Đất nước của những vũ điệu huyền bí với hơn 60% diện tích rừng Amazon và độ đa dạng sinh học cao nhất hành tinh, không đâu khác ngoài Brazil. Quốc gia Nam Mỹ này hiện đang phải hứng chịu một cuộc tổng tấn công của hàng ngàn "đạo tặc". Đó là những kẻ hám tiền trong vai khách du lịch, là các nhà khoa học dưới danh nghĩa "nghiên cứu muôn loài", thậm chí là cả những tổ chức phi chính phủ lấy lý do "chung tay bảo tồn".
Rừng già bị "rút ruột" như thế nào?
Đút túi vài mươi hạt giống, giấu vào balô mấy cây nấm hay một đóa hoa, kẹp trong tấm bản đồ dăm ba cánh bướm... rồi chuồn êm qua biên giới, bán lại cho giới thu mua lẻ hoặc đầu nậu của một công ty nào đó của châu Âu đang chờ trực sẵn với giá ngất ngưởng... Mỗi ngày có hàng ngàn người từ khắp nơi trên thế giới tìm đến Brazil để trở thành đạo tặc sinh học theo những cách như thế.
 Những chú voọc mặt vàng Brazil được bán với giá không dưới 20.000 đôla/con. |
Theo thống kê của Ibama, có khoảng gần 30.000 loài động thực vật nguồn gốc từ Brazil đang bị buôn bán bất hợp pháp trên toàn thế giới. Mỗi năm, đạo tặc sinh học cuỗm đi từ lãnh thổ nước này khoảng 38 triệu sinh vật. Mỗi tháng Hải quan Anh bắt được khoảng 1.600 con vật và 7.000 mẫu thực vật có xuất phát điểm là Brazil.
Núp dưới danh nghĩa khách du lịch, các đạo tặc đến từ Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản dùng cách mua chuộc trẻ em Brazil, cho chúng vài đồng để chúng bắt bướm, hái phong lan hay bẫy côn trùng. Cũng có khi chính họ tự tay lùng sục trong rừng để tìm kiếm những thứ mình muốn. Nhiều người trong số này không phải là những kẻ trộm vặt mà là những chuyên gia hẳn hoi, những nhà sinh học lão luyện, được một tập đoàn dược mỹ phẩm nào đó thuê với giá cực cao. Những tập đoàn này đã giành được nhiều bằng phát minh khoa học từ đặc sản rừng của Brazil. Đó là thuốc chữa đau dạ dày trích từ loại cây espinheira, thuốc chữa sưng giác mạc lấy từ nhựa cây pilocarpus joborandi hay thuốc gây mê trích từ nọc da một loài cóc mà chỉ ở Brazil mới có...
Bảo tồn hay là xâm chiếm?
Trước thực trạng mỏ vàng sinh học Brazil đang bị tấn công mỗi ngày, nhiều tổ chức phi chính phủ, nhiều quỹ hỗ trợ quốc tế đã tìm đến đây với mục đích chung tay bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường. Thế nhưng, phần đông người Brazil cho rằng đó chỉ là cái cớ để người ta nhòm ngó "mỏ vàng" một cách hợp pháp. Bởi nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá của đất nước này hoàn toàn có thể kích động một cuộc xâm chiếm ngoại bang quy mô lớn.
Vào năm 2003, sau khi ký kết một thỏa thuận với Quỹ bảo vệ các loài động vật hoang dã (WWF) và Ngân hàng Thế giới, Chính phủ Brazil đã thành lập một chương trình Các khu vực bảo tồn vùng Amazon. Kể từ đó, khoảng hơn 20 công viên quốc gia và các khu bảo tồn, diện tích tổng cộng lớn hơn 3 bang của Mỹ là New York, New Jersey và Connecticut cộng lại, đã được đưa vào mạng lưới này và được hỗ trợ bởi nhiều nguồn quỹ mới. Tuy nhiên, người dân Brazil nghi ngờ rằng, đây là một âm mưu bất chính của các nhóm hoạt động môi trường nước ngoài nhằm giành quyền kiểm soát vùng rừng lớn nhất thế giới của Brazil và thay thế nó bằng sự thống trị quốc tế.
Lorenzo Carrasco, đồng tác giả của cuốn sách rất nổi tiếng The Green Mafia - cuốn luận chiến chống các nhà hoạt động môi trường, nói: "Đây là một dạng mới của chủ nghĩa thực dân, một âm mưu lộ liễu trong đó lợi ích tài chính và kinh tế núp bóng dưới các tổ chức phi chính phủ". Nhiều người tại Brazil cũng có chung quan điểm với Lorenzo Carrasco. Trong một cuộc điều tra do Ibope - tổ chức khảo sát hàng đầu của Brazil, thực hiện năm 2005 với 2.000 người tại 143 thành phố, cho thấy 75% số người được hỏi cho rằng tài nguyên thiên nhiên của đất nước có thể kích động sự xâm chiếm ngoại bang và 3 trong 5 người không tin tưởng hoạt động của các nhóm môi trường. Gần đây, những lo ngại này càng trầm trọng hơn khi internet đăng tải một loạt tuyên ngôn và tài liệu nhằm thuyết phục người Brazil rằng rừng vàng của họ đang gặp nguy hiểm. Một báo cáo tình báo quân sự gần đây của Brazil, được tiết lộ trên tờ New York Times cũng nhận định: "Tất cả đều cho thấy rằng các vấn đề bản xứ và môi trường chỉ đơn thuần là cái cớ. Thực tế, mục tiêu chính của các tổ chức phi chính phủ là hợp thành một chò trơi lớn trong đó các cường quốc bá chủ muốn duy trì và gia tăng sự thống trị của họ. Chắc chắn, họ hoạt động như bình phong cho các việc làm bí mật này".
Không biết người ta đã gìn giữ và bảo tồn sự đa dạng sinh học của quốc gia Nam Mỹ này như thế nào, nhưng bằng một cách nào đó, hàng ngày hàng giờ, tài nguyên sinh học của Brazil vẫn bị rò rỉ ra ngoài với khối lượng lớn. Các cỗ máy dược - mỹ phẩm khổng lồ của phương Tây vẫn vận hành hết công suất để cho ra đời những loại thuốc được quảng cáo rằng có nguồn gốc thảo dược từ rừng già Amazon. Thêm vào đó rất nhiều nhà hàng lớn ở California, Los Angeles, Chicago, Houston, Tokyo, Bắc Kinh, Đài Bắc, Hồng Kông hay Paris đều có những món đặc sản được chế biến từ các loài động thực vật quý hiếm mà chỉ ở Brazil mới có. Và tổng doanh số toàn cầu có được từ việc buôn bán động thực vật hoang dã có nguồn gốc Brazil mỗi năm vẫn lên tới hơn 60 tỷ đôla - một lĩnh vực sinh lãi khủng khiếp, chỉ đứng sau buôn bán vũ khí và ma túy. Cứ với cái đà này thì chẳng bao lâu nữa, Brazil sẽ trở thành “mỏ vàng rỗng ruột”!
Chí Thành (Theo Independent.co.uk)