Nếu tự ý nặn mụn hoặc xử trí không đúng cách, vi khuẩn có thể lan rộng, gây viêm mô mềm, nhiễm trùng huyết, thậm chí viêm màng não và nhiều biến chứng đe dọa tính mạng. Vậy nguyên nhân nào gây mụn đinh râu và làm thế nào để nhận biết sớm?
1. Nguyên nhân gây mụn đinh râu
Mụn đinh râu hình thành khi nang lông bị viêm nhiễm do vi khuẩn, chủ yếu là Staphylococcus aureus (tụ cầu vàng). Trong điều kiện bình thường, loại vi khuẩn này có thể tồn tại trên da mà không gây bệnh. Tuy nhiên, khi da bị tổn thương hoặc sức đề kháng suy giảm, vi khuẩn sẽ xâm nhập sâu vào nang lông, gây viêm và hình thành ổ mủ.
Một trong những nguyên nhân phổ biến là tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, khiến lỗ chân lông bị bít tắc, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, các tổn thương nhỏ trên da do cạo râu, nhổ râu hoặc nặn mụn không đúng cách cũng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Bên cạnh đó, nhiều yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ mắc mụn đinh râu, bao gồm:
- Rối loạn nội tiết trong giai đoạn dậy thì, sau sinh hoặc mãn kinh.
- Dị ứng với thực phẩm, mỹ phẩm, côn trùng hoặc các yếu tố môi trường.
- Yếu tố di truyền nếu trong gia đình có người từng mắc bệnh.
- Tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn tụ cầu.
- Suy giảm miễn dịch do mắc bệnh mạn tính hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.
- Thường xuyên mặc quần áo bó sát hoặc để da cọ xát nhiều, gây tổn thương bề mặt da.
- Không vệ sinh sạch các vật dụng cá nhân như khăn mặt, dao cạo râu hoặc khẩu trang.
- Vết côn trùng đốt bị nhiễm khuẩn.
- Người mắc đái tháo đường, khả năng chống nhiễm khuẩn kém nên dễ xuất hiện các ổ viêm.
- Mụn trứng cá viêm kéo dài không được điều trị đúng cách.
Việc nhận diện và kiểm soát các yếu tố nguy cơ sẽ góp phần hạn chế tình trạng mụn đinh râu tái phát cũng như giảm nguy cơ xảy ra biến chứng.
2. Dấu hiệu nhận biết sớm mụn đinh râu
Mụn đinh râu có biểu hiện khác với mụn trứng cá thông thường. Bệnh thường khởi phát bằng một nốt sưng đỏ, đau nhức, sau đó tiến triển thành ổ mủ nằm sâu dưới da. Các vị trí thường gặp là vùng mép, cằm, quanh mũi, đôi khi xuất hiện ở mông hoặc chân. Những dấu hiệu điển hình gồm:
- Nốt mụn thường mọc đơn lẻ.
- Vùng da xung quanh sưng đỏ, nóng và đau khi chạm vào hoặc cử động cơ mặt.
- Xuất hiện nhân mủ màu trắng hoặc vàng nằm sâu dưới da, sờ thấy cứng.
- Mụn đau nhiều hơn so với mụn trứng cá thông thường.
Mụn đinh râu hình thành khi nang lông bị viêm nhiễm do vi khuẩn, chủ yếu là Staphylococcus aureus (tụ cầu vàng).
Tùy theo giai đoạn phát triển, mụn đinh râu sẽ có những biểu hiện khác nhau.
- Giai đoạn viêm tấy
Ban đầu, người bệnh xuất hiện một nốt đỏ nhỏ dưới da, đau cộm và căng tức. Trong trường hợp vi khuẩn có độc lực mạnh, người bệnh có thể kèm theo sốt nhẹ, rét run, mệt mỏi, chán ăn hoặc đau nhức toàn thân.
- Giai đoạn hình thành mủ
Sau vài ngày, nốt mụn mềm dần, vùng da phía trên mỏng đi và xuất hiện ổ mủ màu trắng hoặc vàng. Phần ngòi mụn nhô lên rõ, có hình dạng giống đầu đinh – đây là dấu hiệu đặc trưng của mụn đinh râu. Cơn đau có thể giảm nhẹ nhưng người bệnh vẫn cảm thấy khó chịu.
- Giai đoạn hồi phục
Khi mụn chín, ổ mủ sẽ tự vỡ hoặc được dẫn lưu đúng kỹ thuật tại cơ sở y tế. Mủ và ngòi mụn được loại bỏ giúp tình trạng viêm giảm dần, vết thương bắt đầu lành. Nếu chăm sóc không đúng cách, vùng da sau viêm có thể để lại sẹo hoặc tăng sắc tố.
3. Mụn đinh râu có nguy hiểm không?
Đa số trường hợp, mụn đinh râu có thể khỏi sau khoảng 6-8 ngày nếu người bệnh có sức khỏe tốt, được chăm sóc đúng cách và không có bệnh nền. Tuy nhiên, do thường xuất hiện ở vùng "tam giác nguy hiểm" của khuôn mặt, mụn đinh râu tuyệt đối không nên tự ý nặn hoặc chích tại nhà. Việc tác động mạnh lên ổ mụn có thể khiến vi khuẩn theo hệ thống tĩnh mạch lan vào các xoang tĩnh mạch trong sọ, làm tăng nguy cơ viêm mô tế bào vùng mặt, viêm tắc xoang hang, viêm màng não hoặc nhiễm trùng huyết.
Những người mắc đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, bệnh mạn tính hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn và cần được theo dõi chặt chẽ.
Do vậy, khi mụn xuất hiện với kích thước lớn, đau nhiều, sưng lan rộng, kèm sốt hoặc mệt mỏi, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị. Việc sử dụng kháng sinh hoặc thực hiện thủ thuật dẫn lưu mủ phải được chỉ định bởi bác sĩ nhằm hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng và giúp tổn thương hồi phục an toàn.
