Chỉ trong 2 tháng đầu năm 2011, có thể thấy tình hình kinh tế vĩ mô đang gặp không ít sóng gió với áp lực lạm phát. Cùng với việc điều chỉnh tỷ giá mới đây, việc giá các mặt hàng thiết yếu như điện, xăng và than đã và đang tăng giá đặt ra một áp lực khá lớn lên lạm phát trong năm 2011, mà theo các chuyên gia, mục tiêu lạm phát một con số sẽ gặp rất nhiều khó khăn.
Tăng giá, giải pháp tình thế
Có thể nói, việc tăng giá một số mặt hàng thiết yếu như xăng, điện, điều chỉnh tỷ giá ngoại tệ nếu nhìn một cách toàn diện thì chuyện điều chỉnh và tăng giá là chuyện không thể đừng được. Đơn cử như mặt hàng xăng dầu, từ 10 giờ ngày 24/2, giá xăng A92 tăng từ 16.400 đồng lên 19.300 đồng một lít, tăng xấp xỉ 3.000 đồng/lít khiến không ít người lo lắng. Nguyên nhân, lần đầu tiên trong vòng hai năm rưỡi, giá dầu thô trên thế giới đã lên đến 100USD mỗi thùng. Còn tại thị trường trong nước nhiều ngày qua, các DN nhập khẩu đã chịu cảnh lỗ nặng. Cơ quan chức năng đã liên tục áp dụng các biện pháp giảm thuế nhập khẩu (TNK), bù lỗ bằng quỹ bình ổn nhưng đến thời điểm này, TNK đã giảm đến mức thấp nhất 0% và quỹ bình ổn hỗ trợ đã cạn. Trong khi đó, nạn đầu cơ, găm hàng chờ tăng giá đã xuất hiện khắp nơi, gây tâm lý bất an cho người tiêu dùng. Thêm nữa, do mức chênh lệch giá bán xăng dầu của Việt Nam với các nước lân cận khá cao, khiến nạn xuất lậu xăng dầu diễn biến ngày càng phức tạp tại các vùng biên. Nếu giá xăng dầu bị kìm giữ trong thời gian dài, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển chung của nền kinh tế.
 Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo không thả nổi tỷ giá ngoại tệ. |
Mục tiêu hàng đầu là chống lạm phát
Việc điều chỉnh tỷ giá USD/VND, tăng giá xăng dầu và tăng giá điện, người dân phải thích ứng với mặt bằng giá cả mới là điều có thể tiên lượng trước. Chính phủ đã đặt mục tiêu chống lạm phát là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu hiện nay. Song, có một thực tế là có việc tăng giá do tâm lý, tăng giá hàng hóa theo phong trào, “té nước theo mưa”. Vì vậy, Chính phủ cần phải có cơ chế kiểm soát hiện tượng này, phải xử lý triệt để lợi dụng việc tăng giá của mặt hàng này để đẩy giá mặt hàng khác lên. TS. Trần Du Lịch, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM trong một bài viết cho biết, tình hình thế giới không thuận lợi, nguy cơ tăng giá dầu, giá lương thực thực phẩm... dẫn đến việc tiềm ẩn các cơn sốt giá... Trong bối cảnh như vậy, kinh tế Việt Nam năm 2011 gặp không ít khó khăn. Theo TS. Trần Du Lịch, một trong những vấn đề quan trọng đặt ra trong bối cảnh hiện nay là phải tạo niềm tin cho thị trường. Sự biến động tỷ giá trong những ngày qua, sau khi Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tăng 9,3% và giảm biên độ giao dịch còn 1% là do thị trường chưa thực sự tin tưởng vào khả năng kiềm chế lạm phát, nghĩa là lạm phát kỳ vọng còn rất lớn. Bên cạnh đó, vẫn còn tâm lý tiếp tục găm giữ ngoại tệ, trong điều kiện nền kinh tế có nguy cơ bị đô-la hoá nên càng khó khăn. Hiện tượng đầu cơ USD đang gây áp lực mạnh mẽ cung cầu thị trường ngoại tệ. Việc tỷ giá giữa VND và USD giảm trong vài năm gần đây, trong bối cảnh USD lại mất giá trên thị trường thế giới và hầu hết đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi đều tăng giá so với USD... vì vậy, không ít người vẫn có tâm lý lo lắng.
Tháo gỡ lạm phát từ tỷ giá
Theo các chuyên gia kinh tế, nền kinh tế của ta phải chấp nhận sự chi phối của nền kinh tế thị trường, quan trọng là sự điều chỉnh linh hoạt và phù hợp của Chính phủ. Trong cuộc họp giữa Thường trực Chính phủ với lãnh đạo các địa phương, ngày 24/2, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh đến vấn đề tỷ giá. Tại cuộc họp lần này, Thủ tướng đã nhấn mạnh, một trong những nút thắt cần gỡ nhất hiện nay để có thể ghìm cương lạm phát đó chính là các vấn đề liên quan đến ngoại tệ. Theo Thủ tướng, không chỉ là một trong những nguyên nhân khiến cho lạm phát càng trở nên bất trị mà nghiêm trọng hơn, nó còn ảnh hưởng đến an ninh kinh tế, an sinh xã hội của đất nước. Trong khi đó, yếu tố có tầm quan trọng và là cái gốc của tỷ giá là nhập siêu, bởi nhập siêu làm mất cân đối cán cân thương mại, làm mất cân đối cán cân thanh toán, tạo sức ép lên tỷ giá. Vì vậy, để giảm nhập siêu, Nghị quyết của Chính phủ đã nêu rõ, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, khuyến khích xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu, sử dụng tiết kiệm năng lượng. Bộ Công thương trong quý II năm 2011 ban hành và thực hiện quy định về điều tiết cân đối cung - cầu hàng thiết yếu, bảo đảm kết hợp hợp lý gắn sản xuất trong nước với điều hành xuất nhập khẩu; bảo đảm nhập siêu không quá 16%…
Thủ tướng cũng chỉ đạo dứt khoát không để tỷ giá thả nổi, dứt khoát không thể để tình trạng đô-la hoá cứ tiếp tục, các tập đoàn Nhà nước phải bán ngoại tệ cho Ngân hàng Nhà nước.
 Các đối tượng hộ nghèo luôn được Chính phủ quan tâm bảo đảm đời sống. |
Ổn định phải đảm bảo an sinh xã hội
Nhằm quyết liệt chống lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội, trong Nghị quyết 11/NQ-CP về 6 nhóm giải pháp chủ yếu để thực hiện nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách hiện nay là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội. Chính phủ yêu cầu Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội chủ trì, tập trung chỉ đạo hỗ trợ giảm nghèo tại các địa phương, nhất là tại các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn; hỗ trợ các hộ nghèo, địa phương nghèo xuất khẩu lao động; cho vay học sinh, sinh viên.
Liên quan đến việc tăng giá điện, theo ông Hoàng Quốc Vượng, Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, 90% số hộ gia đình cả nước là dùng điện 300kWh mỗi tháng đổ lại. Số hộ dùng nhiều điện, tới 400kWh trở lên mỗi tháng chỉ chiếm 2%. Đối với hộ nghèo có sản lượng điện sử dụng hàng tháng 50kWh, do được hỗ trợ giá trực tiếp 30.000 đồng mỗi tháng. Do đó, thực tế các hộ nghèo chỉ phải trả 20.000 đồng tức là đã được hỗ trợ giá điện đến 60% tiền điện. Các hộ có thu nhập thấp thường xuyên có mức sử dụng điện không quá 50kWh mỗi tháng cũng được hỗ trợ giá điện do được mua điện cho 50kWh của bậc thang đầu tiên hàng tháng với giá bằng 80% giá bán điện bình quân.
Có thể thấy, việc tăng giá một số mặt hàng như điện, xăng... là tất yếu theo quy luật của nền kinh tế thị trường. Chính phủ và các bộ ngành, doanh nghiệp liên quan đang nỗ lực bằng nhiều giải pháp để ổn định kinh tế vĩ mô, nhưng vẫn đảm bảo an sinh xã hội cho các đối tượng yếu thế (hộ nghèo, gia đình chính sách...). Vì thế, người dân cần chung tay chia sẻ với Chính phủ trong thời điểm khó khăn nhằm thực hiện thắng lợi, tạo tiền đề vững chắc cho việc hoàn thành các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của năm 2011 và kế hoạch 5 năm 2011 – 2015.
|
|