Quen biết Lê Mây đã hơn 20 năm, từ hồi ông còn hay "tháp tùng" nhạc sĩ Lê Yên (tác giả bài Bộ đội về làng nổi tiếng), tôi đã thấy được cái "tạng" của ông. Ở đâu, lúc nào Lê Mây cũng là người sôi nổi nhiệt thành, hay giúp đỡ mọi người và rất chăm lao động. Ông chẳng nề hà việc gì, từ trồng rau nuôi vịt đến việc tỉ mẩn đẽo gọt những khúc tre, khúc gỗ, rễ cây vô tri thành những đồ vật, mặt người ngộ nghĩnh có hồn để tặng bạn bè. Rồi sau những tháng ngày mày mò, lên tận rừng xanh núi đỏ rồi cặm cụi quên ăn quên ngủ trong xưởng nhà, Lê Mây đã chế tạo thành công cây đàn T'rưng mini. Một thời, chiếc đàn xinh xắn với âm thanh vang vọng của núi rừng Tây Nguyên đã có mặt khắp mọi miền đất nước, bay sang cả các nước châu Á, châu Âu. Là nhạc sĩ độc quyền cây đàn T'rưng mini cải tiến, Lê Mây có quyền tự hào vì nó và thường đem tặng những người mà ông yêu quý. Đắm say với âm nhạc dân tộc, trên bước đường lao động nghệ thuật, ông đã sáng tác nhiều ca khúc mang đậm phong cách dân gian song vẫn có được tiết tấu thời đại nên dễ đi vào lòng người. Trong số đó phải kể đến những ca khúc có tiếng vang như Người là Hồ Chí Minh (1990 - giải thưởng đặc biệt trong cuộc thi ca khúc toàn quốc), Trẻ em hôm nay - thế giới ngày mai (thơ Phùng Ngọc Hùng - 1992), đặc biệt là ca khúc Hà Nội linh thiêng và hào hoa (2000). Qua giọng ca trầm lắng khỏe khoắn của ca sĩ Trọng Tấn, ca khúc như một bức tranh ngợi ca nét đẹp lung linh huyền ảo của vùng đất kinh kỳ xưa và nay. Giai điệu, tiết tấu, hòa quyện với ca từ khiến người nghe hình dung được cái thế rồng bay trên mảnh đất Thăng Long ngàn năm văn vật.
 Nhạc sĩ Lê Mây. Ảnh: Thúy Liên |
Mới đây, gặp lại nhạc sĩ Lê Mây, thấy ông vẫn nhanh nhẹn, sôi động như ngày nào, mặc dù đã ở độ tuổi ngoài lục tuần. Ông tặng tôi 2 đĩa CD và khoe "kỳ tích" trong 8 ngày lênh đênh trên biển đảo Trường Sa, ông đã hoàn thành 7 ca khúc về lính biển. Chuyến đi đầy ý nghĩa do Thành ủy Hà Nội tổ chức vào tháng 4/2009 cho hơn 10 văn nghệ sĩ. 8 ngày đêm lênh đênh trên con tàu Titan, say sóng đến lử người, nhưng Lê Mây không lúc nào rời cây bút. Thả hồn vào với biển xanh, cùng ăn cùng ngủ với cán bộ chiến sĩ trên huyện đảo Trường Sa, ông đã tận mắt chứng kiến sự hùng vĩ của biển cả, lòng quả cảm cùng sức chịu đựng dẻo dai của người lính đảo ngày đêm canh giữ trên biển trời Tổ quốc. Những suy nghĩ và việc làm hàng ngày của lính đảo Trường Sa đã đẩy ngòi bút Lê Mây chạy trên các khuông nhạc, bật lên những ca từ và giai điệu sâu lắng trữ tình. 7 ca khúc (trong đó có 2 ca khúc viết cho thiếu nhi) tuy cấu tứ khác nhau song người nghe dễ nhận ra được "chất" Lê Mây ở nét chắc khỏe, đằm thắm dung dị mà vẫn đong đầy cảm xúc nội tâm. Ca khúc Sóng gió Trường Sa (ca sĩ Hoàng Bách) thiết tha mời gọi mọi người đến với Trường Sa. Đảo Chìm (ca sĩ Minh Quang) ngợi ca công việc thầm lặng của cán bộ chiến sĩ trên lô cốt giữa biển. Qua giọng ca trong sáng của NSƯT Hồng Liên, ca khúc Tôi hát - Đảo Phan Vinh cho ta hình dung một hòn đảo nửa nổi nửa chìm đã hiên ngang đứng trên ngọn sóng "để giữ vùng biển này, để giữ hòn đảo này" . Còn Chuyện tình Trường Sa (ca sĩ Hiền Anh) lại ca ngợi tình cảm giữa cô gái đất liền với anh lính đảo. Ca khúc Con tàu Titan (Lê Mây - Hoàng Bách) tạo được ấn tượng về một con tàu hải quân mà mỗi chiến công là một bài ca. Hai ca khúc viết cho thiếu nhi là Cây xanh trên đảo và Ra biển (Đội Sơn ca Đài TNVN) rất phù hợp với lứa tuổi nhỏ ở tiết tấu vui tươi, rộn ràng, khỏe khoắn. Sau khi hoàn thành 2 CD, ông đã in thêm 300 đĩa gửi ngay ra đảo Trường Sa để tặng các chiến sĩ.
Tâm sự về chuyến đi đầy ý nghĩa 8 ngày trên đảo Trường Sa, Lê Mây vẫn không giấu được cảm xúc của người nhạc sĩ biết rung động trước cái đẹp, cảm kích trước sự quên mình, biết hy sinh tình cảm cá nhân vì sự nghiệp chung của người lính đảo ngày đêm canh giữ biển trời Tổ quốc, vì bình yên của cuộc sống, cho hôm nay và mai sau.
Biển đảo Trường Sa mãi là đề tài thôi thúc người nghệ sĩ tìm đến gửi gắm nỗi niềm của đất liền với hải đảo bằng những tác phẩm gan ruột của mình.
Minh Trang