh lộ 25B để vào cảng Cát Lái thì sẽ được hoàn trả số tiền đã mua vé tại trạm trả phí phụ. Ngược lại, trạm phụ này sẽ thu phí đối với những xe từ các cảng trong nội thành thành phố ra nếu đi qua xa lộ Hà Nội.
 Trạm thu phí của CII trên xa lộ Hà Nội. |
Sáng 2/11/2009, trao đổi với báo chí, ông Thái Văn Chung, Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP. HCM, nói thẳng: Chúng tôi đã kiến nghị lập 3 trạm phụ trên các tuyến đường Nguyễn Hữu Cảnh, Trần Não, Liên tỉnh lộ 25B để đảm bảo các phương tiện không bị CII thu phí “oan”. Nếu cả 3 trạm phụ này được CII xây dựng và hoạt động theo phương thức thu và trả lại phí đúng luật thì các doanh nghiệp vận tải mới không chịu cảnh "trả tiền cho dịch vụ mình không sử dụng". Theo quy định, chỉ những phương tiện lưu thông trên từ vòng xoay Điện Biên Phủ đến chân cầu Sài Gòn mới phải trả phí giao thông cho trạm thu phí của CII trên xa lộ Hà Nội. Nếu chỉ lập 1 trạm phụ trên Liên tỉnh lộ 25B thì chỉ khoảng 10% phương tiện vận tải thoát cảnh bị thu phí “oan", còn lại hơn 90% phương tiện vận chuyển hàng hóa từ các cảng nội thành chỉ sử dụng đường Nguyễn Hữu Cảnh, Tôn Đức Thắng vẫn bị thu phí. Đây là điều không thể chấp nhận được.
Chờ phương án hợp lý
Dù chỉ là chuyện tranh chấp dân sự giữa các doanh nghiệp, nhưng đích thân ông Nguyễn Thành Tài, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP.HCM đã chủ trì cuộc họp để giải quyết. Sau khi nghe các đơn vị liên quan báo cáo về những vấn đề có liên quan đến việc thu phí của CII trên xa lộ Hà Nội, ông Nguyễn Thành Tài đã giao Sở Giao thông vận tải làm việc với CII và Hiệp hội Vận tải hàng hóa về cơ sở pháp lý của việc thu phí và vấn đề phát sinh để xem xét xử lý một cách hợp lý.
Tuy nhiên, việc giải quyết mới dừng ở mức chữa cháy khi CII chỉ "mở một cánh cửa" đối với các phương tiện ra vào cảng Cát Lái theo Liên tỉnh lộ 25B. Lý do là trạm thu phí xa lộ Hà Nội từ quận 2, sau khi di dời ra phía quận 9 đã thu phí luôn Liên tỉnh lộ 25B với lưu lượng hàng ngàn xe container ra vào mỗi ngày. Trong khi đó, chưa có văn bản nào cho phép CII được quyền thu phí trên Liên tỉnh lộ 25B.
Ngược lại, Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM vẫn lại chờ đợi cách giải quyết dứt điểm để phân biệt rõ ai đúng, ai sai từ các cơ quan chức năng địa phương khi CII đã thu phí sai đối tượng trong 10 năm, thông qua trạm thu phí xa lộ Hà Nội trên địa bàn quận 2. Lý do mà Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM đưa ra là những phương tiện không sử dụng dịch vụ đường Điện Biên Phủ vẫn phải đóng phí. Vì vậy, CII phải hoàn trả phí đã thu cho các doanh nghiệp.
Ý kiến này đã nhận được sự đồng tình của Sở Tài chính TP. HCM khi cho rằng về nguyên tắc có sử dụng dịch vụ thì mới phải trả tiền. Nếu CII đặt trạm thu phí trên đường Điện Biên Phủ thì sẽ đúng đối tượng cần thu phí hơn. Do đó cần phải rà soát xác định rõ đối tượng bị thu phí thông qua các văn bản đã được phê duyệt trước đây.
Cho đến thời điểm này, đại diện CII vẫn rất tự tin khi trả lời báo chí rằng: Việc thu phí trên xa lộ Hà Nội căn cứ theo văn bản của các cơ quan chức năng. Hiện nay, CII vẫn áp dụng mức phí đã được HĐND TP.HCM thông qua từ năm 2001. Đối với xe container, xe tải trên 10 tấn, CII chỉ thu 30.000 đồng/xe/lần trong khi các trạm khác là 80.000 đồng/xe/lần. Mức phí của các loại xe khác cũng thấp hơn 5.000 - 10.000 đồng/xe so với các trạm khác trên toàn quốc. Việc hoàn trả lại phí giao thông đã thu hay không vẫn phải chờ quyết định của UBND TP.HCM.
Nhóm PV