Hiện Bộ VH-TT&DL đang hoàn tất công tác để họp Hội đồng chuyên ngành tư vấn cho Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. Nhưng giai đoạn các tác giả chuẩn bị vào vòng xét cuối cùng lại gặp một khó khăn trong công việc “hoàn thiện hồ sơ” được Bộ VH-TT&DL yêu cầu trong Công văn số 3239 ký ngày 6/10/2011. Và Vụ Thi đua khen thưởng của Bộ VH-TT&DL đã tháo gỡ ra sao ?
Trước hết, yêu cầu trên là đúng để Hội đồng cấp Nhà nước có cơ sở xét duyệt căn cứ vào thành tích của các tác giả qua các kỳ liên hoan, hội diễn, thi kịch bản do Bộ VH-TT&DL và Hội NSSK tổ chức. Việc “bổ sung” chắc chỉ một buổi khi đem bản gốc giải thưởng đi photo và ra phường nơi cư trú sao y và lãnh đạo phường ký tên đóng dấu!
Thế nhưng trước cái đúng này, các tác giả và người đại diện hợp pháp tác giả lại gặp khó khăn vô cùng vì khó có thể có bản gốc giải thưởng để đem đi sao và có chứng thực.
Lý do trước hết là thời gian. Nhìn vào công văn yêu cầu trên, chỉ lấy một chi tiết nhỏ trong trường hợp của đạo diễn Nguyễn Đình Nghi và đạo diễn Dương Ngọc Đức nằm trong trường hợp đề nghị xét Giải thưởng Hồ Chí Minh đã thấy khó có thể thực hiện: Vở diễn “Tiếng sấm Tây Nguyên” của đạo diễn Nguyễn Đình Nghi (đã mất) được Huy chương Vàng tại Hội diễn SK Toàn quốc năm 1962! Còn vở diễn “Tiền tuyến gọi” của đạo diễn Dương Ngọc Đức (đã mất) cũng nhận Huy chương Vàng tại Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp Toàn quốc năm 1970.
 Đạo diễn NSND Nguyễn Đình Nghi chỉ đạo diễn viên Nhà hát Kịch VN dựng vở. |
Các tác giả được đề nghị xét Giải thưởng Nhà nước cũng vậy. Tác phẩm được xét phải có từ ít nhất là 5 năm trước và chứng nhận “giải thưởng” lại to bằng 2 tờ A4 chứ không xinh xinh như hộ khẩu hay tấm bằng tốt nghiệp. Nhiều tác giả bị thất lạc do nhiều lý do (chuyển nhà, nhà dột, mối xông… ) nên không thể có bản chính để đem sao.
Lý do thứ hai càng khó hơn khi vở diễn được giải thưởng chỉ có một chứng nhận “giải thưởng” lồng trong khung kính được trao chứ không như bóng đá (chẳng hạn) ngoài Cúp Vàng, Bạc ra thì mỗi cầu thủ còn được đeo Huy chương Vàng, Bạc. Tấm chứng nhận giải thưởng lồng khung kính ấy, tất nhiên đơn vị nghệ thuật giữ, vậy tác giả, đạo diễn muốn chứng minh hẳn phải lặn lội đến các đoàn ở mọi miền đất nước. Giả thử có đến được các đơn vị nghệ thuật cũng chưa chắc tìm thấy để mượn đem “sao y bản chính” vì… lý do thứ nhất nói trên!
Tất cả các tác giả và người đại diện hợp pháp đều bó tay trước những bản sao (có chứng thực) các giải thưởng. Nhiều người đến và gọi điện tới Vụ Thi đua khen thưởng và ông Vụ trưởng Nguyễn Hải Anh đã có giải pháp khắc phục. Đó là khi bản gốc chứng minh giải thưởng không có vì bất cứ lý do gì thì cơ quan tổ chức cuộc thi, liên hoan, hội diễn và trao giải sẽ chứng nhận giải thưởng đã được trao. Thậm chí lãnh đạo cơ quan đó (Cục NTBD, Hội NSSK… ) chỉ cần viết tay dưới bản đề nghị xác nhận tác phẩm được giải của đương sự và ký tên, đóng dấu chịu trách nhiệm.
Giải pháp này là có tình khi dựa trên thực tế và có lý khi con dấu xác nhận của cơ quan trao giải cũng đủ sức nặng không kém con dấu của UBND phường đóng vào tờ “sao y bản chính”.
Tất nhiên, khi xác nhận, cơ quan tặng giải thưởng căn cứ vào hồ sơ lưu. Trường hợp không còn lưu vì cách hàng chục năm thì người trong nghề biết rõ tác phẩm ấy vì nó nổi tiếng hơn ai hết.
Lớn hơn cả trong giải pháp này là một chữ “tin” vượt ra khỏi những thủ tục hành chính khô cứng. Nơi xét hồ sơ tin ở cơ quan xác nhận và quan trọng hơn là tin ở các nghệ sĩ, tác giả đã qua nhiều vòng xét thưởng từ cấp cơ sở đến cấp bộ. Lòng tin đối với những người có cống hiến, giàu lòng tự trọng cũng là một “giải thưởng”. Tất nhiên, có thể ví dụ có trường hợp “khai man” thì được giải rồi, tước giải cũng chưa muộn.
Rất mong Bộ VH-TT&DL và Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật chấp nhận giải pháp này của Vụ Thi đua khen thưởng Bộ VH-TT&DL.
|
|