Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu vẫn đang tiếp diễn, thì đã có những lo ngại mới từ Bồ Đào Nha. Dấu hiệu bất ổn về tương lai tài chính của Bồ Đào Nha đã xuất hiện khi lãi suất vay của nước này tăng lên mức cao kỷ lục mới khiến giới phân tích kinh tế lo ngại “điểm nóng” nợ công bắt đầu tràn tới Lisbon. Song, điều nguy hiểm hơn là nếu Bồ Đào Nha sụp đổ vì khủng hoảng nợ công, tất yếu sẽ có thêm nhiều nền kinh tế mới của EU bị ảnh hưởng. Và mới đây, các Bộ trưởng Tài chính Liên minh châu Âu (EU) đã nhóm họp tại Brucxen (Bỉ), thảo luận về cuộc khủng hoảng nợ đang đeo đẳng khu vực này.
Các số liệu thống kê cho thấy đến giữa tháng này, lãi suất trái phiếu chính phủ thời hạn 10 năm của Bồ Đào Nha trên thị trường chứng khoán thứ cấp đã lên đến 7,6%. Con số này đã gần chạm ngưỡng mức lãi suất của Ailen trong cuộc khủng hoảng nợ công vừa qua. Điều đáng lưu ý là trong một cảnh báo mới nhất, Ngân hàng Trung ương châu Âu cho rằng lãi suất trái phiếu chính phủ của Bồ Đào Nha sẽ không thể xuống thấp hơn mức 7% trong những tuần tới. Và nếu chỉ số này được coi là thước đo tâm lý thị trường tài chính của Bồ Đào Nha thì quả thật viễn cảnh kinh tế của Lisbon đã gần tới mức báo động.
Thế nhưng, có một nghịch lý là Bồ Đào Nha vẫn “tự tin” trước viễn cảnh xấu này bất chấp những cảnh báo của EU. Trong một tuyên bố đưa ra cách đây ít ngày, Bộ trưởng Tài chính Bồ Đào Nha Fernando Teixeira Dos Santos cho biết: Nước này không có ý định tìm kiếm sự giúp đỡ từ bên ngoài để giải quyết vấn đề nợ công và sẽ nỗ lực để tránh hậu quả xấu nhất. Có thể hiểu được tâm lý của Bồ Đào Nha thời điểm này, khi nhiều nước láng giềng khác lần lượt trở thành con nợ. Thứ nhất, dù chưa phải là “đầu tàu” kinh tế châu Âu, nhưng từ trước đến nay, Bồ Đào Nha luôn tự tin vào sức mạnh kinh tế của mình. Thứ hai, với tuyên bố vừa nêu, Bồ Đào Nha muốn phá bỏ những nghi ngại về căn bệnh nợ công có thể tràn tới Lisbon. Một khi rộ lên tin đồn Bồ Đào Nha vỡ nợ, uy tín của Lisbon sẽ bị hủy hoại nghiêm trọng và sẽ phải mất nhiều năm Lisbon mới lấy lại được danh tiếng. Song, “muốn và được” lại là hai chuyện khác nhau. Thực tế hiện nay cho thấy nền kinh tế của Bồ Đào Nha không khả quan, nếu không muốn nói là ì trệ. Các nhà phân tích cho rằng, chi phí vay ở Bồ Đào Nha "leo thang" phản ánh việc Lisbon và Liên minh EU không kiểm soát được sự lây lan của "căn bệnh" nợ công. Và nếu cứ tiếp tục tình hình hiện nay, chuyện Bồ Đào Nha vỡ nợ chắc sẽ không khó dự đoán.
 Nợ công đe dọa sự phát triển của Bồ Đào Nha. |
Cần một chiến lược hành động bài bản
Nhìn vào những “vết xe đổ” đi trước, có lẽ không cần bàn sâu đến nguyên nhân. Mà điều cần nhất hiện nay vẫn là chuyện tìm kiếm những giải pháp mới, hiệu quả giải quyết tình hình. Hiện tại, dù mọi chuyện chưa đến mức tồi tệ như thế, song theo giới phân tích sẽ là không thừa nếu Lisbon chủ động đối phó với thách thức. Đã có nhiều tín hiệu sốt ruột từ EU khi một số thành viên trong khối lên tiếng gây sức ép mạnh mẽ buộc Bồ Đào Nha xin cứu trợ vỡ nợ từ EU và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Nếu kịch bản này xảy ra, tiền cứu trợ Bồ Đào Nha có thể lên đến từ 50 - 100 tỷ euro, và nguy hại hơn là chuyện “vết dầu có thể loang rộng ra toàn châu Âu” khi khủng hoảng nợ một lần nữa bùng phát không thể kiểm soát. Trong một cảnh báo mới nhất, Tạp chí nghiên cứu BIS (EU) cho biết, 4 nước có vấn đề tài chính tiền tệ đáng lo ngại nhất ở châu Âu hiện nay chính là Bồ Đào Nha, Ailen, Hy Lạp và Tây Ban Nha, với tổng nợ 2,2 nghìn tỷ USD.
|
|