Bạn tôi có người nhà bị u đại tràng và theo chỉ định cần phải cắt bỏ. Trước đây, với ca phẫu thuật "loại 1" như thế này, phải về Hà Nội. Với cái nắng nóng đặc biệt của mùa hè, thì riêng thời gian chờ đợi "ăn chực nằm chờ" hàng tuần lễ cũng đủ làm cho người nhà phát ốm; đó là chưa kể chi phí cao. Nhưng gia đình anh đã gặp may... Đi khám tại Bệnh viện đa khoa Lạng Sơn và được "thầy thuốc 1816" của Bệnh viện Việt Đức trực tiếp phẫu thuật, 1 tuần sau, người nhà của anh đã ra viện trong trạng thái sức khỏe tốt.
"Niềm vui sớm"
Xuất phát từ thực trạng hoạt động của các bệnh viện (BV) từ Trung ương đến cơ sở, ngày 26/5/2008, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký quyết định phê duyệt Đề án 1816 "Cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ BV tuyến trên về hỗ trợ các BV tuyến dưới, nhằm nâng cao chất lượng KCB". Mục tiêu của Đề án là từng bước nâng cao chất lượng KCB tại các bệnh viện tuyến tỉnh và huyện, đặc biệt là khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa, nơi thiếu cán bộ y tế có trình độ cao. Giảm tình trạng quá tải cho các BV tuyến trên, đặc biệt là tuyến Trung ương. Chuyển giao công nghệ và đào tạo tại chỗ cho đội ngũ cán bộ tuyến dưới.
 Thầy thuốc 1816 khám cho bệnh nhân tuyến dưới. Ảnh: PV |
Cách thủ đô Hà Nội không xa, các bệnh viện Lạng Sơn lại thiếu cán bộ y tế có trình độ cao; vì vậy nhân dân thường dựa vào sự thuận tiện về giao thông để đưa người nhà xuống các bệnh viện Trung ương. Nhận thức được ý nghĩa thực tiễn trong Đề án 1816, ngành y tế Lạng Sơn đã chỉ đạo các bệnh viện thực hiện các bước "đón" cán bộ tuyến Trung ương và "tiễn" cán bộ BV cấp tỉnh chi viện cho các huyện, thành phố (mỗi "ca" tăng cường có thời hạn là 3 tháng).
Trong 6 tháng đầu năm 2009, Bệnh viện đa khoa Lạng Sơn đã đón 3 bác sĩ của BV Việt Đức và 1 bác sĩ của Viện Truyền nhiễm và Nhiệt đới quốc gia về làm việc. Có chuyên gia hỗ trợ, BV đã tổ chức được 4 buổi sinh hoạt khoa học cho các y bác sĩ và dược sĩ với các chuyên đề: Chẩn đoán hình ảnh, Ngoại khoa, Truyền nhiễm... Tại các buổi sinh hoạt này, bằng cái "tâm" và cái "tài" của mình, các bác sĩ của các BV Trung ương đã giảng dạy, trao đổi nhiều vấn đề chuyên sâu; ngoài ra các bác sĩ còn giúp một số chuyên đề về điện não đồ, xét nghiệm miễn dịch, bệnh tiết niệu, bình phiếu chăm sóc hằng tuần của điều dưỡng... Không chỉ bồi dưỡng đội ngũ y bác sĩ về chuyên môn, các bác sĩ còn trực tiếp thực hiện được gần 100 ca phẫu thuật hạng I và hạng đặc biệt (mà trước đây phải chuyển về Hà Nội), mang lại "niềm vui sớm" cho hàng trăm gia đình bệnh nhân.
Được trao đổi và cùng làm việc với các bác sĩ các BV Trung ương, đội ngũ cán bộ thầy thuốc BV đa khoa Lạng Sơn như "lớn thêm" một chút, tay nghề vững vàng hơn và họ tự tin hơn trước những thiết bị kỹ thuật mới. Đây chính là biện pháp đào tạo tại chỗ theo hướng "cầm tay chỉ việc" đầy hiệu quả. Phát biểu về vấn đề này, BS. Đoàn Thế Mỹ, Giám đốc BV chỉ nói ngắn gọn: "Ba tháng "thầy" về bằng 3 năm chúng em đi học".
Không chỉ riêng BV đa khoa mà BV Lao và Bệnh phổi Lạng Sơn cũng nhận được sự tăng cường đầy hiệu quả của đội ngũ bác sĩ BV Lao và Bệnh phổi Trung ương.
Về phần mình, thực hiện công tác chỉ đạo tuyến, BV đa khoa Lạng Sơn cũng đã cử 2 bác sĩ hỗ trợ cho các BV Lộc Bình và Văn Lãng, ngoài ra còn sẵn sàng cử cán bộ hỗ trợ BV tuyến dưới khi có yêu cầu về phẫu thuật và truyền máu.
Nhiều người được học
Đề án 1816 của Bộ Y tế đã triển khai được 1 năm. Hiệu quả của nó không chỉ giải quyết được sự bất cập về nhân lực cho tuyến dưới, mà cao hơn, nó còn thể hiện quan điểm của Đảng về đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa. Ý nghĩa thực tiễn về kinh tế cũng không hề nhỏ vì "cử nhiều người đi học không hiệu quả bằng việc "đón thầy" về để nhiều người cùng học".
Việc thực hiện Đề án 1816 cũng mang ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ giữa các tuyến kỹ thuật, điều rất cần trong phân tuyến đăng ký KCB ban đầu mà Luật BHYT đã quy định. Vì những đối tượng BHYT đăng ký KCB ban đầu tại tuyến dưới thường chịu nhiều thiệt thòi vì sự yếu kém của đội ngũ cán bộ y tế cơ sở.
Tuy vậy, đối với một tỉnh miền núi như Lạng Sơn, việc triển khai Đề án 1816 trong thời gian vừa qua còn chậm. Một số BV tuyến tỉnh chưa cử bác sĩ tăng cường cho tuyến dưới, nên công tác khám và điều trị tại các BV huyện còn gặp nhiều khó khăn. Mong rằng, Đề án này cần được triển khai nhanh chóng hơn và dần đi vào nền nếp, vì đây là biện pháp "chống quá tải từ xa" một cách hiệu quả nhất.
Một năm đã qua, thời gian chưa phải là dài, nhưng hiệu quả đem lại của Đề án 1816 là rõ ràng. Điều đó khẳng định khi chủ trương hợp với thực tiễn sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống. Người hưởng lợi, không ai khác chính là nhân dân!
Trần Kim