Sau khá nhiều cuộc điện thoại, tôi mới gặp được anh cả của nhóm LABlink - giải nhì trong cuộc thi Nhân tài Đất Việt 2008 với sản phẩm "Hệ thống thông tin kết nối khoa xét nghiệm LABlink". Những tưởng đó sẽ là một kỹ sư công nghệ thông tin trẻ tuổi vì như thế mới còn đủ đam mê để tham gia cuộc thi vốn thường dành riêng cho những người trẻ, nào ngờ anh đã ở cái tuổi ngũ tuần. Nguyên do để một kỹ sư công nghệ làm đề tài về ngành y tế thật đơn giản, anh đã có vài năm làm việc trong ngành y tế nên nhen nhóm ý định làm "cái gì đó" về ngành mình quan tâm nhưng không có điều kiện gắn bó… Anh là kỹ sư Nguyễn Trường Giang - Giám đốc Công ty thiết bị Việt Ba - "thủ lĩnh" của nhóm LABlink.
Niềm vui trọn vẹn
Đã mấy tháng trôi qua, nhưng với anh Giang và các thành viên của nhóm LABlink thì đêm 20/11/2008 - đêm chung kết cuộc thi Nhân tài Đất Việt năm 2008 diễn ra tại Trung tâm Hội nghị quốc gia Mỹ Đình dường như vẫn còn trọn vẹn niềm vui... Với họ, niềm vui không chỉ ở chỗ sản phẩm mà họ tham gia cuộc thi đã vào vòng chung kết và được giải nhì ở nhóm sản phẩm đã ứng dụng trong thực tiễn mà bởi nhận xét của Trưởng ban tổ chức cuộc thi - ông Phạm Huy Hoàn - Tổng biên tập báo Dân trí về sản phẩm này trong đêm chung kết "sản phẩm phần mềm này đã và sẽ có ứng dụng hiệu quả, cần thiết đối với các labô xét nghiệm của ngành y tế, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng công tác xét nghiệm nói riêng và chất lượng khám chữa bệnh nói chung của ngành y tế... Và đây cũng là 1 trong 3 sản phẩm về y tế ở vòng chung khảo được vinh danh ở vị trí cao nhất ở cuộc thi Nhân tài Đất Việt năm 2008" đã như nói hộ những tâm huyết của cả nhóm khi sáng tạo ra sản phẩm phần mềm này.
Thủ lĩnh của nhóm LABlink - kỹ sư Nguyễn Trường Giang cho biết "hệ thống thông tin kết nối khoa xét nghiệm LABlink (Laboratory Ifomatinon System - LABlink)" của nhóm LABlink là hệ thống thông tin hỗ trợ đa ngôn ngữ trong quản lý phòng xét nghiệm với tính năng đặc thù có thể kết nối hầu hết các máy xét nghiệm trên thị trường Việt Nam. Hệ thống này được anh Giang và các cộng sự hình thành dựa trên nhu cầu quản lý công tác xét nghiệm của các cơ sở khám chữa bệnh bắt đầu từ năm 2006. Vì thế, trước khi tham gia cuộc thi Nhân tài Đất Việt năm 2008, sản phẩm phần mềm này được ứng dụng có hiệu quả tại một số cơ sở khám chữa bệnh. Để thử nghiệm tính hiệu quả của phần mềm này, công ty thiết bị Việt Ba nơi anh Giang là giám đốc đã tiến hành liên kết với Trung tâm y tế- Bộ NN&PTNT theo hướng xã hội hóa trang thiết bị y tế nhằm áp dụng phần mềm này trong quản lý xét nghiệm (mỗi ngày sử dụng bao nhiêu hóa chất xét nghiệm, có bao nhiêu xét nghiệm trong một ngày và tổng kinh phí thu từ xét nghiệm trong ngày là bao nhiêu...).
Lợi ích của "số hóa"
Vào google gõ chữ LABlink và Nhân tài Đất Việt năm 2008, tôi được đọc những thông tin giới thiệu về phần mềm này như sau: LABlink có chức năng quản lý thông tin bệnh nhân, mẫu xét nghiệm và kết quả xét nghiệm với đặc tính nổi bật là khả năng kết nối với các máy xét nghiệm để nhận kết quả xét nghiệm tự động. Do đó, khi áp dụng phần mềm LABlink, việc quản lý thông tin về xét nghiệm tại các cơ sở khám chữa bệnh sẽ dễ dàng hơn, nhân lực và thời gian được tiết kiệm hơn và đặc biệt sẽ làm tăng tính chính xác của việc nhập dữ liệu kết quả xét nghiệm thông qua các đặc tính như: tập trung dữ liệu, chia sẻ thông tin trên mạng nội bộ (mạng LAN) và có khả năng mở rộng, hiển thị thông tin trên trang web; Quản lý thông tin cơ bản của bệnh nhân (thông tin về bệnh phẩm và các mẫu xét nghiệm; Sinh mã vạch, in mã vạch cho bệnh nhân và các bệnh phẩm)...
Giải thích thêm về tính năng kết nối các máy xét nghiệm tự động, kỹ sư Nguyễn Trường Giang cho biết, trước đây, khi cần thực hiện một xét nghiệm cho bệnh nhân, kỹ thuật viên phải thực hiện lấy mẫu, đặt mẫu vào máy, nhập thông tin bệnh nhân (tên, tuổi, giới tính, địa chỉ...) và các loại test mà bệnh nhân cần thực hiện. Khi máy thực hiện xong các xét nghiệm, kỹ thuật viên phải kiểm tra lại trên máy rồi in phiếu kết quả từ máy chuyển cho bộ phận nhập dữ liệu nhập lại vào phiếu trả kết quả gửi lại cho bệnh nhân. Với các bệnh nhân phải thực hiện nhiều xét nghiệm thì việc nhập dữ liệu khá vất vả và có thể nhầm lẫn, nhất là với các xét nghiệm có nhiều thông số (xét nghiệm công thức máu có ít nhất 18 thông số, xét nghiệm nước tiểu có 10 thông số...). Thế nhưng, khi sử dụng phần mềm LABlink, các quy trình này sẽ được rút ngắn rất nhiều, làm giảm các thủ tục hành chính vốn đang góp phần tạo nên những phiền hà cho cả bệnh viện và bệnh nhân. Theo đó, với phần mềm LABlink, kỹ thuật viên chỉ cần đặt mẫu có dán mã vạch theo quy định vào máy xét nghiệm và thực hiện thao tác chạy máy. Các thông tin về bệnh nhân và các yêu cầu xét nghiệm sẽ được hệ thống LABlink tự động chuyển vào máy, căn cứ vào mã vạch dán trên từng ống mẫu. Sau khi máy chạy xong, kết quả xét nghiệm của từng bệnh nhân sẽ tự động chuyển ra máy tính. Kỹ thuật viên có thể in phiếu kết quả từ đây hoặc chuyển thông tin này cho các hệ thống quản lý khác của bệnh viện (quản lý phòng khám, viện phí...) để tính toán chi phí chung cho bệnh nhân.
Theo anh Giang, module quản lý kết nối với các hệ thống khác của LABlink được thiết kế mềm dẻo, cho phép kết nối trực tiếp thông qua các bảng dữ liệu trung gian hoặc thông qua file theo định dạng chuẩn XML. Đặc biệt khi thực hiện kết nối với nhiều hệ thống khác nhau, module này sẽ cho phép khai báo, cấu hình các thông số xét nghiệm do các hệ thống khác nhau gửi đến... Tính năng kết nối thông tin qua chuẩn XML của LABlink có thể được sử dụng truyền nhận kết quả xét nghiệm giữa các bệnh viện dễ dàng. Tính năng này có thể áp dụng hiệu quả trong trường hợp một bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện không có khả năng thực hiện xét nghiệm, gửi các yêu cầu lên tuyến trên hoặc gửi cho các trung tâm xét nghiệm. Sau khi các phòng xét nghiệm này thực hiện xong xét nghiệm, hệ thống phần mềm LABlink lại xuất kết quả trả lại cho các bệnh viện tuyến dưới và chuyển đổi trực tiếp vào hệ thống quản lý.
Với những tính năng ưu việt đó, hiện có gần 30 bệnh viện và trung tâm y tế, phòng khám đa khoa... ở TW và các tỉnh đã và đang triển khai áp dụng phần mềm "hệ thống thông tin kết nối khoa xét nghiệm LABlink" trong hoạt động xét nghiệm của đơn vị mình.
Và những ý tưởng tiếp nối...
Phòng làm việc ở tầng 10, trong một không gian chẳng mấy rộng rãi của cao ốc văn phòng thời hiện đại với cơ man là tài liệu và máy móc, nhưng dường như sự chật hẹp đó đã không "bó" được ý tưởng sáng tạo của những cái đầu đầy đam mê công việc trong nhóm LABlink. Anh Giang đã bật mí cho chúng tôi về công việc khởi nguồn trong mùa xuân Kỷ Sửu của nhóm là ngoài giờ làm việc, học tập, các thành viên lại tụ tập ở... quán cà phê cóc phố Nguyễn Du để hoàn thiện phần mềm về "các giải pháp số hóa thiết bị chẩn đoán hình ảnh" dưới dạng chuẩn y tế mà anh Giang và cộng sự đã "thai nghén" trong thời gian qua. Hỏi anh vì sao nhóm vẫn lại chọn đề tài về ngành y tế thì nhận được một nụ cười rất tươi và lời giải thích đơn giản "những chẩn đoán kịp thời của người thầy thuốc sẽ đem lại sự sống cho người bệnh... Phần mềm của chúng tôi góp phần chuyển tải những chẩn đoán của bác sĩ một cách nhanh nhất và chính xác nhất để kịp thời cứu chữa người bệnh".
Lời P.R (giới thiệu) về sản phẩm phần mềm này của anh Giang rất ngắn gọn: khi áp dụng "các giải pháp số hóa thiết bị chẩn đoán hình ảnh", tổng thời gian trả kết quả cho bệnh nhân và đọc phim của bác sĩ chỉ trong vòng 1-2 phút. Thậm chí phần mềm này còn tích hợp hình ảnh của các máy chụp trên lại với nhau để quản lý chung và có thể chuyển đi xa qua đường truyền internet để bác sĩ đọc phim thay cho việc người bệnh phải trực tiếp mang phim đến cho bác sĩ như hiện nay... Hiện đã có bệnh viện XanhPôn và bệnh viện Nhi TW đang áp dụng thử nghiệm phần mềm này.
Gió chiều se se lạnh ùa vào căn phòng nhỏ trên tầng 10 tòa nhà KTX Thăng Long nhưng nhìn anh Giang say sưa giới thiệu về sản phẩm của mình, không hiểu sao tôi cứ nghĩ rằng, có lẽ quãng thời gian làm việc trong ngành y tế của anh cũng như những lần xuống bệnh viện để chuyển giao thiết bị và phần mềm "Hệ thống thông tin kết nối khoa xét nghiệm LABlink" đã là một nguồn ý tưởng sáng tạo không cạn để anh và cộng sự tiếp tục có những nghiên cứu "số hóa" về ngành y tế...
Thái Bình