Không sợ nợ nhưng cần công khai

Đọc bài Đồng hồ đếm ngược và những màn hình điện tử nơi công cộng trên SK&ĐS (23/10) sau đó được "tuanvietnamnet" đăng lại (26/10) và nhiều trang web khác cùng nhiều ý kiến phản hồi, tôi thấy cần trao đổi thêm với tác giả bài báo.

Tác giả bài báo muốn thay nhiệm vụ thông báo ngày đến Đại lễ của đồng hồ đếm ngược bằng thông báo số nợ quốc gia là một ý kiến đúng. Bởi, "số nợ quốc gia khi thực sự đếm ngược, tiến về số 0 sẽ là niềm vui chung cho cả một dân tộc và khi "đếm xuôi" sẽ là trách nhiệm lo chung của cả xã hội". Thế nhưng, đồng hồ đếm ngược đến ngày Đại lễ ngàn năm Thăng Long chỉ có duy nhất một chiếc đặt trước đền Bà Kiệu (Hà Nội) và tác giả bổ sung thêm bằng những màn hình điện tử nơi công cộng vẫn là chuyện bất cập bởi mấy ai đi chơi và có đi chơi liệu tất cả có đi ngang qua những màn hình điện tử?

Sao "đồng hồ" ấy (thực chất là thông báo số tiền nước ta đang nợ) không có mặt hằng ngày trên màn hình tivi trong các chương trình thời sự để toàn dân được thường xuyên nhắc nhở? Chúng ta không sợ "nhục" khi đang là con nợ bởi giàu có như nước Mỹ cũng vẫn nợ như thường. Trong sự phát triển đi lên của đất nước, chuyện nợ là tất nhiên nhưng khi số nợ quốc gia thông báo thường xuyên trên tivi sẽ nhắc nhở mọi người dân rằng: những con đường, cây cầu, những dự án hoành tráng để chúng ta đi, ngắm, sử dụng là từ tiền vay chứ không phải do "rừng vàng biển bạc" đem lại. Khi đã là tiền đi vay chứ không phải tiền trên trời rơi xuống thì ngoài chuyện nhắc nhở ý thức tiết kiệm, chống lãng phí như tác giả bài báo nói còn là vấn đề giáo dục đạo đức xã hội.

Một phần trang nhất báo SK&ĐS số thứ bảy 23/10 có bài báo trên.

Thử so sánh cụ thể với gia đình là bộ phận cấu thành xã hội. Những cô cậu đua xe, chơi thuốc lắc, tóm lại là hư hỏng thường đều sống trong những gia đình không biết nợ và tiền họ sử dụng cứ như tiền bắt được. Con cháu trong những gia đình thường xuyên nợ thường ngoan hơn khi bố mẹ thông báo rằng chuyện làm nhà, mua xe máy, thậm chí tiền học, tiền ăn còn đang nợ! Quốc gia là một gia đình lớn sao không thể công khai số nợ để giáo dục toàn dân.

Chuyện thông báo nợ quốc gia còn có tác dụng kích thích lòng tự tôn dân tộc trong mỗi người và phát huy được những sáng tạo, tài năng từ những người tâm huyết. Lại nhìn vào gia đình chúng ta thấy các thành phố lớn có môi trường học tập tốt hơn, kinh tế gia đình khá giả hơn những nơi khác nhưng các thủ khoa thi vào đại học, tốt nghiệp đại học lại thường ở nông thôn, bố mẹ là nông dân, thợ xây dựng... và chắc chắn là thường xuyên nợ!Phải chăng các em thủ khoa khi nhận thức đầy đủ về nợ gia đình mới có thêm nghị lực học tập để thoát nghèo? Chuyện đất nước hẳn cũng vậy khi nợ quốc gia nằm thường xuyên trong tâm thức mỗi người mới sẽ tạo thành động lực của lòng tự tôn khiến đất nước hóa rồng.

Việc thông báo nợ trên tivi liệu có làm giảm uy tín quốc gia? Hình như bấy nay chúng ta vốn quen với "niềm tự hào" nên chuyện nợ nần được công khai dường như có điều không phải, liên quan đến sĩ diện và nhầm với việc danh dự quốc gia bị tổn thương! Danh dự quốc gia chỉ bị tổn thương khi đồng vốn vay bị thất thoát hoặc sử dụng không hiệu quả.

Tác giả bài báo nói chưa rõ chuyện "đồng hồ đếm ngược" nợ quốc gia đếm xuôi hay ngược có tác dụng làm toàn dân sẽ cùng mừng hoặc lo với Chính phủ. Dân làm sao nhớ được con số nợ và nợ nhiều hơn đâu phải điều đáng lo. Điều quan trọng là số nợ chiếm bao nhiêu phần trăm (%) GDP. Con số này rất dễ nhớ và thiết thực. Vay vốn là để phát triển và tỷ lệ % giữa tiền vay và GDP chính là thông số để toàn dân biết mà mừng hay lo. Giá trị của "đồng hồ đếm ngược" khoản vay nợ quốc gia là ở thông số này.

Thiết nghĩ khi "đồng hồ đếm ngược" nợ quốc gia xuất hiện trên màn hình tivi thường xuyên mà không cần một lời bình luận thêm cũng trở thành việc sinh hoạt chính trị sâu rộng nhất, ít tốn kém nhất có tác dụng nhất trong việc phát huy lòng yêu nước và giáo dục ý thức tiết kiệm, trách nhiệm công dân, gắn kết cộng đồng.

Lưu Thủy