Đó là đánh giá của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị "Tổng kết ngành y tế năm 2008 và triển khai kế hoạch công tác năm 2009" diễn ra vào ngày 28/12, tại TP.HCM. Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng đã đánh giá cao những kết quả về hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy; công tác phòng chống dịch bệnh; quản lý dược; cải thiện hệ thống y tế cơ sở; triển khai Đề án 1816... mà ngành y tế đã làm được trong năm qua. Ngoài ra, tại Hội thảo Quốc gia "Đào tạo nhân lực y dược theo nhu cầu xã hội" do Bộ Giáo dục & Đào tạo phối hợp với Bộ Y tế tổ chức ngày 27/12, Phó Thủ tướng cũng chỉ đạo cần tăng cường nhân lực cho ngành y tế và đi đến thống nhất một số giải pháp cấp bách để đến năm 2010 kiện toàn chất lượng đào tạo nhân lực ngành y dược.
Không để dịch bệnh lớn xảy ra
Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân cho biết, mỗi một tháng khi Chính phủ họp để đánh giá về tình hình kinh tế - xã hội thì vấn đề luôn được quan tâm đó là về y tế mà vấn đề đầu tiên là tình hình dịch có bùng phát hay tăng không. May mắn là đã không có dịch bệnh lớn xảy ra. Đây là một cố gắng rất lớn của ngành y tế cả nước rất đáng được ghi nhận và mong trong năm 2009, ngành sẽ nỗ lực để tiếp tục không để dịch bệnh lớn xảy ra. Theo báo cáo của TS. Trần Chí Liêm - Thứ trưởng Bộ Y tế, số ca mắc tiêu chảy cấp đã giảm 55,3% so với năm 2007. Sốt rét giảm mắc 14,9%, số ca ác tính/tử vong giảm 22% so với cùng kỳ. Các bệnh truyền nhiễm gây dịch đã giảm 34,6% số mắc và giảm 5% số tử vong so với năm 2007. Không có dịch lớn xảy ra sau thiên tai: cơn bão số 4, số 6, mưa lớn kéo dài gây ngập lụt ở Hà Nội, Ninh Bình... Các hoạt động sức khỏe môi trường, sức khỏe nghề nghiệp, dinh dưỡng cộng đồng, y tế học đường và phòng chống tai nạn thương tích được đẩy mạnh toàn diện. 80% số tỉnh đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho học sinh, sinh viên và 33,8% số trường đã thực hiện được khám sức khỏe đầu vào và khám sức khỏe định kỳ. Việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia đạt và vượt chỉ tiêu đề ra. Về phòng chống HIV/AIDS, đã giảm số mắc mới, số bệnh nhân AIDS và số tử vong so với cùng kỳ 2007 theo mức tương ứng lần lượt là 11,46%, 12,71% và 13,74%.
Để khắc phục tình trạng quá tải ở bệnh viện, Bộ Y tế đã thực hiện nhiều hình thức và phương pháp đa dạng vừa trước mắt vừa tính đến lâu dài, bao gồm từ tổ chức quản lý tại các cơ sở điều trị đến tăng cường năng lực cho tuyến dưới và tuyên truyền cho người dân. Đặc biệt, đã triển khai Đề án 1816 cử cán bộ y tế đi công tác luân phiên về các tuyến để hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và nâng cao chất lượng y tế cơ sở. Sau 7 tháng triển khai, đến nay đã có 55 bệnh viện trực thuộc Bộ, một số bệnh viện loại I của Hà Nội và TP.HCM cử 603 cán bộ luân phiên đi cơ sở; 53 tỉnh đã nhận được sự hỗ trợ từ đề án này. Thông qua Đề án này, đã tập huấn về chuyên môn kỹ thuật cho 1.914 lượt cán bộ, nhân viên tuyến dưới; tổ chức khám chữa bệnh trực tiếp cho khoảng 5.870 lượt người bệnh, phẫu thuật cho 247 ca bệnh nặng...
Công tác CSSK bà mẹ trẻ em được triển khai toàn diện. Các chỉ số chăm sóc bà mẹ, trẻ em đều đạt và vượt chỉ tiêu phát triển, y tế tư nhân cũng ngày càng lớn mạnh do được quan tâm đầu tư của Nhà nước. Nhiều kỹ thuật y học cao được áp dụng và mở rộng tới các tuyến tỉnh như hỗ trợ sinh sản, ghép thận, ghép gan, phẫu thuật tim hở, nong mạch vành, phẫu thuật nội soi, chẩn đoán hình ảnh... đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của nhân dân... Về cải thiện y tế cơ sở, tuy còn một số vướng mắc nhưng đã nhanh chóng ổn định tổ chức, nhân lực... Đến nay, 97,9% xã đã có trạm y tế hoạt động, 100% xã, phường có cán bộ y tế làm việc, 66,5% số xã có bác sĩ, 93,6% xã có nữ hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi. 85% số thôn bản có cán bộ y tế hoạt động, gần 55% số xã đạt chuẩn quốc gia về y tế xã. Đáng chú ý là trên 70% số xã đã thực hiện khám, chữa bệnh ban đầu cho người có thẻ BHYT. Hệ thống y tế tuyến trung ương, tỉnh, huyện cũng đã dần hoàn thiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự. Tuy vậy, theo Bộ Y tế, năm qua dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp, một số bệnh dịch nguy hiểm tiếp tục xảy ra như cúm A H5N1, tiêu chảy cấp, sốt xuất huyết. Điều đáng chú ý, theo Bộ Y tế mô hình bệnh tật ở Việt Nam đang có sự thay đổi, chuyển dần từ mô hình chủ yếu là các bệnh truyền nhiễm từ thập kỷ trước sang mô hình các bệnh không lây nhiễm chiếm đa số (62,5%) như hiện nay, đó là: tim mạch, huyết áp, rối loạn chuyển hóa, đái tháo đường, rối loạn tâm thần... Hầu hết các bệnh này là bệnh mạn tính, chi phí điều trị cao, quá trình điều trị kéo dài...
Tăng cường nhân lực cho ngành y tế
Đây là một trong những chỉ đạo được Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh tại Hội nghị tổng kết ngành y tế và tại hội thảo quốc gia “Đào tạo nhân lực y dược theo nhu cầu xã hội” do Bộ Giáo dục & Đào tạo phối hợp với Bộ Y tế tổ chức ngày 27/12/2008.
 Dưới sự chứng kiến của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD&ĐT và Bộ trưởng Bộ Y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế và Thứ trưởng Bộ GD&ĐT ký kết hợp tác đào tạo nhân lực y dược. |
Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho rằng phải đột phá vào chất lượng đào tạo là đào tạo theo nhu cầu xã hội. Phó Thủ tướng cũng nêu lên bốn lợi ích của việc đào tạo theo nhu cầu hay đào tạo có địa chỉ. Người học sẽ biết rõ được học xong sẽ làm việc gì, ở đâu, còn người sử dụng lao động sẽ yên tâm vì nhận được đúng người có năng lực. Riêng cơ sở đào tạo sẽ nâng cao chất lượng đào tạo và lợi ích cuối cùng đó là mang lại hiệu quả xã hội cao. Phó Thủ tướng yêu cầu đến tháng 1/2009, Bộ Y tế kết hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo có báo cáo ghi nhận những giải pháp tháo gỡ cho những bất cập của nhân lực y dược. Sau đó đến tháng 3/2009 hoàn thành đề án chiến lược, định hướng đào tạo nguồn nhân lực y dược đến năm 2015 để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét.
Với vai trò sử dụng nguồn nhân lực y dược, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu khẳng định tương lai của ngành y tế Việt Nam phát triển hay tụt hậu phụ thuộc vào công tác đào tạo nguồn nhân lực. Bộ Y tế cùng các bộ ngành khác sẽ tạo điều kiện cho các trường, viện vay kích cầu đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị. Bộ trưởng cũng cảm ơn Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân và Chính phủ đã rất quan tâm và hỗ trợ ngành y tế. Trong năm 2009, ngành y tế cả nước sẽ tiếp tục phát huy những thành quả đã đạt được và đưa ra nhiều giải pháp để khắc phục những hạn chế còn vướng mắc. Đặc biệt, sẽ thực hiện cấp bách các vấn đề mà Phó Thủ tướng đã chỉ đạo.
Bài & ảnh: Nguyễn Huyền