Công chúng vốn chẳng xa lạ gì với những phim truyền hình nhiều tập, truyện ngắn nhiều tập... và giờ đây lại đang làm quen với một thể loại "nhiều tập" mới, đó là ca khúc. Một loạt các ca khúc nhiều tập xuất hiện dồn dập theo kiểu "ăn theo" đã khiến nhiều người đặt dấu hỏi: liệu đây là trào lưu mới hay làng nhạc Việt đang bí bách đến mức phải "nhai lại" những sáng tác từng gây được sự chú ý?
 Hồ Quỳnh Hương có Honey 2 khá nổi tiếng. |
Đua nhau gắn thêm toa cho đầu tàu ca khúc
Ngay khi mới bước chân vào lĩnh vực ca hát, "người đẹp dao kéo" Phi Thanh Vân đã gây sốc cho cả làng nhạc Việt với ca khúc Da nâu vỏn vẹn chỉ có 4 câu ngô nghê, lặp đi lặp lại: "Em sống trong khát khao/ Em sống trong ước ao/ Làn da nâu/ Làn da nâu". Ca khúc này lập tức chiếm lĩnh các diễn đàn âm nhạc với nhiều lời bàn tán ngược chiều. Kẻ cho rằng đó là phong cách mới, người thì chê bai hết lời, thậm chí còn gọi đó là thảm họa của VPop. Thế nhưng, xem ra "nữ hoàng scandal" đã miễn nhiễm với những chỉ trích. Cô nàng tiếp tục gây sốc khi tung ra Da nâu 2 với số câu tăng lên thành 8 để hoàn thiện cho phiên bản đầu tiên. Kèm theo đó là lời nhắn nhủ, sẽ có tiếp tập 3 của ca khúc gây nhiều tranh cãi này. Giữ đúng lời hứa, vừa qua, Phi Thanh Vân đã cho ra lò sản phẩm Da nâu 3. Để tạo sự mới mẻ, lần này, Phi Thanh Vân và nhạc sĩ Minh Anh tăng số câu hát lên 16 và đặt tên là “Da nâu đáng yêu”.
Không phải chỉ Phi Thanh Vân là người "chơi trội" khi gắn thêm toa cho đầu tàu là ca khúc gốc từng gây được sự chú ý của dư luận nhằm "kiếm chác" thêm ít nhiều sự nổi tiếng hay thành công. Nhiều ca sĩ và nhạc sĩ khác, sau khi có được thành công bất ngờ từ một ca khúc đã nghĩ đến việc tạo ra tập 2, tập 3... các ca khúc tiếp nối với ca khúc gốc có cùng chung ý tưởng và tựa đề. Chẳng hạn sau Honey, Hồ Quỳnh Hương đã tiếp tục ra mắt Honey 2. Hay với sức hút của Tôi là tôi, Quách Thành Danh tiếp tục đặt hàng và thu âm Tôi là tôi 2. Tuy giai điệu khác hẳn, nhưng bài hát "tập 2" của anh vẫn nhận được sự hưởng ứng từ khán giả, luôn được yêu cầu trình diễn tại nhiều sân khấu. Còn ca sĩ Khánh Phương thì có Xin lỗi em yêu 1, Xin lỗi em yêu 2 và Xin lỗi em yêu 3. Ngọc Sơn cũng đã trình bày Lời tỏ tình dễ thương 1 và Lời tỏ tình dễ thương 2... Có điều, không phải "phần tiếp theo" của ca khúc nào cũng thành công được như bản gốc. Khi Teen vọng cổ ra đời với câu từ dễ thương đã được giới trẻ rất yêu thích. Nhưng đến lúc được thưởng thức Teen vọng cổ 2, khán giả lại cảm thấy chán ngấy bởi nội dung không khác biệt mấy so với ca khúc gốc. Và tập 3 của chùm ca khúc này, Vọng cổ teen geisha đã khiến không ít người nghe phát hoảng về lời lẽ và việc lắp ghép lộn xộn từ ngữ tiếng Việt - tiếng Anh.
Thật ra, xu hướng viết bài hát nhiều tập tại VN đã có từ nhiều năm trước. Hiện tượng nổi tiếng nhất là loạt bài Không tên của nhạc sĩ Vũ Thành An. Sau này, từ Bức thư tình đầu tiên quá lãng mạn, nhạc sĩ Đỗ Bảo đã kéo ra thành Bức thư tình thứ hai, thứ ba, thứ tư. Tuy nhiên, những tập sau đã không vượt qua được tập đầu về mặt cảm xúc dù tác giả giải thích rằng "mỗi bức thư tình mang một sắc thái riêng". Chưa dừng lại ở đó, nhạc sĩ Đỗ Bảo còn cho biết anh sẽ còn viết tiếp thêm nhiều bức thư tình hơn nữa trong thời gian tới đây theo yêu cầu của các ca sĩ Tấn Minh, Hồ Quỳnh Hương.
 Phi Thanh Vân vừa gây sốc với Da nâu 3. |
Con đường mới hay là ngõ cụt?
Có một chân lý rằng, cứ đi mãi sẽ thành con đường. Phải chăng các ca sĩ, nhạc sĩ trên đang muốn áp dụng chân lý đó để tạo vết hằn sâu, ghi dấu ấn riêng tên tuổi mình trong lòng khán giả bằng việc cho ra đời các ca khúc nhiều tập lặp đi lặp lại một tiêu đề, một nội dung bất kể đó là sự tiếp nối của thành công hay thất bại!? Ở một góc độ nào đó, các ca sĩ, nhạc sĩ này đã ít nhiều đạt được mục đích của mình, đó là làm tăng sự chú ý của công chúng. Thế nhưng, từ góc độ người làm nghề, nhạc sĩ Võ Hoài Phúc cho biết: "Hầu hết với những ca khúc nhiều tập, thường thì tập sau không hay hoặc hấp dẫn bằng tập đầu. Vì tập đầu đã quá thành công nên khi tập 2, tập 3 xuất hiện đã bị đè bẹp luôn mà ít có cơ hội bật dậy. Nếu thực sự có tài năng thì ca sĩ, nhạc sĩ không nên tự cắn vào đuôi mình như vậy. Đó là cách đi thụt lùi để tiến vào ngõ cụt".
Cùng chung với quan điểm này, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cho rằng, việc hát tiếp hay sáng tác thêm tập cho một ca khúc đã thành công vô hình chung là tự tạo ra áp lực cho chính mình. Mà nghệ thuật một khi đã bị chi phối bởi bất kỳ áp lực nào thì khó có thể thành công. Nguyễn Văn Chung kể: Cao Thái Sơn sau khi đổi đời nhờ bài Con đường mưa đã cấp tập đến nhờ anh "kéo thêm toa" thành Con đường mưa 2, 3 nhưng anh từ chối. Tương tự là các trường hợp của Khánh Phương sau lúc thành danh Chiếc khăn gió ấm cũng muốn có thêm "chiếc khăn thứ hai", Khánh Ngọc và Nhật Tinh Anh sau khi "tung hoành" khắp các show diễn từ Nam ra Bắc với Vầng trăng khóc cũng muốn "khóc tiếp". Nhưng tất cả những trường hợp này đều nhận được lời từ chối khéo của nhạc sĩ. Anh giải thích rằng đó là vì anh không muốn ăn theo, không muốn lặp lại chính mình cho dù các đơn đặt hàng đưa ra mức thù lao hấp dẫn. Anh cũng không muốn công chúng phát ngán vì cứ phải thưởng thức những sản phẩm âm nhạc lặp lại.
Rõ ràng, việc xuất hiện ngày càng nhiều các chùm ca khúc nhiều tập chỉ có thể cho thấy làng nhạc Việt đang ngày càng bộc lộ rõ sự cạn vốn, bế tắc trên con đường sáng tạo nghệ thuật.
Linh Lam