Vừa qua, khi thấy các cơ quan chức năng tuyên truyền rầm rộ cho phong trào "Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam", tôi cũng là một người tiêu dùng như bao người khác, luôn ủng hộ chủ trương này. Nhân đây cũng xin kể lại vài câu chuyện để đông đảo bạn đọc cũng như các cơ quan hữu quan có cái nhìn sâu sắc, toàn diện hơn về vấn đề này để đưa ra nhiều biện pháp thiết thực hơn việc... phát động, kêu gọi.
Ngay từ khi vừa đưa vợ vào bệnh viện sinh con hôm trước, vì sinh mổ nên không có sữa ngay cho con bú, ngày hôm sau, một cô nhân viên đến tận giường, cầm theo sổ, bút, hỏi han vợ tôi rằng: "Chị định mua sữa gì cho con uống rồi?". Vợ tôi trả lời rằng khi đi khám thai được phòng khám tặng cho một hộp sữa bột trẻ em và với hộp sữa đưa ra. Xin được nói thêm đây là một nhãn sữa ngoại nhưng sản xuất đóng hộp tại Việt Nam mà không tiện nêu tên ở đây. Cô nhân viên cầm hộp sữa lên xem một lát rồi gắt: "Khổ quá, chị chẳng hiểu gì cả, sao lại... nỡ cho con uống sữa này, phải uống sữa ngoại xịn nhập khẩu mới tốt".
 Nhiều bà mẹ băn khoăn khi chọn sữa cho con. |
Bỗng dưng tôi lại thấy mình bị "ngượng" với nhiều người xung quanh, vợ tôi nhắc lại: "Chị à, đây là sữa do phòng khám thai tặng, em nghĩ dẫu sao họ cũng phải hiểu về sữa cho trẻ sơ sinh chứ?".
Cô nhân viên vẫn lắc đầu: "Cho dù là nước ngoài nhưng vẫn là sản xuất đóng gói tại Việt Nam. Mà như thế thì "mất hết chất", làm sao so sánh với sản xuất tại nước ngoài. Đây để tôi kê cho nhãn sữa này mà đi mua, nếu không thì để tôi lấy hộ cho cũng được, tùy gia đình". Nói rồi cô nhân viên lấy giấy bút ra ghi tên sữa, thậm chí ghi cả tên... cửa hàng. Tuy cũng hơi ái ngại, nhưng không lẽ cô y tá đã nói đến thế rồi mà không nghe, hai vợ chồng tôi đành bấm bụng mua một hộp như chỉ dẫn, tất nhiên là giá cao hơn nhiều so với hộp sữa được tặng kia.
Khi cô y tá đi rồi, mấy chị em cùng phòng ngồi nói chuyện với nhau, mới biết ai cũng từng "bị hỏi" như vậy và không ít người đã đồng ý mua theo chỉ dẫn. Tôi còn được biết thêm là các hãng sữa "mạnh" gần như đã "bao tiêu" nhiều cơ sở tiềm năng. Đến ngay sữa ngoại đóng hộp tại Việt Nam mà còn bị "hắt hủi", thì nói chi tới những hộp sữa nội nguyên bản. Đó là chưa kể tới việc sau khi trẻ sơ sinh đã ăn quen một loại sữa, thì việc chuyển sang loại khác là khá khó khăn, khiến cho cả một thời gian dài sau đó, nhiều cha mẹ phải méo mặt lo sữa cho con.
Hôm sau nữa, đến lượt cô nhân viên khác hỏi vợ tôi chuyện mua tã giấy cho con và khuyên là phải mua đúng của hãng B mới tốt. Ra ngoài hàng, tôi định mua loại tã thường của nội giá rẻ hơn, nhưng người bán hàng chân thật: "Cố lên một tý mà mua của ngoại, có đáng là bao, mua của nội nó cứng khổ con lắm". Thế là không chỉ tôi mà mấy người cùng mua loại tã nước ngoài theo lời khuyên của chủ hàng.
Sau vài lần như vậy, vợ tôi bỗng sinh ra tâm lý lo lắng về hàng nội và chỉ ghiền hàng ngoại, nhất là những đồ dùng cho con thì nhất quyết đòi hỏi tôi phải lo bằng được của ngoại mới... yên tâm. Từ những chiếc tất chân, tất tay, đến núm vú, bầu sữa... Nếu như tôi thấy một số thứ vô lý và không cần thiết thì lại bị chì chiết: "Anh không lo cho con à, bác sĩ người ta đã nói như thế rồi".
Vậy đó, thì ra không chỉ có chuyện của mình, nhiều gia đình bạn bè khác cũng đã và đang gặp những tình cảnh tương tự. Cứ như vậy thành thói quen và nó ảnh hưởng cả sang những mặt hàng khác trong cuộc sống chứ không chỉ gói gọn trong những món đồ cho trẻ sơ sinh nữa. Thì ra, không phải cứ cái gì là ngoại thì tốt hơn nội, thậm chí nếu không biết mua phải hàng ngoại dởm thì còn tội nữa. Tuy nhiên, có thể khẳng định chắc chắn một điều là khâu tiếp thị của hàng ngoại đã tỏ ra cực kỳ chuyên nghiệp và sâu sắc, có ảnh hưởng rất rộng lớn, đặc biệt là khi lời quảng cáo được phát ra từ những "nhà chuyên môn". Phải chăng đây chính là "điểm yếu" của hàng Việt? Câu trả lời xin dành cho những doanh nghiệp và các cơ quan chức năng.
Mạnh Quân